Heraklonas

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Heraklonas
Ηρακλωνάς
Bizans İmparatoru
Solidus-Heraclius-sb0764.jpg
Heraklonas ile babası Heraklius ve kardeşi III. Konstantin
Hüküm süresi Şubat 641 - Eylül 641
Önce gelen Heraklius ve III. Konstantin
Sonra gelen II. Konstans
Tam adı Hēraklōnas
Doğum tarihi y.626
Doğum yeri Lazika
Ölüm tarihi 641
Ölüm yeri Rodos
Hanedan Heraklius Hanedanı
Babası Heraklius
Annesi Martina

Heraklonas veya Herakleonas (Yunanca: Ηρακλωνάς, Hēraklōnas), (d. 626 – ö. 641), Şubat – Eylul 641 arasında Bizans imparatorluğu imparatoru olmuştur. Heraklonas imparator Heraklius ile hem karısı ve amca-kızı olan Martina'nin oğlu idi.

Vaftiz ismi Konstantin Heraklius olarak verilmiş olmakla beraber (aynı Heraklius isimli babasından ve büyükbabası ayrıntı sağlamak için) bu ismin küçültülmüş şekli olan Heraklonas (küçük Heraklius) yıllar sonra zamanının tarihini yazan Bizans tarihçileri tarafından kullanılmış ve bundan sonra da tarihçiler tarafından ismi Heroklonas olarak anılmıştır.

Heraklonas, babası imparator Heraklius Sasani İmparatorluğu imparatoru olan II. Hüsrev'e karşı yaptığı askeri kampanyada bulunmakta iken Lazika (Lazistan)'da doğmuş olduğu büyük olasılıklıdır. Heraklius ve Martina'nin dördüncü oğlu olup doğumda hiçbir sakatlığı olmadığı için imparatorluk tahtına geçme niteliği bulunmaktaydı.

Babasının hükümdarlığının son zamanlarında, 4 Temmuz,638de annesinin gayretleriyle en yüksek şeref ünvanı olarak Augustus ünvanı kazanmıştı. Babası ölünce babası ile ortak imparatorluk yapmakta olan, babası bir annesi ayrı bûyûk ağabeyiIII. Konstantin ile birlikte ortak imparator ilan edilmişlerdir. Martina Hipadromda bir halk toplantısında Heraklius'un vasiyetini halka sunup buna göre efektif iktidar gücünün kendinde olacağını ilan etmiştir. Fakat imparatorluğun bir kadın tarafından idare edilmesini halk istememekteydi. Ayrıca önceki imparator Heraklius'un çöküşüne ve ölümüne Martina'nin sebep olduğu söylentileri çok yaygındı. Martina'nın halk arasında pek tutulmayan bir dinsel doktrin olan monotelilizme destek vermesi de onu hiç popüler yapmamaktaydı.

Fakat, ağabeyi III. Konstantin hemen hastalandı. Hava değiştermek için, belki de korktuğu üvey annesinden uzaklaşmak için Kadıkoy (Kalkedon)'daki saraya gitti. Ama orada 25 Mayıs,641'de III. Konstatin'in hiç beklenmedik olarak öldü ve Heraklonas tek imparator olarak kaldı. Bu beklenmedik ölüm Heraklonas ve annesi Martina'nın Konstantin'i öldürdükleri şüphesini doğurmuş ve bu Bizans'in her tarafına yayılmıştı. Martina'nin hemen eski yuksek devlet memurlarını görevden alıp sürgüne göndermesi ve yerlerine kendi güvendiği saraylıları geçirmesi de hoşnutsuzluğu artırdı.

Bu halk hoşnutsuzluğuna karşı ve Anadolu'dan gelen General Valentinus Arsacidus ordusundan gelen baskı dolayısıyla Heraklonas halkı yatıştırmak için 641 yazında o tarihte 11 yaşında olan yeğeni (ölen II. Konstantin'in oglu) Heraklius'u isim değiştirerek II. Konstans olarak ortak imparator olarak ilan etmeye zorlandı. Martina iktidarina olan bu kısıtlamayı küçük oğlu olan Sezar ünvanlı David (Tiberios)'un da ortak imparator olarak ilan edilmesi ile karşılamayı düşünmekteydi. Fakat bu II. Konstans'ı imparatorluğa getirenler tarafından kabul edilmiyordu. Başta general Valentinus olarak Bizanslı asiller, Heraklonas ile Martina'nın II. Konstans'ı tahtan indermeye hazırlandıkları söylentilerini halk arasında yayılmasina sebep oldular.

Halk hoşnutsuzluğunu imparatorlar aleyhine devamlı gösterilerle belli etmeye başladı. Eylul'da asillerin kontrolunda bulunan Bizans Senatosu bir hükum çıkartarak Heraklonas ve annesi Martina'nın tutuklanmasını sağladılar. Tutuklanan anne ve oğluna işkence yapılarak her ikisinin de burunları kesildi. Bu Bizans tarihinde ilk defa imparatoru sakat edip tahttan indirme olayı oldu. Boylece kesik burunlu Heraklonas bu sakatlikla imparator olamayacağı için tahttan inmiş sayıldı ve III. Konstantin'in oğlu olan II. Konstans tek impartor olarak hüküm sürmeye başladı. Heroklanas ve annesi de Rodos'a sürgüne gönderildiler ve ne anne ne oğul sürgünden Konstantinopolis'e dönmüşlerdir. Heraklonas o yil Rodos'ta öldüğü sanılmaktadır.

Dış kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Heraklonas ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.
  • Ostrogorsky, Georg (çev. Fikret Işıltan), (1999 5.baskı) Bizans Devleti Tarihi, Ankara:Türkiye Tarih Kurumu ISBN 975-16-0348-X (Orijinal 1.baskı:1940)
  • Gregory, Timothy E. (çev. Esra Ermert), (2008), Bizans Tarihi, İstanbul:Yapı Kredi Yayınları ISBN 978-975-08-1507-2
  • Norwich, John Julius, (1988) Byzantium: Early Centuries, Londra:Penguin ISBN 0-14-011447-5, say.312-313 (İngilizce)
  • The Oxford Dictionary of Byzantium, Oxford University Press, 1991.(İngilizce)
Resmî unvanlar
Önce gelen:
Heraklius
III. Konstantin
Bizans İmparatoru
641
Ortak İmparator: III. Konstantin
Sonra gelen:
II. Konstans