Karacaahmet Mezarlığı
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Karacaahmet Mezarlığı, Türkiye’nin en büyük, dünyanın sayılı büyük mezarlıklarındandır. İstanbul ilinde, Üsküdar ilçesinde yer alır. 750 dönümlük arazi kaplar. İstanbul’un yalnız en büyük değil, aynı zamanda en eski mezarlığıdır. İlk olarak İstanbul’un Araplar tarafından kuşatılması sırasında şehit olan askerlerin buraya gömüldüğü sanılmaktadır.
Mezarlık adını, İstanbul’a Hacı Bektaş-ı Veli tarafından İslam dinini yaymak üzere gönderilen Karaca Ahmet Sultan’dan alır.
Karacaahmet Mezarlığı, 1917, 1940, 1956 ve 1974 tarihlerinde olmak üzere dört defa istimlâk edilmiştir. Bu istimlâklerde, özellikle 1974’te Karayolları’nın istimlâki sırasında ciddi şekilde tahrip olmuştur.
Toplam defin sayısı,geçmişte kayıt tutulmadığı için kesin olarak bilinmemekte ama milyonlarla ifade edilmektedir.
Türk siyaset ve kültür hayatının önemli pek çok isminin mezarlarını barındırmaktadır. Şahideler ve lahitler değişik türlerdeki başlıklarıyla önemli bir sanat özelliği arz eder. Şahidelerin üzerindeki kitabeler eğer bir hattatın eliyle hazırlanmışsa sanat değeri taşımaktadır. Başlıklar mezarda yatan kişinin cinsiyeti , mesleği, rütbesi, sosyal mevkii, ailesi, felsefi ve dünya görüşü, ölüm şekli ( ecel, idam, kaza, hastalık) ve yaşadığı dönemle ilgili bilgiler verir. Bu özelliği ile şahideler birinci dereceden belge niteliği taşımaktadır. Ayrıca şahide ve lahitlerin üzerinde bulunan değişik motifler taş işçiliğinin şaheserleri kabul edilmektedir. Çiçek ve meyve motifleri, değişik bitki betimlemeleri en sık kullanılan motifler olmuştur. Mezarlık büyük tahribata uğramış ve paha biçilemez pek çok değerli şahide imha edilmiştir. Özellikle yeni gömü alanı elde etmek için yapılan tahribatlarda sayısız kıymetli şahide ve lahit yok edilmiştir. Mezarlıkta yatan bazı ünlüler şunlardır. Büyük kısmının mezarları günümüze ulaşmamıştır.
Konu başlıkları |
[değiştir] Sadrazamlar
Müezzinzade Filibeli Hafız Ahmed Paşa
Benderli Mehmed Selim Sırrı Paşa
Keçiboynuzu İbrahim Hilmi Paşa
Köprülü Damadı Abaza Siyavuş Paşa
[değiştir] Şeyhülislamlar
Dürri Mehmet Efendi (ö.1736)
Dürrizade Seyit Abdullah Efendi (ö.1822)
Atıfzade Ömer Hüsamettin Efendi (1799-1871)
Pirizade Mehmet Sahip Efendi (1674-1748)
Mehmet Sahip Molla Bey Efendi (1838-1910)
Turşucuzade Ahmet Muhtar Efendi (1823-75)
Müftizade Ahmet Efendi (ö.1791)
Seyit Mehmet Kamil Efendi (1728-1800)
Mirzazade Şeyh Mehmet Efendi (ö.1743)
Mirzazade Seyit Mehmet Sait Efendi (1710-74)
Seyit Mustafa Efendi (1679-1745) (Hacı Feyzullah Efendi'nin oğlu)
Seyit Mehmet Sadettin Efendi (1798-1866)
Mehmet Esat Efendi (1846-1918)
Medeni Mehmet Nuri Efendi (1859-1927)
[değiştir] Hattatlar
(Laz) Ömer Vasfi Efendi
Kebecizade Mehmed Vasfi Efendi
Ali Ulvi Efendi
Prof. Ali Alpaslan
[değiştir] Şair , edip ve bilim adamları
Vakanüvis Mehmed Emin Edib Efendi
Mustafa Sıdki Efendi (ö.1769)
Hicri Efendi (ö.1907)
Ahmed İzzet Paşa (ö.1876)
Menemenlizade Mehmed Tahir Bey
Sicill-i Osmani müellifi Mehmed Süreyya Bey
Ord. Prof. Ali Muzaffer Göker
Ord. Prof. Dr. Neş'et Ömer İrdelp
[değiştir] Devlet adamları ve Komutanlar
Hanya fatihi Yusuf Paşa
Bahriye Nazırı Mehmed Celaleddin Paşa
Kaptanıderya Damad Yusuf Paşa
Kaptanıderya Süleyman Paşa
Reisülküttap Mustafa Rasih Efendi
Damad Mehmed Şerif Çavdaroğlu Paşa
Harbiye Nazırı Hüseyin Hüsnü Paşa
Bahriye Nazırı Mehmet Esat Bülkat Paşa. Çanakkale Savaşları sırasında kolordu komutanı.
Son Habiye Nazırı Ziya Kutnak Paşa
Serasker Mehmed Rauf Paşa
General Cafer Tayyar Eğilmez
Vehip Kaçı Paşa. Türk General.
Refik Yılmaz.Kara Kuvvetleri Komutanı.
Ali Keskiner.Kara Kuvvetleri Komutanı.
Nazmi Karakoç. Kara Kuvvetleri Komutanı.
Fikret Esen.Kara Kuvvetleri Komutanı.
8. Diyanet İşleri Başkanı Ali Rıza Hakses
Hariciye Vekili ve Adalet Bakanı Yusuf Kemal Tengirşek
Emekli Albay Mustafa Şekip Birgöl (1903-2008) Son Kurtuluş Savaşı gazisi
[değiştir] Ressamlar
Ferik Tevfik Paşa
Ebruzen Mustafa Düzgünman
[değiştir] Musiki sanatkarları
Miralay Mehmed Ali Bey
Sermüezzin Mehmed Tevfik Bey
Ekrem Erdoğru (1926-85). Kemençe sanatçısı.
Hafız Yusuf Gebzeli
[değiştir] Tiyatro ve sinema sanatçıları
Tarikat ve tasavvuf hayatının önemli isimlerinden Kaygusuz İbrahim Baba, Aziz Mahmud Hüdai Tekkesi son şeyhi Abid Efendi, Dağıstani Cemaleddin Efendi, Yakub Gafuri Efendi, Osman Şems Efendi ve oğlu Mehmed Sadeddin Efendi, Nasuhi Mehmed Efendi Tekkesi son şeyhi Kirameddin Efendi, Zakirzade Abdullah Efendi, Sandıkçı Rıfai Tekkesi son Şeyhi İbrahim Edhem Sandıkçıoğlu, Şirvani Hacı Mikail Efendi, Üsküdari İbrahim Baba Efendi, Şeyh Eşrefzade Ali Sırrı Efendi, Selim Baba, İskender Baba Tekkesi şeyhi Mehmed Şakir Efendi, oğlu Mehmed Şerafeddin Efendi ve Yusuf Fahir Ataer sayılabilir.
[değiştir] Kaynaklar
- İbrahim Hakkı Konyalı, Âbideleri ve Kitâbeleriyle Üsküdar Tarihi. 2 cilt, İstanbul 1976-1977, c. 2, s. 481-508.
- Behcetî İsmail Hakkı el-Üsküdarî, Merâkid-i Mu´tebere-i Üsküdar. Ünlülerin Mezarları. Yayına Hazırlayan: Bedi N. Şehsuvaroğlu. İstanbul (TTOK) 1976
- Hans-Peter Laqueur, Hüve´l-Baki. İstanbul´da Osmanlı Mezarlıkları ve Mezar Taşları. (= Tarih Vakfı Yurt Yayınları 46) 2. baskı, İstanbul 2007. ISBN 975-333-060-X. s. 9-16.
- Serhat Başar gezi notları
[değiştir] Dış bağlantılar
- istanbulguide.net - Karacaahmet
- Istanbul.com
- Tüm Gazeteler'de Mehmet Toker (Son okuma: 28.12.2008)
 |
Marmara ile ilgili bu madde bir taslaktır. Maddenin içeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
 |
İstanbul ile ilgili bu madde bir taslaktır. İçeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
