Ogur öbeği

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Ogur grubu sayfasından yönlendirildi)
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Oğur Türkçesi
Ana dili olanlar Rusya, Çuvaşistan
Dil aileleri
Türkî diller[1]
  • Oğur Türkçesi
Diyalektler
Avarca? (ölü dil)[2] (Avarca genellikle İber-Kafkas dil ailesinde sınıflandırılmaktadır.)
Dil kodları
ISO 639-3
Hazarlar (tr).png
650 yılında Oğur dilleri konuşmuş Bulgarlar ve Hazarların dağılımı

Ogur grubu, Oğur grubu, Ön Bulgar grubu ya da Lir Türkçesi Türki diller ailesinin bir koludur. Bu grubun günümüzde tek hayatta kalmış olan dili, yaklaşık iki milyon kişinin konuştuğu Çuvaşçadır. Gruba ait tarihi bir dil olan Ön Bulgarca (Tuna Bulgarcası ile İtil bulgarcasına ayrılır) bugün ölü dillerdir.

Türkologlar, dilsel sınıflandırma için z > r (=rhotacisme) ve ş > l (=lambdaisme) değişimlerini daha esaslı saydıklarından, Türki dilleri bu esasa göre ikiye ayırmışlar ve z-ş esaslı lehçeler grubuna “Doğu Türkçesi” (Oğuz grubu), r-l esaslı lehçelere de “Batı Türkçesi” (Ogur grubu) demişlerdir.[3] Bu L-R paralelliğine Oğuz grubunda kız kelimesi Ogur grubundaki kır kelimesi örnek verilebilir.

Yayılış[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu kavrama göre adlandırılan Oğur Türkleri, merkezleri Orta Asya olan Oğuz Türklerinden eski bir devirde ayrılarak batıya doğru göç etmişlerdir. Birçok Oğur boyu -ogur ile biten adlar taşımıştır. Bu ad r: z mutabakatına göre, Oğuz Türklerine ismini veren Oğuz adının karşılığıdır.[3]

Alt grupları[değiştir | kaynağı değiştir]

Tüm Türk dilleri konuşanların sayısı birbirini anliyabilen dillerden oluşan grublara ayrıldığında böyle bir paylaşım ortaya çıkmaktadır

Oğur dillerinin başlıca alt kolları şunlardır:

Bu diller arasında varlığını koruyan tek dil Çuvaşçadır.

Dil Konuşanların sayısı Konuşulan ülkeler (ve sayıları)
Çuvaşça 2 Milyon Rusya (Çuvaşistan yklş. 1,8 Milyon), Kazakistan 22.000.

Sınıflandırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkçe

  • Ogurca (Ön Bulgarca)

Ölü Diller[değiştir | kaynağı değiştir]

Günümüzde Konuşulan[değiştir | kaynağı değiştir]

Çuvaşça

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b https://glottolog.org/resource/languoid/id/bolg1249
  2. ^ Golden, Peter B. An introduction to the history of the Turkic peoples : ethnogenesis and state-formation in medieval and early modern Eurasia and the Middle East. Wiesbaden: O. Harrassowitz, 1992.
  3. ^ a b Agop Dilâçar, Batı Türkçesi, TDAY Belleten (1953), Türk Dil Kurumu Yayınları, s. 75, 78.
  4. ^ Golden 1992, s. 110.
  5. ^ Sinor 1990, s. 201.
  6. ^ Pronk-Tiethoff 2013, s. 58.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]