Vitellius

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vitellius
8. Roma İmparatoru
Pseudo-Vitellius Louvre MR684.jpg
İmparator Vitellius Büstü, Louvre
Hüküm süresi 17 Nisan 69 – 22 Aralık 69
Önce gelen Otho
Sonra gelen Vespasian
Tam adı Aulus Vitellius (doğum ismi);
Aulus Vitellius Germanicus Augustus (İmparator olarak)
Doğum tarihi 24 Eylül 15
Doğum yeri Roma
Ölüm tarihi 22 Aralık 69 (54 yaşında)
Ölüm yeri Roma
Petronia
Babası Lucius Vitellius
Annesi Sextilia

Aulus Vitellius Germanicus (24 Ekim 1522 Aralık 69.) Dört İmparator Yılı olarak bilinen M.S. 69 tarihinde 17 Nisan 69'dan aynı yılın 22 Aralık tarihine kadar görev yapan Roma İmparatoru'dur (diğerleri Galba, Otho ve Vespasian). Lucius Vitellius' un oğlu olup Sextilia ile evlidir ve Genç Lucius Vitellius adında bir kardeşi vardır.

Vitellius ilk evliliğini Petronia ile yaptı(Publius Petronius'un kızı, babası Lucius Vitellius Suriye yönetimi sırasında). Bu evliliğinden bir gözü kör oğlu Petronianus Vitellius doğdu.İkinci evliliğini yaptığı Galeria Fundana'dan 69'da öldürülecek olan bir oğlu ve kızı oldu.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

İmparatorluk Öncesi[değiştir | kaynağı değiştir]

48 ve (bir ihtimale göre 60-61 de dahil) Konsül, sonra yeteneğini kredi ile temize çıkarttığı Africa Prokonsül'lüğü görevlerinde bulundu. 68'de Galba, herkesi şaşırtan bir kararla, Vitellius'u Germania Inferior eyaleti ordu komutanlığına seçti. Vitellius burada astları ve askerlerinin gözünde sınırsız savurganlığı ve aşırı iyi doğasıyla oldukça popüler hale geldi.

İmparatorluğu[değiştir | kaynağı değiştir]

İmparatorluğa seçilmesini Ren'deki iki lejyonun komutanları Caecina ve Valens,e borçludur. Bu iki adam sayesinde askeri devrim hızlı bir şekilde başarıldı; 1 Ocak 69'da, İmparattor Galba'ya olan sadakatlarını yenilemekten vaz geçtiler ve 69'un başlarında Vitellius'u Colonia Agrippinensis'de (Cologne) imparator ilan ettirdiler. Aslında tam olarak Germania Inferior (aşağı Germanya) ve Germania Superior (yukarı Germanya) ordularının imparatoru ilan edildi. Galya, Britanya ve Raetia orduları kısa bir süre sonra onların tarafına geçti. Bir süre sonra Roma üzerine yürüdüler, her nedense, onlara karşı koyan İmparator Galba değil Otho'ydu

Aslında Vitellius, Roma Senatosu tarafından kabul edilip bilinen İmparatorluk yetki ve ünvaları verilsede hiçbir zaman bütün Roma Dünyasında bir İmparator olarak kabul görmedi. İtalya'ya, şehvet düşkünü ve kaba bir asker sınıfın başı olarak girdikten sonra Roma, bir kargaşa ve kılıçtan geçirme, gladyatör şovları ve müsrif şölenler sahnesi haline geldi. Vitellius, zafer kazanmış lejyonları ödüllendirdi, mevcut Praetorian Muhafızlarını terhis etti ve yerlerine kendi adamlarını yerleştirdi.

Temmuz 69'da, Vitellius doğu ordularının, komutanları Titus Flavius Vespasianus'u rakip İmparator olarak ilan ettiklerini öğrendi. Doğudaki ordunu yaptıkları öğrenilir öğrenilmez Dalmatia ve Illyricum eyaletleri Vespasian'ı destekledi. Taraftarlarınca terk edilen Vitellius, imparatorluk ünvanından istifa etti.

Sikke üzerinde İmparator Vitellius

Vitellius'un Vespasian'ın ordusunu Mevania'da beklediği söylenir. Yine söylendiğine göre Vitellius'un istifa şartları aslında Vespasian'ın baş destekçilerinden birisi olan Pannonia'da ki altıncı Lejyondan Marcus Antonius Primus tarafından kabul edilmiş ancak praetorian'lar onu Concordia tapınağına imparatorluk nişanlarını bırakmaya giderken anlaşmadan vazgeçirmeyi başararak sarayına geri dönmek zorunda bırakmışlardır. Vespasian'ın birlikleri Roma'ya girerken sefil bir halde saklandığı yerden (Tacitus'a göre kapıcının kulübesi) sürüklenerek çıkarıldı, ölümcül Gemonian Merdivenleri'ne getirildi ve orada öldürüldü. Cesedi Tiber Nehri'ne atıldı. "Henüz sizin imparatorunuzdum" son ve bilindiği kadarıyla Vitellius'un en asil sözü oldu.

Kısa yönetimi boyunca Vitellius, akıllıca bir yönetim arzusu gösterdi ancak onu kendi amaçları için geçmişindeki daha iyi özelliklerinden, kötü aşırılıklar yönüne cesaretlendiren Valenler ve Caecina'nın tam kontrolü altındaydı.

Kurgu (edebiyatta)[değiştir | kaynağı değiştir]

Vitellius , Simon Scarrow'un Vespasian ve Lejyonlarının Britanya'daki yiğitliklerini anlattığı "Eagle" (Kartal) adlı kitabında düşman olarak anlatılır.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Eldeki kaynaklar, özelliklede Suetonius'un Oniki Sezarın Hayatı, Vitellius hakkında olumsuz bir resim çizer; ancak Suetonius'un babasının Otho'nun ordusunda bir subay olduğu ve Vitellus'a karşı ilk Bedriacum Savaşı'nda dövüştüğü akıldan çıkarılmamalıdır.

Entrikadan ve hırslı olmaktan uzak biri olarak, tembel ve kendiyle barışık, yeme içmeye düşkün, günde dört defa ziyafet çeken obur bir şişman olarak dikkat çeker. Kaynaklar bir ziyafette 2,000 balık ve 4,000 kuşla birlikte en sevdiği yemekler olan Turna balığı ciğeri, Sülün beyni ve flamingo dili olduğunu, az bulunan malzemelerin tedariği içinse Roma Donanması'nı gönderdiğini yazar. Söylendiğine göre kendi annesi açlıktan ölmüştür.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Vitellius ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.

Birincil kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

İkincil kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyasi görevi
Önce gelen:
Otho
Roma İmparatoru
69
Sonra gelen:
Vespasian