Haşim el Atasi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Haşim el Atasi
هاشم الأتاسي
Suriye Devlet Başkanı
Görev süresi
1 Mart 1954 - 6 Eylül 1955
Yerine geldiği Edip Çiçekli
Yerine gelen Şükrü el Kuvvetli
Görev süresi
Aralık 1949 - 24 Aralık 1951
Yerine geldiği Hüsnü el Zaim
Yerine gelen Fevzi Selu
Görev süresi
21 Aralık 1936 - 7 Temmuz 1939
Yerine geldiği Muhammed Ali Bey el Abid
Yerine gelen Behiç el Hatib
Suriye Başbakanı
Görev süresi
17 Ağustos 1949 - 24 Aralık 1949
Yerine geldiği Muhsin el Barazi
Yerine gelen Nazım el Kutsi
Kişisel bilgiler
Doğum 1875
Humus, Osmanlı Devleti
Ölüm 5 Aralık 1960 (85 yaşında)
Humus, Suriye
Partisi Ulusal Blok
(1928-1947)
Halk Partisi
(1948-1960)
Dini Sünni İslam

Haşim el Atasi (1875, Humus - 5 Aralık 1960, Humus, Suriye), üç kez Suriye devlet başkanlığı yapmış milliyetçi siyasetçi.

Humus'ta büyük toprak ve siyasi güç sahibi Atasi ailesinde dünyaya geldi. İstanbul'da, Mekteb-i Mülkiye'de kamu yönetimi okudu. Gençliğinde Suriye'deki Osmanlı yönetiminin görevlilerinden biriydi; Anadolu dışında bugünkü Suriye ve Lübnan'dan oluşan bir coğrafya üzerindeki pek çok yerde yöneticilik yaptı. I. Dünya Savaşı sonunda Suriye'nin Türk hakimiyetinden çıkmasından sonra oluşturulan Ulusal Kongre'de milletvekili oldu (1919). Kongre, ertesi yıl Büyük Suriye'nin bağımsız bir meşruti monarşi olduğunu ilan etti. Faysal bin Hüseyinin kral, Atasinin de başbakan olduğu bu kısa dönem Fransa'nın müdahalesiyle son buldu. 1920'lerdeki Fransız işgaline ve mandasına karşı çıkan milliyetçi önderlerden biri olan Atasi, Kurucu Meclis başkanlığına seçildi. 1920'de yayımlanan bağımsızlık bildirgesine bağlılığı nedeniyle, Kurucu Meclis 1930'da Fransız yetkililer tarafından dağıtıldı. Atasi 1936'da Paris'te, Suriye'nin bağımsızlığını tanıyan Fransa-Suriye Antlaşması'nı görüşen Suriye heyetine başkanlık etti. Ülkesine dönüşünde cumhurbaşkanlığına seçildi. Fransız hükümetinin yaklaşan II. Dünya Savaşını gerekçe göstererek antlaşmayı onaylamayı reddetmesi üzerine 1939'da istifa etti. Atasi'nin görevinden çekilmesinde, Fransa'nın İskenderun'un Türkiye'ye bırakılması yönündeki kararı da etkili oldu.

1949'da bir yıl süren askeri ayaklanmaların ardından geçici bir hükümet kurmaya ve Kurucu Meclis seçimlerini düzenlemeye çağrıldı. Aralık 1950'de yeni anayasayı kabul eden Kurucu Meclis tarafından cumhurbaşkanlığına seçildi, ama ertesi yıl bu görevinden istifa etti. 1954'te Edip Çiçekli yönetiminin bir darbeyle devrilmesinden sonra görev süresini tamamlamaya çağrıldı. Ertesi yıl yapılan seçimlerden sonra siyasal etkinliği bırakarak yaşamını Humus'ta sürdürdü.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyasi görevi
Önce gelen:
Edip Çiçekli
Suriye Devlet Başkanı
1954–1955
Sonra gelen:
Şükrü el Kuvvetli
Önce gelen:
Hüsnü el Zaim
Suriye Devlet Başkanı
1949–1951
Sonra gelen:
Fevzi Selu
Önce gelen:
Muhammed Ali Bey el Abid
Suriye Devlet Başkanı
1936–1939
Sonra gelen:
Behiç el Hatib
Önce gelen:
Muhsin el Barazi
Suriye Başbakanı
1949
Sonra gelen:
Nazım el Kutsi