I. Mihail

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
I. Mihail
Tsar Mikhail I -cropped.JPG
Tüm Rusya'nın Çarı
Hüküm süresi 21 Şubat 1613 - 12 Temmuz 1645
Taç giymesi 22 Temmuz 1613
Önce gelen Karışıklık Dönemi
(IV. Władysław Waza'nın hak iddia etmesi)
Çar olarak IV. Vasili
Sonra gelen Aleksey
Eş(leri) Maria Vladimirovna Dolgorukova
Eudoxia Lukyanovna Streshneva
Çocukları Aleksey
Tam ismi
Mihail Fyodorovich Romanov
Hanedan Romanov Hanedanı
Babası Feodor Nikitich Romanov
Annesi Kseniya Shestova
Doğum 12 Temmuz 1596(1596-07-12)
Moskova
Ölüm 12 Temmuz 1645 (49 yaşında)
Moskova
Defin Archangel Katedrali
İmza
Dini Doğu Ortodoks

Mihail Fyodoroviç Romanov [ Rusça: Михаи́л Фёдорович Рома́нов] (22 Temmuz 1596 - 23 Temmuz 1645, Moskova), 1613-1645 arasında Rus çarı. Rusya'da 1917'ye kadar hüküm süren Romanov Hanedanı'nı başlatmıştır.

Hayatı ve hükümdarlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Fyodor Nikitiç Romanov'un (sonradan Rus Ortodoks Kilisesi patriği Philaretos) oğluydu. Dedesi Nikita Romanov, Rurik hanedanından gelen son çar olan I. Fyodor'un (hükümdarlığı 1584-98) dayısıydı. Rurik hanedanının çöküşünü izleyen Karışıklık Dönemi'nin ardından toplanan zemski sobor (ülke meclisi) tarafından Şubat 1613'te çar seçildi, böylece Romanov hanedanının kurucusu durumuna geldi.

21 Temmuz 1613'te taç giydiğinde henüz 16 yaşındaydı. Hükümdarlığının ilk on yılı sırasında sık sık toplanan zemskiy sobor'un yardımıyla, karışıklıklar dönemindeki savaşlar ve ayaklanmalar yüzünden yıkıma uğrayan Rusya'daki devlet gücünü ve toplumsal düzeni yeniden kurmaya çalıştı. Çarlığının ilk yıllarında yönetimde etkin konumlara gelen annesinin akrabaları, ülkede düzeni yeniden sağladılar, ayaklanmaları bastırdılar. İsveç'le yapılan Stolbovo Barışı'yla (1617), Novgorod, Rusya'ya geri verildi ve Finlandiya Körfezi kıyıları İsveç'e bırakıldı. Polonya'yla yaptığı Deulino Ateşkesi'ni (1618) imzalayarak savaşlara son verildi, Smolensk, Çernigov ve Novgorod Severskiy bölgeleri, Polonya'ya kaldı. Bununla birlikte, Polonya kralı IV. Władysław, Rusya tahtı üzerindeki iddialarından ancak 1634'te vazgeçti (Polianovo ya da Polanowo barışı).

Mihail'in Philaretos (Filaret) adıyla keşiş olmaya zorlanarak zorla Polonya'ya gönderilmiş olan babası, 1619'da serbest bırakıldı. Rusya'ya dönüşünde Moskova patrik yapılan Philaretos'un Mihail'le birlikte ülkeyi yönetmesi kararlaştırıldı. Philaretos'un yönetimde tam bir denetim kurduğu bu dönemde, Batı Avrupa'yla diplomatik, ticari ve kültürel ilişkiler geliştirildi; zemski sobor sık sık başvurulan bir danışma organı durumuna geldi. Rusya'nın mali sorunlarını çözmek için yoğun çaba harcandı, merkezi yönetimi güçlendirmek için yerel yönetim yapısında reform yapıldı ve serflik kurumu güçlendirildi. Philaretos'un 1633'te ölmesinden sonra Mihail'in annesinin akrabaları yönetime yeniden egemen oldular. Türkler ile bir savaşa girmemek için, 1637'de Azak kentini ele geçiren Don Kazakları'nı desteklemekten vazgeçmek zorunda kaldı.

1645'te ölen Mihail'in yerine oğlu Aleksey geçti.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ana Britannica, Cilt 22, s. 398-399
  • Büyük Larousse, 16. Cilt, s. 8150