Me'mun el-Kuzbari

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Me'mun el Kuzbari, 1961

Memun el-Kuzbari (1914–1998) (Arapça: مأمون الكزبري), Suriyeli siyasetçi, başbakan ve devlet başkanı vekili (29 Eylül - 20 Kasım 1961).

Kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Lyon Üniversitesi'nin Saint Joseph Üniversitesinde Lübnan başkenti Beyrut'ta uluslararası hukuk okudu ve 1943'te Şam'da avukatlık ve 1948'de Şam Üniversitesi'nde profesör oldu. 1953'te parlamentoya bağımsız olarak girerek kendisini askeri güç olan Adib el-Şişaklı ile bağdaştırdı. Parlamento Başkanı ve Anayasa Meclisi Başkanı Şişakli tarafından anayasa değişikliği yapmak üzere görevlendirildi. Şişakli ayrıca, Şişakli'nin siyasi aracı olan Arap Kurtuluş Hareketi (ALM) genel sekreterliğini atadı. Ayrıca partinin günlük gazetesi Al Tahrir al Arabi ("Arap Kurtuluşu") da yönetti.

Şişakli devrildiğinde, Kuzbari, meclis başkanı olarak ve anayasaya göre, 25 Şubat 1954'teki olağanüstü toplantıda Başkan seçildi. Suriye ordusunda destekçiler ve Şişakli muhalifleri arasında askeri çatışmayı önlemeyi başardı ve yönetimini 1949'daki Şişakli darbesiyle kesilen eski Cumhurbaşkanı Haşim El-Atassi'yi görev süresini tamamlamak için Şam'a geri döndürmeye çağırdı.

Sabri el Asali ve aynı yılın Eylül ayında Başbakan Said el Ghazzi'ye bağlı eğitim bakanı oldu. Bu görevi Haziran 1956 yılına kadar tuttu. Mayıs 1956'da Şam Üniversitesi'nde başkan oldu. 1958'de Cumhurbaşkanı Şükri el-Kuwatli başkanlığında Kuzbari, hükümetin bir üyesi olarak Birleşik Arap Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla sonuçlanan Mısırla birleşme görüşmelerinde yer aldı. Sendika sırasında siyasi olarak faal değildi ve Suriye Avukatlar Barosu Başkanı oldu.

Üç yıl sonra UAR'yi kapatan 1961 Suriyeli darbesini onayladı. Bu darbenin önde gelen subaylarından biri Kuzbari'nin kuzeni Haydar el-Kuzbari idi ve darbe liderleri Mamoun'dan UAR sonrası ilk hükümeti kurmalarını istedi. Başta teknokratlar ve üniversite profesörlerinden oluşan bir kabineyi kurdu. Başbakanlık görevine ek olarak Savunma ve Dışişleri Bakanlığı da görev aldı ve Kasım 1961'de istifa edene kadar cumhurbaşkanı oldu. Ana hedefi, özgür ve demokratik seçimler yoluyla seçilmiş bir demokratik hükümeti yeniden kurmaktı. Parlamento seçimleri Aralık 1961'de gerçekleşti. Kuzbari, tekrar meclis ve Konuşmacı milletvekili seçildi. Nazım el-Kudsi başkan oldu. 28 Mart 1962'de hem Kuzbari hem de Kudsi, askeri güç Abd al-Karim al-Nahlawi tarafından yapılan darbe girişimiyle tutuklanmış, ancak başarısız olduğunda serbest bırakılmıştır. 12 Eylül 1962'ye kadar konuşmacı olarak kaldı.

1955'te Bandung'daki Düzenlenmemiş Hareket Konferanslarında ve diğer birçok uluslararası konferansta Suriye'yi temsil etti.

Sürgün ve ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

8 Mart 1963'te bir başka darbe sonrasında sürgüne gönderildi ve Fas'a taşınmadan önce kısa bir süre Fransa'ya yerleşti. Rabat, Kazablanka ve Marakeş Üniversitelerinde ders verdi. Medeni hukukun yorumlanmasında Suriye ve Fas'ta birkaç kitap yazdı ve yayınladı. Arap dilinin Fas üniversitelerinde ve mahkemelerde yayılmasına aktif olarak katılmıştır. Kitapları Fas mahkemelerinde referans olarak kullanılır.

1996 yılında ülkede iç savaşının sona ermesiyle Lübnan'a taşındı. 1998 yılında Beyrut'ta öldü ve Şam'da gömüldü.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Sami Moubayed "Çelik ve İpek: 1900-2000 Suriye'yi Şekillendiren Kadın ve Erkekler" (Cune Press, Seattle, 2005).