Faruk Gürler
Vikipedi, özgür ansiklopedi
| Faruk Gürler | |
|---|---|
| 1913-1975 | |
Türk orgeneral |
|
| Doğum Yeri: | İstanbul |
| Ölüm Yeri: | İstanbul |
| Bağlılığı: | Türkiye Cumhuriyeti |
| Hizmet yılları: | 1929-1973 |
| Rütbesi: | Orgeneral |
| Sonraki İşi: | Senatör |
Ö. Faruk Gürler, (d. 1913 İstanbul &ndash, ö. 23 Ağustos 1975). Türk Silahlı Kuvvetleri'nin 15. Genelkurmay Başkanı'dır.
1929 yılında Kuleli Askeri Lisesi'ni, 1931 yılında Topçu Asteğmen rütbesi ile Harp Okulu'nu , 1933 yılında topçu Sınıf Okulu'nu bitirdi. 1939 yılına kadar çeşitli Topçu Birliklerinde Batarya Takım Komutanlığı yaptıktan sonra, 1939 yılında girdiği Harp Akademisi'ni 1942 yılında bitirerek Kurmay oldu. 1959 yılına kadar çeşitli karargah ve birliklerde ve Napoli'de görev yaptı.
1958 yılında Dokuz Subay Olayı'nda Demokrat Parti iktidarına karşı askeri darbe düzenlemeye hazırlanan askeri gruba üye olmakla suçlanmışsa da delil yetersizliği sonucu beraat etti.1959 yılında Tuğgeneral, 1962 yılında Tümgeneral, 1963 yılında Korgeneral ve 1966 yılında Orgeneralliğe yükseldi. Tuğgeneral rütbesi ile Harp Okulu Komutan Vekilliği, Harp Akademileri Komutan Vekilliği, Tümgeneral rütbesi ile MSB Müsteşar Vekilliği ve 15 nci Kolordu Komutan Vekilliği, Korgeneral rütbesi ile 5 nci Kolordu Komutanlığı ve Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanlığı görevlerinde bulundu. Orgeneral rütbesinde MSB Müsteşarlığı, Genelkurmay II nci Başkanlığı ve 2 nci Ordu Komutanlığı yaptı. 28 Ağustos 1970 tarihinde kıdem sırasında ikinci olmasına rağmen orta rütbeli subayların gönlünü kazanmış olması ve onlar üzerindeki etkisi göz önünde tutularak Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na atandı. 29 Ağustos 1972 tarihinde atandığı Genelkurmay Başkanlığı görevinden 5 Mart 1973 tarihinde kendi isteği ile emekli oldu.
Genelkurmay Başkanlığı'ndan daha bir sene dolmadan ayrılması konusunda pek çok yorum yapıldı. Bunlardan biri şu şekildedir: 12 Mart 1971 muhtırası ile, ordu Mart 1973'te yapılması gereken cumhurbaşkanlığı seçimiyle Çankaya Köşkü'ne de hakim olmak istiyordu. Bu iş için ise Faruk Gürler uygun görülmüştü. Henüz altı ayını doldurmadığı genelkurmay başkanlığından ayrıldı ve cumhurbaşkanlığına aday oldu.
Meclis, "ya Gürler ya da askerî darbe" seçeneğiyle karşı karşıyaydı. Oylamalara bu hava içinde geçildi. Ertesi gün Milliyet gazetesi şu ayrıntıyı veriyordu: Cumhurbaşkanlığı seçimini Genelkurmay Başkanı Semih Sancar ve 52 general izledi. Hava Kuvvetleri Komutanı Muhsin Batur ise Meclis’e gelmedi.
1. Ordu Komutanı Orgeneral Faik Türün ise Faruk Gürler'i 9 Mart 1971 darbe teşebbüsüne adı karışan[1] sol tandanslı bir Milli Demokratik Devrimci olarak gördüğü için seçilmesine karşı çıkmış ve eğer Ankara'daki komutanlar o seçilmedi diye darbe yapmaya kalkacak olurlarsa Birinci Ordu ile Ankara'ya yürüyüp Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni koruyacağını Adalet Partisi Genel Başkanı ve eski Başbakan Süleyman Demirel'e bildirmişti.
Adalet Partisi'nden Sabit Osman Avcı’nın başkanlığında TBMM'de yapılan ilk tur oylamaları tam bir şoktu: Adalet Partisi adayı Emekli Orgeneral Tekin Arıburun 282, Emekli Orgeneral Faruk Gürler 175, Demokratik Parti adayı, eski Adalet Partisi mensubu ve eski TBMM Başkanı Ferruh Bozbeyli ise 45 oy almışlardı.
Daha sonra Adalet Partisi lideri Süleyman Demirel ile CHP lideri Bülent Ecevit'in aralarında anlaşmaları sonucu 6 Nisan 1973'te, Emekli Oramiral Fahri Korutürk, Türkiye'nin 6. Cumhurbaşkanı oldu.
Birkaç ay daha senatör olarak Meclis’te kalan Gürler hastalandı ve on sene sonra 1983'te Genelkurmay Başkanı olacak yeğeni Necdet Üruğ’un yanında hayatını kaybetti. Hastalığı, cumhurbaşkanı seçilememenin verdiği sıkıntılara bağlandı. Ünlü şair Can Yücel ‘Em. Org. Gürler’ başlığını taşıyan mini şiirinde şöyle yazdı: ‘Kara kaşlı bir bulut geldi... / Gürledi ama yağmadı değil / Yağmadı ama gürledi gitti’...
[değiştir] Kaynakça
| Askeri durumu | ||
|---|---|---|
| Önce gelen: Memduh Tağmaç |
Türk Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı 29 Ağustos 1972 - 6 Mart 1973 |
Sonra gelen: Semih Sancar |
| Önce gelen: Nazmi Karakoç |
TSK Kara Kuvvetleri Komutanı 28 Ağustos 1970 - 28 Ağustos 1972 |
Sonra gelen: Semih Sancar |
İsmet İnönü • Fevzi Çakmak • Kazım Orbay • Salih Omurtak • Nafiz Gürman • Nuri Yamut • Nurettin Baransel • Hakkı Tunaboylu • Feyzi Mengüç • Rüştü Erdelhun • Ragıp Gümüşpala • Cevdet Sunay • Cemal Tural • Memduh Tağmaç • Faruk Gürler • Semih Sancar • Kenan Evren • Nurettin Ersin • Necdet Üruğ • Necip Torumtay • Doğan Güreş • İsmail Hakkı Karadayı • Hüseyin Kıvrıkoğlu • Hilmi Özkök • Yaşar Büyükanıt • İlker Başbuğ

