Mahidevran Sultan

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Mahidevran Sultan
Doğum Bosfor (kesin değil)[1]
1500 civarı
Ölüm 3 Şubat 1581
Bursa
Yattığı yer Bursa Muradiye Külliyesi
Eşi I. Süleyman
Çocukları Şehzade Mustafa, Şehzade Ahmed, Raziye Sultan

Mahidevran Sultan (bazı kaynaklarda adı Gülbahar olarak da geçmektedir;[2] 1500 civarı - 3 Şubat 1581, Bursa),[1] Osmanlı Padişahı I. Süleyman'ın eşi, Şehzade Mustafa'nın, Şehzade Ahmed'in ve Raziye Sultan'ın annesi.[3]

İlk yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

1500 yılı civarında doğmuş olup, ilk adının Bosfor olduğu[4] ve Kırım kökenli (bazı kaynaklarda ise Arnavut)[5] olduğu iddia edilmektedir.[1][2][6] Babasının adı Bursa'daki Şehzade Mustafa Türbesi'ndeki mezar sandukası levhasında Abdullah; saray arşivindeki belgelerde ise Abdurrahman ve Abdülmennân olarak yazdığından cariyeydi.[1][7] Saruhan Sancak Beyi Şehzade Süleyman'ın Manisa Sarayı haremine girdi. 1515 yılında Süleyman'ın en büyük erkek çocuğu olan Mustafa'yı dünyaya getirmesinin ardından Mahidevran adını aldı.[1] 1520 eylülünde I. Selim'in vefat etmesinin ardından Süleyman'ın Osmanlı padişahı olması üzerine çocuğuyla birlikte İstanbul'a geldi.

Haseki Sultanlık dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Şehzade Mustafa yetişkinliğe ulaşınca Osmanlı geleneklerine uygun olarak Saruhan Sancak Beyi olarak görevlendirildi. Yine gelenek olduğu üzere annesi Mahidevran Sultan da oğluyla birlikte Saruhan'a gitti.[8] Mustafa'nın Amasya ve Karaman'daki valiliklerinde de onun yanında bulundu.[8] 6 Ekim 1553 tarihinde Süleyman, Konya'da bulunan oğlu Mustafa'yı kendisini tahttan indirmeyi planladığı inancıyla boğdurttu.[9] Mustafa'nın cenazesi Bursa'ya gönderilirken, Mahidevran ile Mustafa'nın kızı ve cariyeleri de Bursa'ya sürüldü.[8]

Bursa'daki hayatı ve vefatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Bursa'da yaşadığı evin kirasını ödeyemez duruma geldi ve birçok yere borçlandı.[8][5] Süleyman'ın bir diğer eşi Hürrem Sultan'ın 1558'deki ölümünden sonra,oglu padisah II.Selim, Bursa kadısı aracılığıyla Mahidevran'ın borçlarını ödetip kendisine ödenek bağlatırken; ertesi yıl ise Bursa Hisarı'nda, İmaret-i İsâ mahallesindeki Leyszâde evini kendisine aldırttı.[8]

Kendisine verilen ödenekle geçinen Mahidevran, oğlu Mustafa'nın Muradiye'deki mezarının üstüne Mustafa-i Cedit Türbesi'ni yaptırırken, türbenin bakımı için evinin yanında iki değirmen ve yüz bin dirhem gümüş para vakfetti.[8] 3 Şubat 1581 tarihinde vefat etti ve oğlunun yanına gömüldü.[8]

Popüler kültürdeki yeri[değiştir | kaynağı değiştir]

2003 yılında yayınlanan Hürrem Sultan adlı Türk televizyon dizisinde Mahidevran Sultan'ı Hatice Aslan canlandırdı. 2011-2014 yılları arasında yayınlanan Muhteşem Yüzyıl dizisinde ise Mahidevran Sultan'ı Nur Fettahoğlu canlandırmıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Sakaoğlu, Necdet (Nisan 2012). Süleyman, Hurrem ve Diğerleri: Bir Dönemin Gerçek Hikayesi. 
  1. ^ a b c d e Sakaoğlu, Necdet; sf. 26
  2. ^ a b Yermolenko, Galina I. (2010). Roxolana in European Literature, History and Culture. Ashgate Publishing. ss. sf. 2. ISBN 0754667618. http://books.google.com.tr/books?id=iRE-ybv0SLkC&pg=PA153&dq=%22Mahidevran%22&hl=tr&sa=X&ei=buCqT_vIL8fIhAe7prCdCg&ved=0CD8Q6AEwAw#v=onepage&q&f=false. 
  3. ^ "MAHİDEVRAN SULTAN’ın kanserle pençeleşen torunu". Habertürk. http://www.haberturk.com/gundem/haber/803791-mahidevran-sultanin-kanserle-pencelesen-torunu. 
  4. ^ Uluçay, Çağatay (1985). Padişahların kadınları ve kızları. Türk Tarih Kurumu. ss. sf. 35. http://books.google.com.tr/books?id=47agAAAAMAAJ&q=%22Mahidevran%22+bosfor&dq=%22Mahidevran%22+bosfor&hl=tr&sa=X&ei=o-WqT93YH4OY-wa85OScCg&ved=0CDAQ6AEwAA. 
  5. ^ a b Peirce, Leslie P. (1993). The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire. Oxford University Press. ss. sf. 55-56. http://books.google.com.tr/books?id=L6-VRgVzRcUC&pg=PA56&dq=%22Mahidevran%22&hl=tr&sa=X&ei=wsiqT8-nA8Gq-AaS9JmeCg&ved=0CDkQ6AEwAg#v=onepage&q&f=false. 
  6. ^ Freely, John (2000). Inside the Seraglio: private lives of the sultans in Istanbu. Penguin Books. ss. sf. 51. http://books.google.com.tr/books?id=Za0TAQAAIAAJ&q=%22Mahidevran%22+albanian&dq=%22Mahidevran%22+albanian&hl=tr&sa=X&ei=luKqT-DtJY6JhQfi8MSeCg&ved=0CDYQ6AEwAQ. 
  7. ^ Uluçay, Çağatay (1985). Padişahların kadınları ve kızları. Türk Tarih Kurumu. ss. sf. 36. http://books.google.com.tr/books?id=nktpAAAAMAAJ&q=%22Mahidevran%22&dq=%22Mahidevran%22&hl=tr&sa=X&ei=wsiqT8-nA8Gq-AaS9JmeCg&ved=0CDUQ6AEwAQ. 
  8. ^ a b c d e f g Sakaoğlu, Necdet; sf. 27
  9. ^ Sakaoğlu, Necdet; sf. 11