Ortografi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Ortografi, yazı sistemleri arasındaki geçişi sağlamak üzerine yazı sistemlerini inceleyen bilim dalıdır. Dilbilimin alt dallarından olan sesbilim içerisinde yer alır. Bir dil için farklı semboller kullanarak gösterilen sesleri farklı bir sembol sistemine aktarırken ortaya çıkan sorunların çözümü üzerine yoğunlaşır.

Ortografi, Diyakritik işaretlerin doğru kullanılması ile de ilgilenir. Diyakritik işaretler, noktalama işaretlerinden farklı olarak harflerin ses değerlerini değiştirir.

İşaretli Harflerin Kullanılması[değiştir | kaynağı değiştir]

Karakter Eşlem aracında yer alan ve adının başında Combining (Kombine/Eklemlenebilir) yazan işaretler herhangi bir harften sonra eklendiğinde o işaret otomatik olarak harfin üzerine yerleşir. Tüm Combining (Kombine) işaretleri görmek için Unicode (Ünikod) bir karakter kümesi seçmek gereklidir. Örneğin Lucida Sans Unicode gibi... Burada dikkat edilmesi gereken hususu herhangi işaretin Normal biçimi ile Combining (Kombine) biçiminin görüntüde birbiri ile aynı olduğudur. Normal biçim kullanıldığında harfin üzerine eklenmez, yanında durur. Bu nedenle adının başında Combining (Kombine) yazan işaret seçilmelidir. Örneğin: Combining Acute Accent, Combininig Tilde gibi...

Uygulamaya Örnek[değiştir | kaynağı değiştir]

Herhangi bir harfe, mesela "M" (veya küçük "m") harfinin üzerine Dalga (Tilde) işareti ( ̃ ) eklenmek istendiğinde bu harfin işaretli biçimi karakterler arasında bulunamıyorsa şu işlemler uygulanır:

  • M harfi yazıldıktan sonra Combining Tilde ( ̃ ) işareti bulunup, harften hemen sonra peşepeşe yazılır. Böylece ortaya harfi (veya harfi) çıkar.
  • Bu işlem Combining (Kombine-Eklemlenebilir) biçimi olan tüm işaretler için uygulanabilir.
  • Harften önce yazılırsa işe yaramaz.
  • Harften sonra boşluk bırakılırsa işe yaramaz.
  • Adının başında Combining (Kombine) yazmayan işaretler harfin üzerine eklenmez yanında durur.

Bazı Combining (Kombine/Eklemlenebilir) İşaretler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu işaretler aşağıdan kopyalanarak herhangi bir harften sonra yazıldığında harfin üzerine eklenir. Aşağıdaki işaretler kesinlikle bu simgelerin normal biçimleri değildir. Combininig (Eklemlenebilir) halidir.

  • ( ̀ ): Combininig Grave (Kombine Aksan)
  • ( ́ ): Combininig Akute (Kombine Vurgu)
  • ( ̃ ): Combininig Tilde (Kombine Dalga)
  • ( ̂ ): Combininig Circumflex (Kombine Şapka)
  • ( ̄ ): Combininig Macron (Kombine Uzatma)
  • ( ̈ ): Combininig Diaeresis (Kombine Çiftnokta)
  • ( ̌ ): Combininig Caron (Kombine Yumuşatma)
  • ( ̊ ): Combininig Ring (Kombine Halka)
  • ( ̛ ): Combininig Horn (Kombine Duyarga)
  • ( ̇ ): Combininig Superdot (Kombine Üstnokta)
  • ( ̍ ): Combininig Superline (Kombine Üstçentik)
  • ( ̩ ): Combininig Subline (Kombine Altçentik)
  • ( ̦ ): Combininig Subcomma (Kombine Altvirgül)
  • ( ̧ ): Combininig Cedilla (Kombine Çengel)
  • ( ̨ ): Combininig Ogonek (Kombine Kanca)
  • ( ̱ ): Combininig Submacron (Kombine Altçizgi)
  • ( ̰ ): Combininig Subtilde (Kombine Altdalga)
  • ( ̭ ): Combininig Subflex (Kombine Altşapka)