İzzettin Çalışlar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
İzzettin Çalışlar
1319-Top. 13
İzzettin Çalışlar.jpg
İzzettin Çalışlar
Doğum 00 Aralık 1882(1882-12-00)
Yanya
Ölüm 20 Ağustos 1951 (69 yaşında)
İstanbul
Bağlılığı  Osmanlı (1903-1920)
 Türkiye (1920-1939)
Hizmet yılları 1903-1939
Rütbesi Orgeneral
Birimleri Edirne Kalesi Komutanlığı Kurmay Başkanı, 19. Tümen Kurmay Başkanı, 16. Kolordu Kurmay Başkanı, Anafartalar Grubu Kurmay Başkanı, 2. Ordu Kurmay Başkanı, 4. Tümen
20. Kolordu (vekil), 23. Tümen, 61. Tümen, 1. Grup, 1. Kolordu, İzmir Askeri Valisi, 3. Ordu, 2. Ordu
Savaşları/Çatışmaları Balkan Savaşları
I. Dünya Savaşı
Kurtuluş Savaşı
Madalyaları İstiklal Madalyası
Sonraki işi Milletvekili

İzzettin Çalışlar (1882, Yanya, Osmanlı İmparatorluğu - 20 Ağustos 1951), Türk siyasetçi ve asker.

Ataullah Bey ile Esma Hanım’ın 6. ve en küçük çocuğu olarak 1882 yılında Yanya’da doğdu. Eğitim çağına girdiğinde İstanbul’a geldi ve orta öğrenimini askeri okulda yaptıktan sonra, 1901 yılında Mühendishane-i Berr-i Hümayun’a girip 1903’te de mezun oldu. Aynı yıl girdiği Harp Akademisi’ni de 1906’da Topçu Sınıfı ikincisi olarak bitirerek kurmay yüzbaşı rütbesiyle orduya katıldı.

Mülazım-i Sani İzzettin Bey, Yüzbaşı Mustafa Kemal ile Selanik Tren Garı'nda, 1911

1912-1913 yıllarında Balkan Savaşlarına kadar çeşitli birliklerde komutanlık yapan İzzettin Bey, savaş süresince Fatih Redif Tümeni ve 14. Nizamiye Tümeni Kurmaylıklarını yaparken, 1914’te kıdemli yüzbaşılığa yükseltildi ve Genelkurmay 3. Şube’de ve Edirne Kalesi Komutanlığı’nda görev aldı.

Yarbay Mustafa Kemal, I. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla Çanakkale cephesinde görevlendirildiğinde, o sırada binbaşılığa yükselen İzzettin Bey’i 19. Tümen Kurmay Başkanı olarak yanına çağırdı; bu görevi, daha sonra Anafartalar Grubu Kurmay Başkanı olarak devam etti.

1 Temmuz 1920 tarihinde İstanbul'da Milli Savunma Bakanlığı Personel Dairesi emrinde çalışmayı reddederek Mudanya'da Milli Mücadele kuvvetlerine katıldığında yarbaydı. O tarihe kadar Üsküp'ten Anafartalar'a uzanan çeşitli yerlerde görev yaptı.

Ankara Hükümeti tarafından Milli Mücadele'yi yürüten kuvvetlerden 23. Tümen komutanlığına atandı, 20. Kolordu'nun da komutan vekilliğiyle görevlendirildi. Kütahya-Eskişehir, Birinci ve İkinci İnönü ve Sakarya Meydan Savaşları'nda tümen ve grup komutanı olarak bulundu. 1921'de albaylığa, 1922'de mirlivalığa yükseldi. 1926'da korgeneral oldu.

Bu sırada 3. Ordu'ya komuta ediyordu ve bir ara İzmir valiliği ile Askeri Mahkeme üyeliği de ek görev olarak kendisine verilmişti. 2. Dönem Aydın milletvekili iken Mustafa Kemal Paşa'nın telkinleriyle askerliği tercih ederek 1 Kasım 1924 tarihinde milletvekilliğinden istifa etti. Rütbesi 1930'da orgeneralliğe yükseltildi ve 2. Ordu komutanlığına atandı. 1937 yılındaki Trakya Manevraları'na katıldı. Ordu komutanı olarak 20 Aralık 1939'a kadar görevini sürdürdü. Emekliye ayrıldıktan sonra VI. ve VII. Dönem Muğla, VIII. Dönem Balıkesir milletvekili olarak Meclis'de bulundu.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • İzzettin Çalışlar (Haz.: İsmet Görgülü, İzzeddin Çalışlar), Atatürk'le İkibuçuk Yıl - Orgeneral Çalışlar'ın anıları, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, Kasım 1993.
  • İzzettin Çalışlar (Haz.: İsmet Görgülü, İzzeddin Çalışlar), On Yıllık Savaşın Günlüğü: Balkan, Birinci Dünya ve İstiklal Savaşları - Orgeneral İzzettin Çalışlar'ın Günlüğü, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, Mart 1997, ISBN 975-363-617-2.
  • İzzettin Çalışlar (Haz. İzzeddin Çalışlar) "gün gün, saat saat istiklal harbi'nde batı cephesi", Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, Ocak, 2009.
Askeri görevi
Önce gelen:
Fahrettin Altay
2. Ordu Komutanı
22 Kasım 1933 - 20 Aralık 1939
Sonra gelen:
Abdurrahman Nafiz Gürman
Önce gelen:
Cevat Çobanlı
3. Ordu Komutanı
1 Kasım 1924 - 22 Kasım 1933
Sonra gelen:
Ali Sait Akbaytogan