Sarız, Kayseri
Vikipedi, özgür ansiklopedi
 Sarız, Türkiye |
|
|---|---|
.svg) Kayseri İdari Bölümler Haritası |
|
| Harita | |
 Türkiye'de yeri |
|
| Bilgiler | |
| Şehir nüfusu | 14.596[] (2000) |
| İlçe nüfusu | 4.404[] (2000) |
| Yüzölçümü | 1410 km² |
| Rakım | 1560 metre |
| Koordinatlar | |
| Posta kodu | 38660 |
| Alan kodu | 0352 |
| İl plaka kodu | 38 |
| Yönetim | |
| Coğrafi bölge | İç Anadolu Bölgesi |
| İl | Kayseri |
| Kaymakam | Arif KARAMAN |
| Belediye başkanı | Ömer Faruk Eroğlu (CHP) |
| Kaymakamlık website | {{{internet1}}} |
| Belediye website | {{{internet2}}} |
Sarız, Kayseri ilinin bir ilçesidir. Türk kilim kültürünün yaşatıldığı bir ilçedir. Doğal kaynak sularıyla Türkiye'nin ender su kaynaklarından biridir.
Konu başlıkları |
[değiştir] Tarihi
İlçenin tarihi çok eskilere dayanmaktadır. M.Ö. 700'lü yıllara kadar uzanmaktadır. Kilikya, Bizans İmparatorluğu ve beyliklerden Dulkadiroğulları Beyliği hakimiyetinde kalmış olup, Osmanlı İmparatorluğuna Yavuz Sultan Selim döneminde dahil edilmiştir. Adana yöresinde yaşamakta olan Avşar boylarının bir kısmı Sarız yaylalarında göçebe hayatı yaşarken 1840'lı yıllarda yerleşik hayata geçmişlerdir.
Sarız 1946 Tarihinde ilce olarak kurulmuştur bu Tarihe kadar Sarız Kayserinin Pınarbası ilcesine bir Köy olarak bağlıymıs. Sarız ilçesinin içinden geçen Sarız Çayı mevcuttur. Avşarlar çay etrafında biten çimenlere Öz ismi verdiklerinden ve ilkbaharda çay etrafında sarı güzel Çiçekler yetiştiği için Halk dilinde Sarıöz ismiyle söylenerek Sarız ismine dönüştüğü rivayet edilmektedir. Sarız ilçe merkezine ilk yerleşen Avşarlar Salmanlı kabilesidir. Bu isim yörenin genel adı olup, merkezin eski adı Köyyeridir. Son yıllarda okuma oranı hızla artmakta olup dan %98 e kadar çıkmıştır.
[değiştir] Coğrafi yapısı
Sarız ilçesi, il merkezinin doğusunda, 128 km uzaklıkta bulunmaktadır. Coğrafi bakımdan iç anadolu, doğu anadolu ve akdeniz bölgesinin kesiştiği bölümde yer almaktadır. Sarız, Kayseri'nin Tomarza ve Pınarbaşı, Sivas'ın Gürün, Adana'nın Tufanbeyli, Kahramanmaraş'ın Afşin ve Göksun ilçeleri ile çevrilidir. İlçenin yüzölçümü 1410 km² olup, deniz seviyesinden 1530 metre yüksektedir. İlçenin batısı Tahtalı dağları, doğusu Binboğa dağları, kuzeyi ise Soğanlı, Koçdağı ve Maşat dağları ile çevrilidir. İlçe ekonomik ve coğrafi yapı itibariyle tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır.
Sarız ilçesi karasal iklim koşullarını taşımaktadır. İlçede kışları çok soğuk, yağışlı ve çetin geçmekte, yazları kurak ve serindir. 2003 yılında en yüksek hava sıcaklığı ortalama 33 derece, en düşük hava sıcaklığı -24.1 derece olmuştur. İlçenin bitki örtüsü keven, kirpi otu, yabani ayrık otundan ibaret olup, yer yer ardıç, meşe ve kısa boylu fundalık orman örtüsüyle kaplıdır. Dağlarda yoğun erozyon ve toprak derinliğinin azlığı nedeniyle fazla bitki bulunmamaktadır. Başlıca akarsuyu, Seyhan Nehrinin bir kolu olan Sarız Çayıdır.
[değiştir] Nüfus
| Nüfus | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sarız | ||||||
| Yıl | Kent Nüfusu | Köy Nüfusu | Toplam Nüfus | |||
| 1960 | 1.610 | - | - | |||
| 1965 | 2.020 | - | - | |||
| 1970 | 3.071 | - | - | |||
| 1975 | 3.595 | - | - | |||
| 1980 | 3.704 | - | - | |||
| 1985 | 4.808 | - | - | |||
| 1990 | 3.935 | 15.320 | 19.255 | |||
| 1997 | 5.504 | 11.480 | 16.984 | |||
| 2000 | 4.404 | 10.192 | 14.596 | |||
| 2007 | 4.607 | 8.098 | 12.705 | |||
| 2009 | 4.768 | 7.897 | 12.665 | |||
| Y & G | ||||||
[değiştir] İdari Yapı
İlçenin 1 merkez ve 1 kasaba belediyesi olmak üzere iki adet belediyesi mevcuttur. İlçenin 37 köyü ve 5 mezrası bulunmaktadır. İlçe merkezinde 8 mahalle, Yeşilkent belediyesinde ise 4 mahalle olmak üzere 12 mahallesi mevcuttur.
2000 yılı genel nüfus sayımına göre ilçenin merkez ve köylerinde 14.596 kişi yaşamaktadır. Bu nüfusun 4.404'ü ilçe merkezinde 10.192 kişi kasaba ve köylerde yaşamaktadır. İlçe devamlı göç vermektedir. Yıllık nüfus artış hızı şehir merkezinde binde -19.47, köylerde ise –33.11 olup, toplamda ise -29.19 nüfus azalması görülmektedir.
Özellikle bazı köylerin % 80'i yabancı ülkelerde yaşamaktadır. Yurtdışına gidemeyenler ise genelde Kayseri şehir merkezine, İstanbul, Ankara, Bursa ve Balıkesir başta olmak üzere büyük kentlere göç etmektedir. İlçe nüfusu 1990 sayımından bu yana 4.919 kişi göç vermiştir.
[değiştir] Ekonomik Yapı
İlçe, coğrafi yapısı itibariyle tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Yaygın olarak kilim ve halı dokumacılığı yapılmaktadır. İlçe merkezi ve köylerde büyükbaş hayvan, küçükbaş hayvan ile 12.000 civarında arı kolonisi mevcuttur. Ayrıca havuzlu su ürünleri yetiştiriciliği yapılmaktadır. İlçenin ekilebilir tarım arazisi 60.000 hektardır. Çiftçiler buğday, nohut, mercimek ve şeker pancarı ekmektedir. Tarımda modernizasyon yeterli değildir. Birkaç köyün dışında sulama kanalı yoktur.
İlçede önemli bir sanayi yatırımı bulunmamaktadır. Birkaç un değirmeni, soğuk demir atölyeleri ve oto tamir atölyeleri bulunmaktadır. İlçede herhangi bir sanayi yapısı ve iş sahası bulunmadığından ilçede işsizlik sorunu hat safhadadır.
Karapınar, Çavdar ve Kıskaçlı köylerinde kömür rezervi bulunmaktadır. Bunlardan Tekneli köyü Cesurlar mezrasındaki kömür rezervi özel sektör tarafından işletilmeye başlanılmıştır.
İlçede diğer gelir kaynakları olarak el dokuma Kök boyalı Sarız kilimleri Türkiye’de ün yapmıştır. Vatandaşların kendi evlerinde kurmuş oldukları tezgahlarda kilim dokuyarak ev ekonomisine katkıda bulunmaktadırlar.
[değiştir] Köyleri
| Köy | Nüfus |
|---|---|
| Akoluk | 38 |
| Altısöğüt | 118 |
| Ayranlık | 216 |
| Büyükörtülü | 88 |
| Büyüksöbeçimen | 349 |
| Çağşak | 273 |
| Çavdar | 184 |
| Çörekdere | 569 |
| Dallıkavak | 191 |
| Damızlık | 727 |
| Darıdere | 104 |
| Dayıoluk | 158 |
| Değirmentaş | 105 |
| Fettahdere | 288 |
| Gerdekmağara | 229 |
| Gümüşali | 81 |
| İncemağara | 125 |
| Kemer | 453 |
| Karakoyunlu | 46 (Yeşilkent Kasabasına Mahalle olmuştur) |
| Karapınar | 517 |
| Karayurt | 272 |
| Kırkısrak | 456 |
| Kıskaçlı | 91 |
| Kurudere | 105 |
| Küçükkabaktepe | 60 |
| Küçükörtülü | 45 |
| Küçüksöbeçimen | 98 |
| Mirzaağa | 83 |
| Mollahüseyinler | 203 |
| Oğlakkaya | 196 |
| Ördekli | 118 |
| Sancakağıl | 91 |
| Tavlaköy | 316 |
| Tekneli | 504 |
| Yaylacı (eskiden: Esirik) | 294 |
| Yedioluk | 144 |
| Yeşilkent (kasaba) | 1.008 |
[değiştir] Dış bağlantılar
|
Sarız beldeleri ve köyleri | |
|---|---|---|
|
İl: Kayseri | İlçe Merkezi: Sarız Köyler: |
||
|
Kayseri ilçeleri: Kayseri | Akkışla | Bünyan | Develi | Felahiye | Hacılar | İncesu | Kocasinan | Melikgazi | Özvatan | Pınarbaşı | Sarıoğlan | Sarız | Talas | Tomarza | Yahyalı | Yeşilhisar |
||
