Mahidevran Sultan
| Mahidevran Sultan ماه دوران سلطان |
|
|---|---|
 |
|
| Doğum | Bosfor (kesin değil)[1], İklimbahar[2] 1500 civarı |
| Ölüm | 3 Şubat 1581 Bursa |
| Yattığı yer | Bursa Muradiye Külliyesi |
| Eşi | I. Süleyman |
| Çocukları | Şehzade Mustafa, Şehzade Ahmed, Raziye Sultan |
Mahidevran Sultan (bazı kaynaklarda adı Gülbahar olarak da geçmektedir;[3] 1500 civarı - 3 Şubat 1581, Bursa),[1] Osmanlı Padişahı I. Süleyman'ın eşi, Şehzade Mustafa'nın, Şehzade Ahmed'in, Raziye Sultan'ın annesi.[4]
Konu başlıkları |
İlk yılları [değiştir]
1500 yılı civarında doğmuş olup, ilk adının "İklimbahar" olduğu[5] diğer görüşe göre Bosfor olduğu[6] ve Kafkas kökenli (bazı kaynaklarda ise Arnavut)[7] olduğu iddia edilmektedir.[1][3][8]
Hareme giren tüm kadınlar gibi baba adı harem kayıtlarına Abdullah ya da Abadülmennan olarak geçer. Mahidevran Sultan'ın Çerkez Kaberdey Prensi Temruk Bey'in kızı olduğu ve Kanuni Sultan Süleyman'ın haremine Süleyman Kefe sancak beyiyken 11 yaşında özel olarak yetiştirilmek üzere girdiği bilinir. [9]
Nikahı [değiştir]
Saruhan Sancak Beyi Şehzade Süleyman'ın Manisa Sarayı'ında birkaç senelik eğitimin ardından Ayşe Hafsa Sultan tarafından güzelliğine itafen "Gülbahar" adını alarak şehzadeye sunulur. Hür bir kadın olduğu için Şehzade Süleyman'la nikahlanır.[10] 1515 yılında Süleyman'ın en büyük erkek çocuğu olan Mustafa'yı dünyaya getirmesinin ardından Mahidevran adını aldı.[1] 1520 eylülünde I. Selim'in vefat etmesinin ardından Süleyman'ın Osmanlı padişahı olması üzerine çocuğuyla birlikte İstanbul'a geldi.
Haseki Sultanlık dönemi [değiştir]
Şehzade Mustafa yetişkinliğe ulaşınca Osmanlı geleneklerine uygun olarak Saruhan Sancak Beyi olarak görevlendirildi. Yine gelenek olduğu üzere annesi Mahidevran Sultan da oğluyla birlikte Saruhan'a gitti.[11] Mustafa'nın Amasya ve Karaman'daki valiliklerinde de onun yanında bulundu.[11] 6 Ekim 1553 tarihinde Süleyman, Konya'da bulunan oğlu Mustafa'yı kendisini tahttan indirmeyi planladığı inancıyla boğdurttu.[12] Mustafa'nın cenazesi Bursa'ya gönderilirken, Mahidevran ile Mustafa'nın kızı ve cariyeleri de Bursa'ya sürüldü.[11]
Bursa'daki hayatı ve vefatı [değiştir]
Bursa'da yaşadığı evin kirasını ödeyemez duruma geldi ve birçok yere borçlandı.[11][7] Süleyman'ın bir diğer eşi Hürrem Sultan'ın 1558'deki ölümünden sonra,oglu padisah II.Selim, Bursa kadısı aracılığıyla Mahidevran'ın borçlarını ödetip kendisine ödenek bağlatırken; ertesi yıl ise Bursa Hisarı'nda, İmaret-i İsâ mahallesindeki Leyszâde evini kendisine aldırttı.[11]
Kendisine verilen ödenekle geçinen Mahidevran, oğlu Mustafa'nın Muradiye'deki mezarının üstüne Mustafa-i Cedit Türbesi'ni yaptırırken, türbenin bakımı için evinin yanında iki değirmen ve yüz bin dirhem gümüş para vakfetti.[11] 3 Şubat 1581 tarihinde vefat etti ve oğlunun yanına gömüldü.[11]
Popüler kültürdeki yeri [değiştir]
2003 yılında yayınlanan Hürrem Sultan adlı Türk televizyon dizisinde Mahidevran Sultan'ı Hatice Aslan canlandırdı. 2011 yılından itibaren yayınlanan Muhteşem Yüzyıl adlı Türk dizisinde ise Mahidevran Sultan'ı Nur Fettahoğlu canlandırmaktadır.
Kaynakça [değiştir]
- Sakaoğlu, Necdet (Nisan 2012). Süleyman, Hurrem ve Diğerleri: Bir Dönemin Gerçek Hikayesi.
- ^ a b c d Sakaoğlu, Necdet; sf. 26
- ^ "İşte gerçek Mahidevran". odatv. http://www.odatv.com/n.php?n=iste-gercek-mahidevran-0910121200.
- ^ a b Yermolenko, Galina I. (2010). Roxolana in European Literature, History and Culture. Ashgate Publishing. ss. sf. 2. ISBN 0754667618. http://books.google.com.tr/books?id=iRE-ybv0SLkC&pg=PA153&dq=%22Mahidevran%22&hl=tr&sa=X&ei=buCqT_vIL8fIhAe7prCdCg&ved=0CD8Q6AEwAw#v=onepage&q&f=false.
- ^ "MAHİDEVRAN SULTAN’ın kanserle pençeleşen torunu". Habertürk. http://www.haberturk.com/gundem/haber/803791-mahidevran-sultanin-kanserle-pencelesen-torunu.
- ^ "İşte gerçek Mahidevran". odatv. http://www.odatv.com/n.php?n=iste-gercek-mahidevran-0910121200.
- ^ Uluçay, Çağatay (1985). Padişahların kadınları ve kızları. Türk Tarih Kurumu. ss. sf. 35. http://books.google.com.tr/books?id=47agAAAAMAAJ&q=%22Mahidevran%22+bosfor&dq=%22Mahidevran%22+bosfor&hl=tr&sa=X&ei=o-WqT93YH4OY-wa85OScCg&ved=0CDAQ6AEwAA.
- ^ a b Peirce, Leslie P. (1993). The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire. Oxford University Press. ss. sf. 55-56. http://books.google.com.tr/books?id=L6-VRgVzRcUC&pg=PA56&dq=%22Mahidevran%22&hl=tr&sa=X&ei=wsiqT8-nA8Gq-AaS9JmeCg&ved=0CDkQ6AEwAg#v=onepage&q&f=false.
- ^ Freely, John (2000). Inside the Seraglio: private lives of the sultans in Istanbu. Penguin Books. ss. sf. 51. http://books.google.com.tr/books?id=Za0TAQAAIAAJ&q=%22Mahidevran%22+albanian&dq=%22Mahidevran%22+albanian&hl=tr&sa=X&ei=luKqT-DtJY6JhQfi8MSeCg&ved=0CDYQ6AEwAQ.
- ^ "İşte gerçek Mahidevran". odatv. http://www.odatv.com/n.php?n=iste-gercek-mahidevran-0910121200.
- ^ "İşte gerçek Mahidevran". odatv. http://www.odatv.com/n.php?n=iste-gercek-mahidevran-0910121200.
- ^ a b c d e f g Sakaoğlu, Necdet; sf. 27
- ^ Sakaoğlu, Necdet; sf. 11
