Vikipedi:Politikalar listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Green check.png Bu sayfa, detaylarına kendi sayfalarında yer verilen Türkçe Vikipedi politikalarının bir özetini sunmaktadır. Politikalar kullanıcılar tarafından kabul gören ve uyulması gereken standartlardır. Bu sayfada değişiklik yaparken lütfen yaptığınız değişikliğin ilgili politikalarla uyumlu olduğundan emin olun. Bu konuda şüpheye düşmeniz halinde, lütfen değişikliğinizi öncelikle tartışma sayfasında gündeme getirin.
Kısayol:

Bu özet sayfası, atıfta bulunulan politika sayfalarının içeriğini kısaca açıklama amacı gütmektedir. Çelişki halinde politikaların kendi sayfalarında yer alan hükümler geçerli olacaktır. Bu sayfayı değiştirmek ilgili politikayı değiştirmeyeceği gibi, bu özete bir sayfanın eklenmesi de söz konusu sayfayı politika statüsüne çıkarmayacaktır. Politikalar fikir birliği sağlanarak oluşturulmaktadır. Daha fazlası için Vikipedi:Politika ve yönergeler sayfasına bakınız.

Her politika aşağıdaki beş kategoriden birine düşer:

  • Davranışsal: Vikipedi'nin herkes için hoş bir deneyim olmasını sağlayabilemek amacıyla davranış standartlarını kapsar.
  • İçerik ve tarz: Vikipedi'de hangi konuların uygun karşılanacağını anlatanlar ve kalite ile adlandırma standartlarını sunanları kapsar.
  • Silme: uygun bulunmayan maddelerin silinmesiyle ilgili alana dair olanları kapsar.
  • Politikaları uygulama: diğer politikaları uygulama, koruma ve savunma için yetkili kullanıcıların neler yapabileceğine dair olanları kapsar.
  • Yasal meseleler ve telif hakları: burada ne tür materyallerin kullanılabileceğine ve yanlış kullanımlara karşı çözüm mahiyetinde, yasal-bazlı olanları kapsar.

Politikalar[kaynağı değiştir]

Davranışsal[kaynağı değiştir]

Çocuk koruma
Çocuklarla uygunsuz ilişki kurmaya çalışan kullanıcılar süresiz olarak engellenir.
Botlar
Sayfaları yararlı ve zararsız biçimde otomatik olarak güncelleyen programlar, sahipleri öncelikle izne başvurursa ve onların etrafa zarar vermemelerini veya kaynakları tüketmemelerini sağlamak için büyük çaba gösterdiği müddetçe hoş karşılanırlar.
Nezaket
Kaba, duyarsız veya dar kafalı olmak insanların keyfini kaçırır ve Vikipedi'nin düzgün çalışmasını sekteye uğratır. Diğerlerini kabalıktan vazgeçirmeye çalışın ve kişileri istemeden kırmamaya da özen gösterin. Gerektiği durumlarda arabuluculuk mümkündür.
Yasal tehditler yasak
Herkesin iyiliği için yasal tehditlerden ziyade anlaşmazlık giderilmesini deneyin. Hakaret (veya iftira) ya da telif hakkı ihlâllerine hızlı bir şekilde yanıt vermekteyiz. Eğer yasal eylemde bulunursanız, lütfen çözüme ulaşılana kadar değişiklik yapmaktan kaçınınız.
Kişisel saldırılar yasak
Vikipedi'deki herhangi bir yerde kişisel saldırıda bulunmayınız. Katılımcıya değil içeriğe yorum yapın. Kişisel saldırılar topluluğa zarar verdiği gibi kullanıcıları da yıldırır. Kimse suistimalden hoşlanmaz.
Maddelerin mülkiyeti
Diğerlerinin sizin çalışmanızda değişiklik yapmasını kabul ettiniz. O zaman lütfen bırakın da yapsınlar.
Kuklacılık
Bir mesele için daha fazla destek olduğu yanılsamasını yaratmak, diğerlerini yanıltmak veya bir engellemeyi atlatmak amacıyla çoklu hesap kullanımından (birden çok hesap kullanmaktan), veya arkadaşlarınızın, sizi veya başkasını desteklemek için, hesap açmalarını istemekten kaçının.
Üç geri-dönüş kuralı
Herhangi bir sayfayı tamamen veya kısmen 24 saat içinde üç kereden fazla geri almayınız. (Aksi takdirde bir hizmetli hesabınızı engelleyebilir)
Kullanıcı adı
Hoşunuza gidecek uygun bir kullanıcı adı seçin. Genellikle gerektiğinde kullanıcı adınızı isteğiniz üzerine değiştirebilirsiniz, fakat silemezsiniz.
Vandalizm
Vandalizm, ansiklopedinin içeriğini bozmak amacı ile kasıtlı olarak içerik ekleme, silme veya değiştirme eylemidir. Ansiklopediden silinir ki silinmesi de gerektir.
Vikipedi ne değildir
Vikipedi, onu oluşturmak için biraraya gelmiş olan çevrim içi topluluk olmasaydı var olamazdı. Bununla birlikte Vikipedi her şeyden önce bir çevrim içi ansiklopedidir. Lütfen Vikipedi'yi farklı amaçlar için kullanmanmaktan kaçının.
Direksiyon savaşları
Bir diğer hizmetlinin karşıt olduğunu bildiğiniz idari bir eylemi tekrarlamayınız. (Sadece hizmetliler için geçerlidir)

İçerik ve biçem[kaynağı değiştir]

Yaşayan insanların biyografileri
Yaşayan kişileri konu alan maddeler ki bunlar belirli bir oranda duyarlılık gerektirirler, sıkı bir şekilde Vikipedi'nin içerik politikalarına uymak zorundadır. Yüksek kalitede kaynaklar özellikle de kişisel yaşamının detayları konusunda fazlasıyla katı olun. Yaşayan kişilere dair kaynaksız veya yetersiz seviyede kaynağa sahip materyaller hem maddeden hem de tartışma sayfasından anında kaldırılmalıdır.
Tarafsız bakış açısı
Maddeler, okuyuculara dönük şablonlar dahil, kategoriler ve portallar tarafsız bir bakış açısıyla yazılmalıdır.
Tarafsız bakış açısı SSS
Bu sayfa TBA'nın itiraz-yanıt tarzında bir açıklamasını verir ve (yukarıda belirtilen) ana sayfadan kaynaklanıp ayrılmıştır.
Özgün araştırmalara yer vermemek
Maddeler yayımlanmamış kuramlar, veriler, beyanlar, kavramlar, argümanlar veya fikirlerin yanı sıra yayımlanmış veri, beyan, kavram, argüman veya fikirlerin herhangi bir yeni yorumunu (yorumlanmasını), analizini veya sentezini, bir başka deyişle Vikipedi'nin kurucularından Jimbo Wales'in ifade ettiği şekilde bir "roman öyküsü veya tarihî yorumlama"ya yol açacak şeyleri de barındıramaz.
Doğrulanabilirlik
İddiaların doğruluğunu kontrol edemeyiz ama iddiaların saygın bir yayınca yayımlanıp yayımlanmadığını kontrol edebiliriz. Bu sebeple maddeler mümkün olan her zaman kaynak göstermelidirler. Kaynaksız olan herhangi bir materyal itiraz konusu olabilir, silinebilir.
Vikipedi ne değildir
Her gün binlerce Vikipedi maddesi değişikliğe uğrar ve her gün milyonlarca insan Vikipedi maddelerini arar, okur. Vikipedi her şeyden önce bir çevrim içi ansiklopedidir. Lütfen Vikipedi'yi başka amaçlar için kullanma dürtüsünü savuşturunuz.
Vikipedi sözlük değildir
Bir madde iyi bir tanım veya konunun açık bir tarifi ile başlamalıdır. Salt sözlük maddesi olan maddelerin yeri Vikisözlük'tür.

Silme[kaynağı değiştir]

Silme politikası
Maddelerin silinmesi için bir yönetici gerekir ve genellikle fikir birliği-oluşturucu bir yöntem izlenir. Potansiyel olarak tartışmaları maddelerin çoğu üç adımlı bir süreç ve bir haftalık bir bekleme süresi gerektirir. Ayrıca, bu başlığın altında aday göstererek silme, hızlı silme kriterleri, silme önerisi yoluyla silme politikaları mevcuttur.

Politikaları uygulama[kaynağı değiştir]

Engelleme politikası
Kargaşaya yol açan kullanıcılar kısa veya uzun süreliğine değişiklik yapmalarını önleyecek şekilde engellenebilirler.
Açık proxyler yasaktır
Herhangi biri tarafından gerçek IP adresini saklamak amacıyla kullanılabilecek tüm açık proxy sunucuların Vikipedi'de değişiklik yapmalarına izin verilmez ve bunlar fark edildikleri takdirde engellenirler. (Vikipedi'yi açık proxy sunuculardan okumaya dair herhangi bir kısıtlama bulunmamaktadır.)
Koruma politikası
Sayfalar vandallara karşı veya sert içerik tartışmaları sırasında korumaya alınabilir. Korumaya alınmış sayfalar, genelde aksi gerekse de, yöneticiler tarafından değiştirilebilir. Ayrıca, sık vandalizme konu olan sayfalar daha yeni olan veya kayıtlı olmayan kullanıcılara karşı yarı-korumaya alınabilir.
Anlaşmazlıkların giderilmesi
Herhangi bir anlaşmazlığın giderilmesinin ilk adımı sizinle aynı fikirde olmayanlarla konuşmanızdır. Eğer bu işe yaramazsa, - uygulanabilecek - daha düzenli tartışma şekilleri de mevcuttur.

Yasal meseleler ve telif hakları[kaynağı değiştir]

Telif hakları
Telif haklarını ihlâl eden herhangi bir materyal eklenmemelidir. Telif hakkı ve "adil kullanım"ın yasal boyutu oldukça karmaşıktır.
İftira
İftira niteliğindeki girdileri sayfa geçmişinden silmek Vikipedi politikasıdır. Eğer iftiraya uğradığınızı düşünüyorsanız lütfen bize ulaşın.
GNU Özgür Belgeleme Lisansı metni
Vikipedi'ye yapılan tüm katkılar bu lisans altında sunulur. Çalışmaların herhangi bir şekilde yeniden kullanımı da GÖBL altında sunulmalıdır.

Ayrıca bakınız[kaynağı değiştir]