Morfoloji (dil bilimi)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Morfoloji, dil biliminde, kelimelerin yapısının tanımlanmasını, çözümlemesini ve kimliklendirilmesini inceleyen bilim dalı.

Biçim bilimi modern dil biliminin bir alt alanıdır ve bir dilin anlam taşıyan en küçük parçalarının (biçim birimi, morfem) araştırmasını yapar. Biçim birimleri farklı biçimlerde kullanılır, anlam ayırıcı en küçük birimlerden (fonem) oluşur ve bunların kelimelerini oluşturur. Biçim birimi kelimelerin iç yapısındaki dil olgularına ilişkin kurallarla ilgilenir.

Kelimeler genellikle en küçük yazım birimlerine göre kabul edilmelerine rağmen, çoğu dilde kelimeler diğer kelimelere kurallar ile bağlı olabilmektedir. Örneğin, Türkçede göz, gözlük, gözlükçü, gözlükçülük birbirine belirli bir kural ile bağlıdır. Göz yerine başka bir kök kelime konularak da aynı kural işletilebilir. Mesela kulak-kulaklık, diz-dizlik vb. Göz tekil anlamını da barındırırken çoğul yapılması için gözler denilir. Morfoloji dil biliminin, dillerdeki bu yapısal kuralların ve örnek yapıların anlaşılması için çalışan koludur.