Yakup Şevki Subaşı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Yakup Şevki Subaşı
1312-P. 5
YSSubasi.jpg
Yakup Şevki Subaşı
Doğum 1876
Harput
Ölüm 20 Aralık 1939 (63 yaşında)
Ankara
Bağlılığı  Osmanlı (1896-1920)
 Türkiye (1920-1939)
Hizmet yılları 1896-1939
Rütbesi Orgeneral
Komuta ettiği İstanbul Boğazı Müstahkem Mevkii Komutanlığı, 19. Tümen, 3. Kolordu (vekil), 15. Kolordu (vekil), 15. Kolordu, 14. Kolordu, 2. Kafkas Kolordusu, 9. Ordu
2. Ordu, Yüksek Askerî Şûra üyesi
Savaşları/Çatışmaları Balkan Savaşları
I. Dünya Savaşı
Kurtuluş Savaşı
Madalyaları İstiklal Madalyası

Yakup Şevki Subaşı (1876, Harput - 20 Aralık 1939), Türk asker. Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşında savaşmıştır.

Gençliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Sırasıyla Elaziz Askeri Rüştiyesi'ni, Erzurum Askeri İdadisi'ni ve Harbiye'yi bitirdi. Harbiye'de Askeri Taktik ve Stateji Öğretmenliği yaptı. Balkan Savaşı'na katıldı.

I. Dünya Savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

I. Dünya Savaşı'nda Galiçya Cephesi ve Çanakkale Cephesi'nde görev aldı. Kars'ın Ruslardan geri alındığı harekatı yönetti. 7 Haziran 1918'de kurulan Şark Ordular Grubuna dahil 9. Ordu'nun komutanlığına atandı. 16 Mart 1920'de İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından işgal edilmesinden sonra, 18 Mart 1920'de İngiliz İşgal Kuvvetleri tarafından tutuklanarak Malta'ya sürüldü. Sakarya Savaşı'dan sonra İngilizlerle yapılan esir değişiminden sonra 31 Ekim 1921 tarihinde Ankara'ya gelerek Milli Mücadele'ye katıldı.

Kurtuluş Savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

Başkomutan Mustafa Kemal Paşa tarafından 2. Ordu Komutanlığı'na atandı. 9 Eylül 1922'de İzmir'in kurtuluşunun ardından komuta ettiği 2. Ordu ile beraber Çanakkale Boğazı'nda bulunan İngiliz güçlerinin kuşatılması harekatında görev aldı.

Sonraki dönem[değiştir | kaynağı değiştir]

Milli Mücadele'nin ardından askeri hayatına devam ederek Orgeneral rütbesi aldı ve Yüksek Askeri Şura Üyeliği'ne atandı. 20 Aralık 1939 yılında Yüksek Askerî Şûra Üyesi iken öldü. Karacaahmet Mezarlığı'nda toprağa verildi. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları ve Atatürk'ün silah arkadaşları için Atatürk Orman Çiftliği arazisinde oluşturulan Devlet Mezarlığı'na kemikleri nakledildi.

Kişiliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Subaşı, Harbiye'de Askeri Taktik ve Stateji Öğretmenliği yapması nedeniyle başta Mustafa Kemal olmak üzere Kurtuluş Savaşı'ndaki üstü düzey komutanların büyük çoğunluğu tarafından "Hocam" diye çağırılırdı. Büyük Taarruz'dan önce taarruz stratejisinin belirlenmesi için yapılan toplantılarda, tedbirli ve titiz karakteri nedeniyle, taarruz planını çok riskli ve tehlikeli bulduğu için şiddetle itiraz etmiş, ancak yine de verilen emirleri, biri hariç, harfiyen yerine getirmiştir. Yerine getirmediği tek emir ise, Afyon'un ele geçirilmesinden sonra, komuta ettiği 2. Ordu'nun sol yanının ileri sürülmesidir. Yakup Şevki Paşa bu emre "kendi cephesinden çekilen olmadığı" gerekçesiyle itiraz etmiş, bunun üzerine cephe karargahı Paşa'yı atlayarak emri direk birlik komutanlarına vermiş, bu birlikler ileri harekata başlayınca Paşa da mecburen emri uygulamak zorunda kalmıştır. Büyük Taarruz'un zaferle sonuçlanması, bu planla zafer kazanılacağına pek ihtimal vermeyen Paşa'yı sadık bir Mustafa Kemal hayranı yapmıştır.

Kurtuluş Savaşı sırasında katırların ordunun en önde gelen lojistik ulaşım aracı olduğunu düşünen Yakup Şevki Subaşı, bu hayvanların bakımına çok önem vermiştir.[1]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Görev yaptığı alayda bir katır ölünce sorumluluğun kendileirnden gitmesini isteyen subaylar veterinere başvurarak konuyla ilgili bir rapor düzenlemesini isterler. Veterinerin Latince terimlerle dolu bir rapor hazırladığını gören Yakup Şevki Paşa, hiçbir şey anlamadığı raporun altına şu notu düşer:
    Baytar Efendi, istilah-ı fenniyen (tıbbi terimler) başında paralansın, bu katır niye öldü, onu yaz!
    23 Ocak 1997 tarihli Hasan Pulur makalesi Milliyet haberi 18 Mart 2014 tarihinde erişilmiştir

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]