Petronius Maximus

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Petronius Maximus
Batı Roma İmparatoru
Solidus Petronius Maximus-RIC 2201.jpg
Sikke üzerinde Petronius Maximus.
Hüküm süresi 17 Mart - 31 Mayıs 455 (Majorian ve Maximianus'la rekabet halinde)
Önce gelen III. Valentinianus
Sonra gelen Avitus
Tam adı Flavius Anicius Petronius Maximus
Doğum tarihi 396 civarı
Ölüm tarihi 22 Nisan/31 Mayıs 455
Eşi Licinia Eudoxia
Çocukları Flavius Palladus, Genç Galla Placidia ve Eudoxia

Flavius Anicius Petronius Maximus (396 civarı - 22 Nisan 455), 17 Mart 455 ve 31 Mayıs 455 tarihleri arasında kısa bir süre için Dominus Noster Flavius Anicius Petronius Maximus Augustus adıyla Batı Roma tahta çıkmış olan Romalı Aristokrat.

Petronius, Senatoryal sınıftandır. Bilinen ilk görevi 411 yılında üstlendiği praetor luktur ve ardından 415 civarında tribunus et notarius olarak hizmet etmesi ona Roma İmparatorluk bürokrasine girme şansı vermiş ve 416 ve 419 yılları arasında Comes sacrarum largitionum, 419 ve 433 yılları arasında da Urban Prefect olarak görev yapmıştır. 433 yılında Konsül, 439'da İtalya eyaleti Praetorian Prefect'i ve 443 yılında ise ikinci defa Konsül seçilmiştir. 445 yılında kendisine verilen Patrici statüsü ile birlikte, ertesi yıl Batı Roma İmparatorluğu orduları başkomutanlığına seçilen Aëtius'un üçüncü Konsüllüğüne kadar Roma'lı olmayan birisine verilen en yüksek payelere ulaşmıştır.

Şurası açıktır ki, Maximus ve Aetius arasında var olan düşmanlık, Batı Roma İmparatorluğunun yavaş yavaş yıkılmasına neden olan olayları tetiklemiştir. Antakyalı John'un anlattıklarına göre Maximus ve Harem ağası Heraclius, İmparator III. Valentinianus'u Aëtius'u bizzat kendi elleriyle öldürmeye ikna etmişlerdir. Tarihçi John, tüm bunlara ilaveten Valentinian'ın Optila ve Thranstila'nın elinden olan ölümü için (16Mart 455) her ikisini de Maximus'un kışkırttığını iddia eder.

Valentinian'ın ölümünün ardından, Maximus'un tahta çıkabilmesi için kalan son rakibi, İmparatoriçe Licinia Eudoxia tarafından da desteklenen, Aëtius ve geleceğin imparatoru Majorian'ın koruması Maximianus'un oğlu Domninus'tu. Maximus, sarayın kontrolünü ele geçirerek bu rakipten kurtulamayı başardı ve Eudoxia'yı kendisiyle evlenmek zorundan bıraktı.

Maximus, hemen Avitus'u askerlerin baş komutanı olarak atadı ve Vizigotlar'ın desteğini sağlamak için onu Toulouse'a gönderdi. Ancak Avitus görev yerine ulaştığında Maximus ölmüştü ve görev anlamsız bir hale gelmişti. Maximus'un tacı elinde tuttuğu iki ay içinde Vandal'ların kralı Gaiseric'in İtalya'ya geldiği söylentisi Roma'da oturanlar arasında paniğe neden oldu. Bu kargaşa sırasında Maximus, bir serseri ya da "Ursus" adından Romalı bir asker tarafından taşlanarak öldürüldü.

Maximus'un ölümünden üç gün sonra 22 Nisan'da, Gaiseric ordusuyla birlikte Roma'ya girdi. Vandallar şehri yağmaladılar ve sakinlerini köle ya da tutsak olarak esir aldılar. Papa Leo I'in yalvarmaları üzerine, kundaklama, cinayet, işkence ve şehrin tahrip edilmesini de içeren aşırı davranışlarına son verdiler.

Çocukluğu ve gençliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Petronius Maximus, 396 yılı civarından doğmuştur ancak doğum yeri bilinmemektedir.

İki kez (belkide üç) İtalya eyaleti praetorian prefect'i, iki kez Roma Urban prefect'i ve iki kez Konsül olarak görev yapmıştır. 445 yılında hizmetlerine karşılık patrici sınıfına dahil edilmiştir. Bu aşamadan sonra oldukça varsıl birisi olmuş ve Roma'da bir forum inşaa ettirmiştir.

III. Valentinianus 455'de ölümüyle birlikte Batı İmparatorluğunda tahtın varisi kalmamıştı. Doğu Roma İmparatoru Marcian'a danışılmamıştı ancak onun seçimi büyük ihtimalle ordu komutanı Majorian olacaktı (sonradan gerçekten de imparator oldu). Bir diğer aday ise Aetius'un destekçisi Maximianus'tu.

Saltanatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Her halukarda, aslında Petronius Maximus seçilmiş biriydi. Yönetim konusunda mükemmel bir kariyere sahipti ve sahip olduğu muazzam serveti kendisi için yapılacak iyilikleri satın almaya harcadığına inanılıyordu ve bu nedenle aslında tam olarak tahtı satın almıştı.

İmparatorluk makamına oturunca, Maximus hemen III. Valentinianus'un dul karısı Licinia Eudoxia ile evlendi. Aslında eski kocasının ölümüyle ilişkisi olduğunu düşündüğü Maximus ile gönülsüzce evlenmişti. Gerçekten de Maximus, III. Valentinianus öldürülmesini büyük bir iyilik olarak kabul etmiştir.

Licinia Eudoxia, umutsuzca Vandal kralı Geiseric'ten yardım beklemişti. Licinia Eudoxia, zaten Vandal sarayı ile kızı Eudocia ve Geiseric'in oğlu Huneric'in ile (Petronius Maximus tarafından iptal edilmeden önce) nişanlı olması nedeniyle ilişki halindeydi.

Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

Mayıs'la birlikte Geiseric'in İtalya'ya doğru yelken açtığı haberleri Roma'ya ulaştı. Haberler yayılınca tüm şehir halkı panik halinde yerlerini terketmeye başladı. İmparatorun kendisi de şehri savunmak yerine Senato'yu da kendisine eşlik etme konusunda uyararak kaçma planları yapmaya başladı.

Ortaya çıkan panik nedeniyle Petronius Maximus tamamen devre dışı kaldı ve kendini muhafızlarının ve çevresindekilerin korumasına bıraktı. 31 Mayıs 455'de Şehir dışındaki bir yolda ilerleken, öfkeli bir serserinin saldırısına uğradı ve taşlanarak öldürüldü. Vücudu parçalandı ve Tiber nehri'ne atıldı. Saltanatı sadece 71 gün sürmüştür.

İlk evliliğinden doğan ve 17 Mart ve 31 Mayıs arası Sezar olan, üvey kızkardeşi Eudoxia ile evlenen oğlu Flavius Palladus da (sonradan Flavius Palladus Caesar) kısa bir süre sonra idam edildi.

2 Haziran 455'de Roma şehri Geiseric tarafından ele geçirildi ve iki hafta boyunca yağmalandı. Geri çekilirken beraberinde birçok yağma malzemesiyle birlikte İmparatoriçe Licinia Eudoxia ve kızları Genç Galla Placidia ve Eudoxia'da vardı. (Eudocia, 456 yılında Huneric ile evlendi.)

Kaynak[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ralph W. Mathisen, "Petronius Maximus", De Imperatoribus Romanis adlı eserde ilgili madde, (İngilizce).
Resmî unvanlar
Önce gelen:
III. Valentinianus
Batı Roma İmparatoru
455
Sonra gelen:
Avitus