İçeriğe atla

"Tevrat" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Güvenilir olmayan bir, iki cümle sildim.
(biçem + önceki onayımın gerekçesini de ekleyeyim. bariz bir telif ihlali tespit edemedim. bariz bir vandallık tespit edemedim. hepsini onayladım (+18 değişiklik))
(Güvenilir olmayan bir, iki cümle sildim.)
'''Tevrat'''/'''Torah''' ({{dil-he|תּוֹרָה|Torāẖ|lit=Öğretim, "Öğretme" veya "Hukuk}}), İbranicede yazılmış ve Yahudi kutsal kitabı olan [[Tanah]]'ın üç kısmının (Torah, Nevim ve Ketuvim) birincisidir. Torah beş kitaptan oluşmaktadır. Bunun için [[Yahudiler]] ''chamischa chumsche tora'' (Torah'ın beşte beşi) da derler. Ayrıca kitapların Tanrı'nın ilhamıyla yazıldığına inanılan yazarı [[Musa]]'ya ithafen '''Musa'nın Beş Kitabı''' da denir.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/599756/Torah "Torah."] Britannica.com. Erişim: 4 Ocak 2015</ref>
 
== '''Kavramlar ve anlamları''' ==
 
Tevrat adı, İbranice Torah sözcüğünün Arapça biçiminin Türkçeye uyarlanışıdır. İbranicede "öğretme, gösterme, yönlendirme, öğreti, yasa" anlamına gelir.
"Elleriyle kitap yazıp sonra onu az bir bedel karşılığında satmak için, "Bu Allah’ın katındandır" diyen(Yahudi alim)lere yazıklar olsun! Elleriyle yazdıkları yüzünden vay haline onların! Ve yapıp ettikleri yüzünden vay haline onların!" ([[Bakara Suresi]], 79. ayet).
 
=='''Torah'ın beş kitabı'''==
 
Büyük ihtimalle ilk önce Torah ya da “Musa’nın kanun kitabı” diye adlandırılan tek bir kitaptı, fakat kolay kullanılabilmesi için sonradan beş tomara bölündü (Yehoşua / Yeşu 23:6; 'Ezra / Ezra 6:18).
5. Devarim: Birçok dilde kitabın adı, Devarim (Tekrar) 17:18’de geçen ve ‘kanunun kopyası’ anlamına gelen İbranice ''mişna hattora'' ifadesine dayanır. Yunanca ''Septuagint'' tercümesinde kitabın adı Deuteronomion’dur. Bu isim „ikinci” anlamındaki ''deuteros'' ve „kanun” anlamındaki ''nomos'' sözcüklerinin birleşimidir; dolayısıyla „İkinci Kanun“ „Kanunun Tekrarı” anlamına gelir. Bununla birlikte kitap adının aksine, ikinci bir kanun veya Kanunun sadece bir tekrarı değil, Kanunun açıklamasıdır.
 
== '''Torah'ın yazılması''' ==
 
===Torah'ın tanıklığı===
H. F. Hahn ''Essays on Jewish Life and Thought'' eserinde Wellhausen hakkında şunu yazdı: „Onun eseri 'bilimsel' olmadığını söylemek yerindedir. ... Wellhausen bir tarihçinin en önemli vazifenin yorum olduğu kanaatıyla yazdı. Onun İsail'in dini hakkındaki tarihsel eserleri bilimsel bir tetkikten cok tarihin felsefeli bir incelemesi idi.“<ref> H. F. Hahn, Essays on Jewish Life and Thought (1959)</ref>
 
=='''Kanon ya da kutsal kitapların listesi'''==
 
[[Dosya:Papyrus Nash.jpg|küçükresim|Nash papirüsü, M.Ö. 1. yüzyıl]]
Geleneksel Yahudi inanışına göre İbranice Kutsal Metinler dizisinin derlenmesi ve listelenmesi işini Ezra başlatmış ve Nechemya tamamlamıştır. Ezra bir Kutsal Kitap yazarı olmasının yanı sıra, kâhin, bilgin ve Kutsal Yazıları kopyalama işinde görevli biri olarak, bu iş için kesinlikle yeterli durumdaydı (Ezra 7:1-11). Dolayısıyla İbranice Kutsal Metinler dizisinin M.Ö. beşinci yüzyılın sonunda tamamlandığı yönündeki genel inanıştan kuşku duymak için bir neden yoktur.
 
=='''Papirüs El Yazmaları'''==
 
[[Dosya:Codex Sinaiticus Matthew 8,28-9,23.JPG|küçükresim|Kodeks Sinaiticus]]
 
Torah'ın bazı kısımları eski Vellum ve Deri Elyazmalarında bulunurlar.
 
Türkiye'nin Samsun şehrinde deri sandukada 2000-2500 yıllık olduğu tahmin edilen, İbranice alfabe ile altın işlemeli olarak ceylan derisi üzerine yazılı, dış kapağıyla toplam 19 sayfalık Tevrat ele geçirildi. <ref>{{Web kaynağı | url = https://www.gercektaraf.com/samsun/samsun-da-2500-yillik-altin-islemeli-tevrat-ele-gecirilmesiyle-h39388.html | başlık = Samsun'da 2500 yıllık altın işlemeli Tevrat ele geçirilmesiyle ilgili yakalanan 5 zanlı serbest bırakıldı | erişimtarihi = 27 Mart 2021 | dil = Türkçe | çalışma = https://www.gercektaraf.com/ | arşivengelli = evet}}</ref>
 
{| class="wikitable"
2.053

değişiklik