Ahmed Nami

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Ahmed Nami
2. Suriye Devlet Başkanı ve 5. Suriye Başbakanı
Görev süresi
28 Nisan 1926 - 15 Şubat 1928
Yerine geldiği Suphi Bereket
Yerine gelen Taceddin el-Hasani
Kişisel bilgiler
Doğum 1873
Beyrut, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 13 Aralık 1962 (89 yaşında)
Beyrut, Lübnan
Partisi Bağımsız
Evlilik(ler)
Ayşe Osmanoğlu
(e. 1910; b. 1921)

Damad Ahmed Nami (Arapça: أحمد نامي; d. 1873,[1] Beyrut - ö. 13 Aralık 1962,[2] Beyrut), Suriye'nin ikinci devlet başkanı, beşinci başbakanı. II. Abdülhamid'in kızı Ayşe Osmanoğlu ile evlenerek Osmanlı Hanedanı'na damat olmuştur. Arapçayı pek konuşamayan Türk kökenli biriydi.[3]

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ahmed Nami 1873 yılında Beyrut'ta Osmanlı hanedanına yakın ilişkileri olan Türk ve Çerkes soylu, varlıklı bir ailede dünyaya geldi. Babası Fahri Bey Osmanlı yönetiminde Suriye valisiydi.[4]

Ahmed Nami, Osmanlının askeri eğitimini Pariste aldı. Padişah II.Abdülhamid'in kızı Ayşe Sultan evlendi. 1909 yılında II.Abdülhamid'in Jön Türkler tarafından tahttan indirilmesiyle Ahmed Nami ve ailesi Paris'e sürgüne gönderildi. 1918 yılında Beyrut'a dönen Nami, aile işletmelerini yöneterek hayatını devam ettirdi.[5]

Temmuz 1920 yılında Suriye'deki Fransız yöneticiler Nami'ye sınırlandırılmış Başkanlık gücü verdiler ve Nisan 1926'da kabinesini kurdu. Haziran 1926 yılına gelindiğinde milliyetçi hareketi fransız politikası tarafından reddelince hükümet üyeleri istifa etti ve tutuklandılar. Nami serbest bırakılmalarını sağlamaya çalıştı ama hapisle tehdit edildi. İstifa eden üç bakanın fransız yanlısı üç politikacıyla değiştirilmesiyle sonuçlandı.[5]

Nami, Lübnanlı ayrılıkçılarının amaçlarına karşıydı ve Suriye ile birliğinin devam etmesi için çalıştı. Ayrıca ordu kurmayı ve Milletler Cemiyetine katılmayı, 1925 ve 1927 yıllarında Büyük Suriye Ayaklanmasında fransızlar tarafından harap edilen evlerin tanzim edilmesi, sürgüne gönderilen vatandaşların geri gönderilmesi için çalıştı. Fransız yetkililer Nami'nin hırslarına karşı çıktı ve Suriye'de monarşi kurmayı planmasıyla suçlanarak 8 Şubat 1928 yılında görevinden alındı.[5]

1932 yılında Fransızlar Suriye için monarşi kurulmasını ve Nami'nin kral olarak taç giymesini düşünselerde hiçbir zaman gerçekleşmedi. 1940 yılında Başkanlık için aday olmayı düşünse de Ulusal Blok tarafından adaylığı reddedildi.[5]

Emekliliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Ahmed Nami 1940 yılında emekli olarak Lübnan'a taşındı. Ara sıra Fransa'ya giderek Sorbonne Üniversitesinde öğretim görevlisi olarak tarih ve potilika dersleri verdi.[6]

Özel yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Osmanlı prensesi Ayşe Sultan ile evlendi ve iki oğlu oldu. Ömer Nami Osmanoğlu ve Osman Nami Osmanoğlu. 13 Aralık 1962 yılında öldü.[6]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Beşşar'ın koltuğunun ilk sahipleri, Yıldız Sarayı'ndan yetişmiş bu iki Osmanlı idi". 11 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2020. 
  2. ^ "Index Na-Ne". 24 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2020. 
  3. ^ Mardam Bey, Salma (1997). Syria's Quest for Independence. Ithaca Press. s. 31. ISBN 0863721753. Al-Damad was a man of Turkish origin, who could hardly speak Arabic... 
  4. ^ "Syrian History - Prime Minister Ahmad Nami dressed in full Masonic attire in 1925". www.syrianhistory.com. 18 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2021. 
  5. ^ a b c d Moubayed 2006. s. 298. 
  6. ^ a b Moubayed 2006. s. 299. 

Bibliyografya[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Khoury, Philip Shukry (2014). Syria and the French Mandate: The Politics of Arab Nationalism, 1920-1945. Princeton University Press. ISBN 9781400858392. 
  • Moubayed, Sami M. (2006). "Nami, Ahmad (1879-1960)". Steel & Silk: Men and Women Who Shaped Syria 1900-2000. Cune Press. ISBN 978-1-885942-40-1.