Jovian

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Jovian
64. Roma İmparatoru
154 Jovianus.jpg
Hüküm süresi Haziran 363 - 17 Şubat 364
Önce gelen Julian
Sonra gelen I. Valentinianus
Tam adı Flavius Claudius Iovianus
Doğum tarihi 332
Doğum yeri Singidunum (Bugünkü Belgrad)
Ölüm tarihi 17 Şubat 364

Flavius Claudius Iovianus (332 - 17 Şubat 364) imparator Julian'ın Sasani seferi sırasında ölümü üzerine ordu tarafından 26 Haziran 363'te Roma imparatoru seçilmiş bir askerdi.

İktidara gelişi[değiştir | kaynağı değiştir]

Jovian 330'larda Singidunum'da (bugünkü Belgrad) II. Constantius'un korumalarının komutanının oğlu olarak dünyaya geldi. Kendisi de koruma oldu ve 363 yılında bir zamanlar babasının geldiği mevkiye o da geldi. Sasani kralı II. Şapur'a karşı yapılan başarısız Mezopotamya seferinde imparator Julian'a eşlik etti. Ufak ama belirleyici bir çatışmadan sonra sayıca üstün olan Pers güçlerinin karşısında Roma ordusu geri çekilmek zorunda kaldı. Çekilme sırasında Julian ölümcül şekilde yaralandı. Julian'ın ölümünün ertesi günü Doğu'nun başındaki yaşlı Sallust tahtı reddedince ordunun tercihi Jovian oldu. Seçilmesi epey bir şaşkınlık yarattı. Ammianus Marcellinus kendisinin aday olarak adı öne sürülen bir başka Jovian, baş noterle karıştırıldığını ya da alkışlamalar sırasında askerlerin Jovianus ismini Julianus diye anlayıp Julianus'un sağlığına kavuştuğunu zannettiklerini belirtmiştir.

Yönetimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Jovian geri çekilmeye devam etti bu sürede sürekli Perlerin tacizine maruz kaldı. Sonunda küçük düşürücü derecede kötü şartlarda bir barış antlaşması imzalamak zorunda kaldı. Güvenlik karşılığında Galerius'un 298 yılında işgal ettiği ve Diokletian'ın ilhak ettiği Dicle'nin doğusundaki beş eyaletten çekildi ve Perslerin Nusaybin, Castra Maurorum ve Singara kalelerini almalarına izin verdi. Romalılar ayrıca Ermeni krallığındaki haklarını da Perslere bıraktılar. Hıristiyan Ermeni kralı II. Arşak ileride iki imparatorluk arasında çıkacak çatışmalarda tarafsız kalacak, ayrıca krallığının bir bölümünü Şapur'un krallığına verecekti. Antlaşma utanç verici kabul edildi ve Jovian hızla popülaritesini yitirdi.

Antakya'ya vardıktan sonra Jovian konumunu güçlendirmek için hemen Konstantinopolis'e gitmeye karar verdi.

Jovian, paganizmi diriltmeye çalışan selefi Julian'ın aksine Hıristiyandı. Jovian döneminde Hıristiyanlık resmî din oldu ve Konstantin bayrağı tekrar ordunun sancağı haline geldi. Jovian büyük saygı duyduğu Athanasius'u tekrar başpiskoposluğa getirdi ve kendisinden Katolik inancının bir açıklamasını hazırlamasını istedi. Süryani edebiyatında Jovian Hıristiyan romantizminin kahramanı haline gelmiştir.

Jovian, yalnızca sekiz ay hükümdarlık yaptıktan sonra 17 Şubat 364'te öldü. Konstantinopolis'e dönerken Ankara ile İznik arasında Dadastana'da çadırındaki yatakta ölü bulundu. Ölüm sebebi olarak aşırı miktarda mantar veya odunkömüründen çıkan zehirli karbonmonoksit dumanları gösterilmiştir.

Kaynak[değiştir | kaynağı değiştir]

Resmî unvanlar
Önce gelen:
Julian
Roma İmparatoru
363–364
Sonra gelen:
I. Valentinianus ve Valens