Bulgarca

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Bulgarca
Български (Bălgarski)
Ana dili olanlar Bulgaristan, Makedonya Cumhuriyeti, Karadağ, Sırbistan, Macaristan, Romanya, Moldova, Ukrayna, Türkiye ve Bulgar azınlıkların olduğu Avrupa, ABD, Kanada ve Avustralya
Konuşan sayısı 12 milyon  (tarih gerekli)
Dil aileleri
Varsayılan
  • Bulgarca
Yazı sistemi Kiril alfabesi
Dil kodları
ISO 639-1 bg
ISO 639-2 bul
ISO 639-3

Bulgarca, Hint-Avrupa dilleri ailesinden, Güney Slav dillerine bağlı dil. Bulgaristan'ın resmi dilidir.

Yazı dili IX. yüzyılda oluşmaya başlayan Bulgarca, Selanikli Aziz Kiril ve kardeşi Metodiy'in tarafından 862 yılında Bulgaristan'ın Preslav kasabasında oluşturulan[kaynak belirtilmeli] Kiril alfabesi kullanılarak yazılır. Harflerin çoğu Yunan alfabesinden ilham alınarak hazırlanmıştır.

Bulgarca, yazıya dökülen ilk Slavik dildir. (Yapılan son araştırmalara göre aynı alfabe zaten bölgede bulunmaktaydı, fakat bir düzen içerisinde değildi, alfabe birliği yoktu).

Eski Bulgarca (9.yüzyıl-11.yüzyıl), Orta Bulgarca (11.yüzyıl-15.yüzyıl) ve Modern Bulgarca (16.yüzyıldan günümüze) olmak üzere üç temel aşamadan geçmiştir.

Kuzey hazar bölgesinden göç ederek, bugünkü Bulgaristan topraklarına yerleşen Proto Bulgarlar'dan bugün sadece 20-30 tane kelime kalmıştır.

Bulgarca cümle örnekleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Здравей [zdravej] — Merhaba, selm
  • Здрасти [zdrasti] — Merhaba, selam
  • Добро утро [dobro utro] — İyi sabahlar
  • Добър ден [dobǎr den] — İyi günler
  • Добър вечер [dobǎr veçer] — İyi akşamlar
  • Лека нощ [leka nošt] — İyi geceler (sadece yatarken söylenir)
  • Довиждане [doviždane] — Görüşmek üzere
  • Как си? [kak si] — Nasılsın?
  • Какво правиш? [kakvo praviš] — Ne yapıyorsun?
  • Как е? [kak e?] — Nasıl gidiyor?
  • Добре [dobre] — İyi
  • Добре ли cи? [dobre li si ?] - İyi misin?
  • Добре съм [dobre sǎm] — İyiyim
  • Всичко най-хубаво [vsičko naj-hubavo] — Her şey çok güzel (olsun) (iyi dilek olarak söylenir)
  • Поздрави [pozdravi] — Selamlar
  • Благодаря [blagodarja] — Teşekkürler
  • Моля [molja] — Lütfen
  • Извинявай! [izvinjavaj] — Afedersin!
  • Извинете! [izvinete] — Afedersiniz!
  • Колко е часът? (kolko e časǎt) — Saat kaç?
  • Обичам те (običam te) - Seni seviyorum
  • Говорите ли ...? (govorite li...) — ...ca konuşuyor musunuz?

...турски (turski) — Türkçe
...български (bǎlgarski) — Bulgarca
...английски (anglijski) — İngilizce

...немски (nemski) — Almanca
...италиански (italianski) — İtalyanca
...испански (ispanski) — İspanyolca

Zaman birimleri:

  • януари (januari) - Ocak
  • февруари (fevruari) - Şubat
  • март (mart) - Mart
  • април (april) - Nisan
  • май (maj) - Mayıs
  • юни (juni) - Haziran
  • юли (juli) - Temmuz
  • август (avgust) - Ağustos
  • септември (septemvri)- Eylül
  • октомври (oktomvri) - Ekim
  • ноември (noemvri) - Kasım
  • декември (dekemvri) - Aralık

  • днес (dnes)- Bugün
  • вчера (včera) - Dün
  • утре (utre) - Yarın
  • ден (den) - Gün
  • седмица (sedmica) - Hafta
  • месец (mesec) - Ay
  • година (godina) - Yıl

  • Pazartesi - ponedelnik (понеделник)
  • Salı - vtornik (вторник)
  • Çarşamba - srjada (сряда)
  • Perşembe - četvǎrtǎk (четвъртък)
  • Cuma - petǎk (петък)
  • Cumartesi - sǎbota (събота)
  • Pazar - nedelja (неделя)
  • İlkbahar - prolet (пролет)
  • Yaz - ljato (лято)
  • Sonbahar - esen (есен)
  • Kış - zima (зима)

Bulgar Alfabesi[değiştir | kaynağı değiştir]

А а
/a/
Б б
/b/
В в
/v/
Г г
/g/
Д д
/d/
Е е
/ɛ/
Ж ж
/ʒ/
З з
/z/
И и
/i/
Й й
/j/
К к
/k/
Л л
/l/
М м
/m/
Н н
/n/
О о
/ɔ/
П п
/p/
Р р
/r/
С с
/s/
Т т
/t/
У у
/u/
Ф ф
/f/
Х х
/x/
Ц ц
/ʦ/
Ч ч
/tʃ/
Ш ш
/ʃ/
Щ щ
/ʃt/
Ъ ъ
/ɤ/, /ə/
Ь ь
/ʲ/
Ю ю
/ju/
Я я
/ja/

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Bulgarlar soy olarak 6 yüzyilda orta asyadan gelen türklerle bugunkü macar halkinin karisimi olarak olusan bir irktir .. türkcede bulgar kelimesi karistirma karismis karisik anlamlarina gelir