Ayvalık, Balıkesir

Vikipedi, özgür ansiklopedi

(Ayvalık sayfasından yönlendirildi)
Git ve: kullan, ara

Koordinatlar: 39°19′N 26°42′E

Ayvalık, Türkiye
Şeytan Sofrasından Görünüm

Şeytan Sofrasından Görünüm
Harita
Ayvalık, hariteda en batıda, pembe renkte yer almaktadır.

Ayvalık, hariteda en batıda, pembe renkte yer almaktadır.
Bilgiler
Şehir nüfusu 32,782 (2000)
İlçe nüfusu 58,738[1] (2000)
Yüzölçümü 265[1] km²
Rakım 1[2] metre
Koordinatlar 39°19′N 26°42′E
Posta kodu 10400
Alan kodu 0.266.
İl plaka kodu 10
Yönetim
İl Balıkesir
Kaymakam Nazım Madenoğlu[1]
Belediye başkanı Hasan Bülent Türközen[3][4]
Yerel yönetim site http://ayvalik.gov.tr

Ayvalık (Antik Yunanca: Κυδωνίαι, Yunanca: Αϊβαλί ya da Κυδωνίες) Türkiye Cumhuriyeti'nin Marmara Bölgesi'ne bağlı Balıkesir ili'nin Ege Bölgesi'nde kalan bir ilçesi.[5] Balıkesir ili'nin en batısında, Ege Denizi kıyısında[6] bulunan ilçe, Türkiye'nin en önemli turizm merkezlerinden biridir. Ayvalık kış mevsimlerinde büyük bir kasaba nüfusuna sahip olmakla birlikte, yaz mevsimlerinde turizmin de etkisiyle nüfus bazı küçük illerin nüfusunu aşar.[7] Tarihte çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapmış olan ilçe, çeşitli açılardan Türkiye'nin önemli ilçelerinden biridir[8]

Konu başlıkları

[değiştir] Etimoloji

Ayvalık, Antik Çağ'da bir tür yabani ayva anlamına gelen Kidonia olarak anılıyordu.[2] Bölgeye ilk yerleşenlerinin Midilli'nin Kydona köyünden ya da Girit'in Kydonies bölgesinden gelmiş olabilecekleri düşünülmektedir.[9] İsim konusunda bazı görüşler de Ayvalık'ın Aioliki'nin[10] (Eolya'nın) bozulmuş şekli olduğudur.[9] Ayvalık anlamına gelen Kydonie ismi ise, MÖ 330'dan beri süregelmektedir.

[değiştir] Tarih

[değiştir] Eski çağlarda Ayvalık

Antikçağ'da, Ayvalık Adaları'na Hekatonisa ismi veriliyordu. Bu isim, adaların en büyüğü Nesos (Moshonisi, Cunda veya Alibey Adası) aynı isimle söylenen Nesos ya da Nasos antik kentinin baş tanrısı olan Hekatos olarak da anılan Apollon'dan gelmekteydi. Apollon Adaları'nda Nesos dışında Chalkis,Pordoselene ve Kydonia antik yerleşmeleri vardı. Antik kaynaklar Chalkis, Pordoselene ve Nasos'tan oldukça söz etmelerine karşılık, Kydonia hakkında yazan sadece yazları akan ünlü bir sıcak su kaynağına sahip olduğunu bildiren Plinius olmuştur.[9][11] Bu dört antik kentten Chalkis ve Pordoselene yok olmuşlar, ancak Kydonia ve Nesos, sırasıyla Ayvalık ve Cunda (Alibey) olarak günümüze ulaşmışlardır.[9]

Bugün eski Kydonia olduğu düşünülen alanda, ciddi bir arkeolojik çalışma olmamasına karşılık halen antik devre ait bol miktarda çanak çömlek parçalarına rastlanmaktadır. Bu parçalar üzerinden yapılan ön çalışmalar, Helenistik (MÖ 330-30) ve Roma (MÖ 30-MS 395) çağlarına ait yerleşim yerleri bulunduğunu işaret etmektedir.[9] Doğu Roma verilerine dayanılarak Roma döneminde en parlak çağını yaşadığı düşünülen şehrin, Bizans döneminde önemini yavaşça kaybettiği, yerleşimin Ayvalık'ta yer alan İlkkurşun Tepesi eteklerine kaydığı düşünülmektedir.[9] Kentin daha sonraki çağlardaki gelişimi bu bölge merkezli olmuştur.

İlkçağda Misya, Hititler, Frigler, Lidya, ortaçağda Roma İmparatorluğu ve Doğu Roma İmparatorluğu, 14. yüzyıl'dan itibaren de Osmanlı İmparatorluğu egemenliğine girmiştir. 19. ve 20. yüzyılın başlarında en parlak dönemini geçiren kentte yaşayan Rum ahalinin, 1821 yılında Yunan ayaklanmasına katılması sonucu ilçenin büyük bir kısmı boşaltılmış, daha sonra dönmelerine izin verilmekle beraber kent eski canlılığına kavuşamamıştır. Bugün eski dönemlerden fazlaca kalıntıya rastlanmamasına rağmen, yer yer Antik Yunanistan ve Antik Roma çağlarına ait çanak ve çömlek parçacıkları görülmektedir. Ayvalık'ta birçok tarihi yapının yanısıra ve Rumlardan kalma ev ve kiliseler bulunmaktadır.[12]

[değiştir] Osmanlı İmparatorluğu Dönemi

Bugünkü Ayvalık'ın kurulması 1430-1440 yıllarına rastlar. Ayvalık o zamanlar limana hakim bir tepe üzerinde kurulu idi. Doğu Roma İmparatorluğu'nu sıkıştıran Osmanlı İmparatorluğu, Alibey Adası'nda bir deniz üssü kurmuştur. Daha sonraları şehre Rumlar yerleşmeye başlamış ve kısa sürede Türk nüfusu aşmışlardır.[13] Osmanlı İmparatorluğu kaynaklarında Ayvalık adına ilk kez 1772 yılında yayınlanan bir fermanla rastlanır. Bu fermanın, 1770'de Çeşme önlerinde Rus donanmasıyla yapılan bir savaştan dönerken Ayvalık'a uğrayan, daha sonra sadrazam olan Cezayirli Hasan Paşa tarafından çıkarttıldığı düşünülmektedir.[9] Bölge, 1789'dan itibaren gayrimüslimlerin yaşadığı bir özerk bölge olmuştur.[14] Bu özerklik 1821'deki Yunan ayaklanmasına dek sürmüş, bu ayaklanma sonucunda Ayvalık boşaltılarak 1840'da Karesi Sancağı'na bağlı bir ilçe yapılmıştır. Daha sonra Rumların dönmesine izin verilmesine rağmen, ilçe eski canlılığına kavuşamamıştır.[14] Osmanlı İmparatorluğu yönetiminin Anadolu'da incelemeler yapmak için gönderdiği Vital Guinet tarafından yayımlanan 1891 tarihli istatistiğe göre 21,666 olan kent nüfusunun 21,486'sı Rum, 180'i Türk'tür.

1900-1914 tarihli bir Fransız yıllığında Ayvalık'ın o zamanki sosyo-ekonomik yapısı hakkında şu bilgiler verilmektedir; "30.000 nüfusludur. Postasını Avusturya-Macaristan İmparatorluğu işletmektedir. Zeytinyağı, balmumu, yerli ipek, şarap, sabun dışsatımı yapılır ve şeker, kahve, yün, pamuklu kumaş, ham deri ithal eder. Fransa, Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, İtalyan Krallığı'nın kentte konsoloslukları bulunur. Bankalar; Osmanlı Bankası, Atina Bankası, Viyana Kredi Bankası'dır. Aynı zamanda bir akademi, iki oteli bulunan ilçede içinde eczanesi de olan bir genel hastane ve cüzzam hastanesi faaliyet göstermektedir."

[değiştir] I. Dünya Savaşı sonrası

İlçe I. Dünya Savaşı sonrası İzmir'in İşgali ile birlikte 29 Mayıs 1919'da Yunan egemenliğine girmiştir. İşgal sonrası Anadolu'da ilk kurşun 172. Alay Komutanı Yarbay Ali Çetinkaya tarafından atılmıştır.[14] Bu işgal 15 Eylül 1922'ye kadar sürmüştür. 24 Temmuz 1923'de imzalanan Lozan Antlaşması'nda belirtilen Türkiye-Yunanistan Nüfus Mübadelesi gereğince, Girit, Makedonya ve Midilli Türkleri ilçeye yerleştirilmiştir.[15]

[değiştir] Coğrafya

Şeytan Sofrası'nda gün batımı
Şeytan Sofrası'nda gün batımı

Ayvalık Türkiye'nin Balıkesir ili'nin Ege Bölgesi'nde kalan bir ilçesi olup Midilli adası'nın tam karşısında kurulmuştur. Çam ormanları ve Zeytin bakımından zengin olan ilçe Ege Denizi kıyısında olup Ayvalık Adaları adı verilen takımadalara sahiptir. Ayvalık'ın kuzeydoğuda Gömeç, güneyde İzmir ili'ne bağlı Dikili ve Bergama, batısında ise Ege Denizi bulunur.[16][17] Ayvalık'ın karşısında ise Yunanistan Cumhuriyeti'nin, Kuzey Ege Adaları coğrafi bölgesinin Midilli iline bağlı olan ve hem Midilli ilinin hem de Kuzey Ege Adaları coğrafi bölgesinin yönetim merkezi olan Midilli şehri çıplak gözle görülebilecek yakınlıktadır. Ayvalık ilçesinde dağlar denize dik uzandığından kıyılar girintili çıkıntılıdır. Bu kıyılar boyunca burunlar ve koylar meydana gelmiştir.[13][5] İlçenin Ege Denizi'ne olan kıyıları 34 km'dir.[13]

[değiştir] İklim

İlçede Akdeniz iklimi hüküm sürer.[5] Ege Bölgesi'nde yer alması nedeniyle kışları ılık ve yağışlı, yazları sıcak ve kuraktır. Devamlı hafif rüzgarlı günler mevcuttur. Yaz sıcaklığı ortalama 24-34°C'dir. Kışlar ise ılıktır. Özellikle yazları tüm çevre kavurucu sıcaklıkta iken Ayvalık'ta batıdan esen ve genellikle öğleleri başlayan imbat ilçeyi serinletir. Bazı yazlar da "meltem" rüzgarları eser.[12][18][19] Kazdağı yönünden gelen esintinin haftalarca sürdüğü de olur.[2]

[değiştir] Adalar

Ana madde: Ayvalık Adaları
Alibey Adasından bir sokak karesi
Alibey Adasından bir sokak karesi

Ayvalık ilçesine bağlı irili ufaklı 22 kadar ada vardır. Bu adaların en büyüğü Alibey Adası ya da diğer ismi ile Cunda Adası olup 1964 yılında bir köprü ile Lale Adası'na oradan da ilçe merkezine bağlanmıştır.[20] Bu köprülerden biri aynı zamanda Türkiye'nin ilk boğaz köprüsü olma özelliğini taşır.[21] Alibey Adası dışındaki tüm Ayvalık Adaları 1995 yılında milli park ilan edilmiş ve yerleşim yasaklanmıştır.[22] Adalar içinde tarihi ve turistik öneme sahip olan bir diğeri de Tımarhane Adası'dır. Bu adaya Türkler eski zamanlarda Taşlı Manastır' olarak da adlandırmışlardır.[20] Bu ada özellikle Osmanlı İmparatorluğu döneminde Ayvalık'ta yaşayan Rumların içkiyi fazla kaçırması üzerine sert esen rüzgarı ile akıllarını başlarına toplamaları için gönderildikleri bir mekan olduğundan bu ismi almıştır.[20]

[değiştir] Nüfus

Bölgede ilk nüfus sayımı 1891'de Vital Guinet yönetiminde yapılmış, 21,666 olan kent nüfusunun 21,486'sının Rum, 180'inin Türk olduğu belirtilmiştir. İlçe nüfusu 1975 sayımına göre 33,000 kişidir.[13] Belediye nüfusu 1980 yılı sayımında 19.371, 1985'de 21.381, 1990'da 25.687, 1997'de ise 29.342 kişi olarak belirlenmiştir. Bu rakamlara göre yıllık ortalama nüfus artış hızı %2.5 dolaylarındadır.[4]

İlçe nüfusu 2000 sayımlarına göre 58,738 kişidir.[1] Bu nüfusun yaklaşık olarak 31,986'sı ilçe merkezinde yaşar.[19] Yazları gelen turistlerle nüfus oldukça artar. Ayvalık Türkiye'nin en kalabalık 207. yerleşim birimidir.[23][24]

[değiştir] Ekonomi

[değiştir] Tarım ve Sanayi

İlçe ekonomisi büyük ölçüde zeytin ve turizme bağlıdır. Ayvalık'ta zeytinden başka pamuk, çam fıstığı ve mandalina gibi tarım ürünleri de yetiştirilir. Ayrıca bölgede, Bağyüzü Köyü'nde yetiştirilen Kozak üzümü tanınmış bir üründür. Son yıllarda turfanda sebzecilik ve Kozak çam balı üretimi de yapılmaktadır.[25]Arazinin %70'i zeytinlik olan[17] Ayvalık'ta zeytinden sabun ve zeytinyağı üreten sanayi kuruluşları bulunmaktadır. Balıkçılık ve balık restoranları da önemli bir gelir kaynağıdır.[25]

[değiştir] Turizm

Turizm, ilçe ekonomisinde büyük öneme sahiptir.
Turizm, ilçe ekonomisinde büyük öneme sahiptir.

Turizm alanında büyük bir potansiyele sahip olan ilçede başta Şeytan Sofrası olmak üzere çeşitli doğal güzellikler olmakla birlikte, özellikle eski Rum evleri ve yapılarına dayanan kültür turizmi de gelişmiştir. Özellikle Sarımsaklı Plajları ve Alibey Adası'nda ise deniz turizmi gelişmiştir.[26]

İlçe son yıllarda Ege Adaları'ndan çok sayıda günübirlik misafir ağırlamaktadır. Bu ziyaretlerin amacı genellikle alışveriştir. Bu durumun ciddi ekonomik girdisinin oluşmaya başlaması ardından ilçe dükkanlarının vitrinleri Yunanca yazılar ile dolmuştur. Ayvalık'ın merkezinde her perşembe günü büyük bir pazar kurulur. Özellikle Yunanistan'ın Midilli ilinden olmak üzere, on binlerce Yunan turist günü birlik ziyarette bulunur. Yunan turistlerin ziyarette bulunduğu en önemli yerler ise Ayvalık pazarıdır. Son yıllarda Ayvalık'a gelen turistlerin çevre ilçelere de uğraması özellikle Ayvalık-Edremit arasında rekabete yol açmıştır.[27]

[değiştir] Kültür

İzmir Enternasyonal Fuarı'nda Ayvalık tostlarını sergileyen Ayvalık Belediyesi
İzmir Enternasyonal Fuarı'nda Ayvalık tostlarını sergileyen Ayvalık Belediyesi

[değiştir] Mutfak

Ayvalık doğal güzellikler bakımından zengin bir ilçe olmakla birlikte mutfağı ile de ünlüdür. İlçeye özgü en önemli yiyecek sosis, sucuk, kaşar, turşu, mayonez, ketçap gibi malzemelerle hazırlanan Ayvalık tostu'dur.[28] Diğer önemli bir yiyecek tüm Balıkesir ilinde yaygın olarak yapılan ve Höşmerim olarak da bilinen Hoşmerim tatlısıdır.[29] Papalina olarak bilinen bir balık türünün (çaça balığı), genellikle meze olarak tüketilen ızgarası ve zeytinyağında unla yapılan kızartması da Ayvalık'ın önemli yemekleri arasında sayılır.[30] Deniz kıyısında olması nedeniyle deniz ürünlerinden yapılan mezeler ve zeytinyağlı yemekler Ayvalık mutfağının temelini oluşturur. Ayvalık'ta son zamanlarda zeytinli dondurma da ilgi odağı olmuştur.[31]

[değiştir] Kültürel ve Doğal Zenginlikler

[değiştir] Cami ve Kiliseler

Ayvalık geleneksel deve güreşlerinden bir görünüm
Ayvalık geleneksel deve güreşlerinden bir görünüm
  • Saatli Camisi (Agios Yannis Kilisesi): İlçe merkezinde yer alan İsmet Paşa Mahallesi'nde yer alır. Kilise olarak inşa edilmiş, 1928'den sonra camiye dönüştürülmüştür.[33] Camiye çevrilmesinin ardından içindeki ikonalar boyayla kapatılmıştır. 1944 yılındaki depremde çankulesinin üstü yıkılmıştır.[34]
  • Taksiyarhis Kilisesi: 1873 yılında inşa edilen bir kilise.[35][36] İçerisinde bulunan çan, II. Dünya Savaşı yıllarında yerinden çıkarılarak halka haber vermesi için kullanılmıştır. Daha sonraları bu çanın dünyanın en büyük çanı olduğu ortaya çıkmıştır.[37]
  • Hamidiye Camisi: Sakarya Mahallesi'nde yer alan bu cami, Ayvalık'ın tarihsel değerini yansıtan bir cami olarak yapılmış tek özgün yapıttır. Sultan II. Abdülhamit tarafından 19. yüzyılın ikinci yarısında yaptırılmıştır.[38] Yorgala Oteli'ni yaptıran kişinin zamanın yönetimine armağan etmek zorunda kaldığına ilişkin iddialar da vardır.[39] Kırmızı taştan, kare planla inşa edilmiştir, kubbesi tuğladandır.

[değiştir] Diğer

Ayvalık geleneksel deve güreşlerinden bir görünüm
Ayvalık geleneksel deve güreşlerinden bir görünüm

Ayrıca Ayvalık'ta her yıl yaz sonuna doğru geleneksel olarak deve güreşleri de düzenlenmektedir.[40] Ayvalık'ta engellilere yönelik bir takım etkinlikler düzenlenmekle birlikte bazı kesimlerce ilçe Engelliler Başkenti olarak adlandırılmaktadır. İlçede bulunan engelliler merkezi dünyaya açılmayı hedeflemektedir. [41] Ayrıca ilçede uluslararası bir müzik akademisi bulunmaktadır.[42]

[değiştir] Spor

İlçenin en önemli spor kulübü Ayvalık Belediyesi tarafından desteklenen Ayvalıkgücü Belediye Spor Kulübü'dür. Kulüp futbol, basketbol ve atletizm branşlarında hizmet vermektedir.[43] Bir Diğer Takımda Yeni Kurulan Ayvalık Basketbol Gençlik Ve Spor Klübü'dür. Ayrıca ilçe civarı balıkadamlar tarafından oldukça tercih edilen bir dalış bölgesidir. Mercan rifleri açısından çok renkli zengin dip yapısı bulunan deniziyle, sualtı fotoğrafçıları tarafından tercih edilmektedir.[44]

[değiştir] Belediye

İlçe belediye teşkilatı 1963 yılında kurulmuştur. Halen görev yapan Ayvalık belediye başkanı ise Cumhuriyet Halk Partisi'nden Hasan Bülent Türközen'dir.[4]

İsim Yıllar Parti
İzzet Aygüner 1977-1989 Cumhuriyet Halk Partisi, Sosyal Demokrasi Partisi
Ali Nedim Güreli 1989-1994 Anavatan Partisi
Ahmet Tüfekçi 1994-2004 Milliyetçi Hareket Partisi, Demokrat Türkiye Partisi
Hasan Bülent Türközen 2004- Cumhuriyet Halk Partisi[1]

[değiştir] Altyapı

[değiştir] Ulaşım

Ayvalık ve çevresinin karayolu haritası
Ayvalık ve çevresinin karayolu haritası

İlçe karayolu ile İzmir'e 155, Bursa'ya 277, Bandırma'ya 225 km, Çanakkale'ye 167, Ankara'ya 657, Bergama'ya 45, Truva'ya 154, Behramkale'ye 155, Efes'e 239, Alibey Adası'na 8 kilometre mesafededir.[2]

Yunanistan'dan gelen turistler ilçeye feribot ve deniz otobüsü ile yaklaşık iki saatte ulaşır.[2] Yurtiçinden Ayvalık'a ulaşım ise genellikle karayolu ile sağlanır. Hemen hemen tüm büyükşehirlerden direkt seferler mevcuttur. Taşradan gelecek olanlar ise Balıkesir veya İzmir üzerinden otobüs seferleri ile ilçeye ulaşabilir. Havayolunu tercih edenler uçakla Balıkesir ya da İzmir'e gelip ilçeye karayou ile ulaşırlar. Ayvalık'a ayrıca Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İzmir Mavi Treni ile Balıkesir'e kadar gelip daha sonra TCDD'nin ayarladığı aktarma otobüsleri ile gidilebilir. İstanbul'dan ulaşım da ise İstanbul-Bandırma arasındaki hızlı feribot farklı bir seçenek olarak sunulabilir.

[değiştir] Eğitim

Ayvalık eski bir yerleşme mekanı olması sebebiyle, küçük bir yer olmasına karşın eğitim olanakları bakımından gelişmiştir. Cumhuriyet döneminde ilçede kurulan ilk okul Ayvalık Türk Ocağı Öksüz Yurdu Sanat Mektebi adında yatılı bir özel okuldur.[45] 1926 yılında okullarda meslek derslerinin kaldırılması üzerine meslek eğitim eşyalarını Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı'na devreden okul, 1927 yılında adını Muhtelit İkmal Meslek Mektebi olarak değiştirdi.[46] 1929'da Ayvalık Türk Ocağı Muhtelit Orta Mektebi adını alan okul, 1931'de Ayvalık Hususi Orta Mektebi olarak isim değiştirmiştir. Ortaokuldan mezun olanların okumaları için 1963 yılında Ayvalık Lisesi açılmıştır.[47] 1994 yılında bu ilçeye Ayvalık Anadolu Lisesi adında bir lise daha açılmıştır.[48] Bugün Ayvalıkta, Ayvalık Anadolu Lisesi[49] ve Ayvalık Lisesi başta olmak üzere onlarca okul bulunmaktadır.[50][51] Ayvalık ilçesinde evrenkent ya da başka bir yüksek öğretim kurumu bulunmadığından, öğrenciler evrenkent eğitimlerini Balıkesir ili merkez ilçesinde bulunan, Balıkesir Evrenkenti'ne ya da diğer illerdeki evrenkentlere giderek almaktadır.

[değiştir] Resimler

Ayvalık'tan Ayvalık Adaları görüntüsü

Alibey Adası

Alibey Adası

Ayvalık görüntüsü

Ayvalık Adaları

[değiştir] Ayrıca bakınız

Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları :

Commons'da Ayvalık, Balıkesir ile ilgili çoklu ortam dosyaları bulunmaktadır.

VikiSözlük'te Ayvalık, Balıkesir ile ilgili kelime açıklaması bulunmaktadır.

VikiKaynak'ta Ayvalık, Balıkesir ile ilgili belge kayıtları bulunmaktadır.

[değiştir] Kaynaklar

  1. ^ a b c d e Yerelnet Ayvalık sayfası
  2. ^ a b c d e Balıkesir.gen.tr Ayvalık sayfası
  3. ^ Yerelnet
  4. ^ a b c Yerelnet Balıkesir belediyeleri sayfası
  5. ^ a b c Cumhuriyet Ansiklopedisi, Cilt 1, sayfa 556
  6. ^ Resim:Balıkesir districts.png resminde görüldüğü gibi
  7. ^ Bu illere örnek olarak; Tunceli, Hakkâri ve Karaman sayılabilir
  8. ^ Madde içerisinde değinileceği gibi Türkiyenin en kalablık 207. ilçesi olması, stratejik konumu vs. nedenlerden
  9. ^ a b c d e f g Ayvalık Kaymakamlığı Tarih sayfası
  10. ^ [1] Eolya mitolojiye göre Edremit Körfezinden İzmir'e kadar uzanan ve Midilli'yi de içine alan kıyı şeridine yerleşmiş bir soyun ülkesidir. Bu soydan olanlara Eoller ya da Eolyalılar denirdi.
  11. ^ Plinius'un İS 79'da Vezüv Yanardağı'nın patlaması sırasında öldüğü kaydedilmiştir.
  12. ^ a b c d e Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı resmi sitesi
  13. ^ a b c d Hayat Ansiklopedisi 1. cilt sayfa 511
  14. ^ a b c Ayvalık Kaymakamlığı Ayvalık başlığı
  15. ^ Ayvalik.org "Eski tarihte Ayvalık" sayfası
  16. ^ Resim:Balıkesir districts.png ve Resim:İzmir districts.png resimlerine göre
  17. ^ a b Ayvalık Kaymakamlığı Coğrafya sayfası
  18. ^ Ayvalık Kaymakamlığı
  19. ^ a b Ayvalıkrehberi.com Tarihçe sayfası
  20. ^ a b c Balıkesir.gen.tr Ayvalık Adaları sayfası
  21. ^ Cundada.com Türkiye’nin İlk Boğaz Köprüsü Cunda'da! yazısı
  22. ^ Radyofm.com Ayvalık Adaları - Tabiat Parkı yazısı
  23. ^ Türkiye'nin en kalabalık şehirleri
  24. ^ Türkiye İstatistik Kurumu
  25. ^ a b Kenthaber.com Ayvalık Genel Bilgi
  26. ^ Ayvalık Kaynakamlığı
  27. ^ Hürriyet Gazetesi haberi
  28. ^ 6 Şubat 2008 tarihli Vikipedi Ayvalık tostu maddesi.
  29. ^ 6 Şubat 2008 tarihli Vikipedi Hoşmerim maddesi.
  30. ^ Cundada.com Papalina yazısı
  31. ^ Hürriyet gazetesi haberi
  32. ^ 6 Şubat 2008 tarihli Vikipedi Alibey Adası maddesi.
  33. ^ Ayvalık Kaymakamlığı Cami ve Kiliseler sayfası
  34. ^ Tatildeyim.com Saatli Camii sayfası
  35. ^ Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı resmi sitesi
  36. ^ Tatildeyim.com Taksiyarhis Kilisesi sayfası
  37. ^ Cundaevi.com "Cunda'da Bir Tatil" sayfası
  38. ^ Kenthaber.com Balıkesir Cami ve Mescitleri sayfası
  39. ^ Tatildeyim.com Hamidiye Camii sayfası
  40. ^ Gazeteedremit.com Ayvalık’ta Ki Deve Güreşlerine Turistlerden Yoğun İlgi haberi
  41. ^ Hürriyet Gazetesi haberi
  42. ^ Ayvalık Uluslararası Müzik Akademisi resmi internet sitesi (Türkçe)
  43. ^ Ayvalıkgücü Belediyespor ' resmi internet sitesi (Türkçe)
  44. ^ Pusuladagcilik.com
  45. ^ Ayvalık Lisesi tarihçesi
  46. ^ Ayvalık Lisesi tarihçesi
  47. ^ Ayvalık Lisesi, okulumuz bölümü
  48. ^ Ayvalık Anadolu Lisesi tarihçesi
  49. ^ http://www.ayal.k12.tr/
  50. ^ http://aylis.k12.tr/
  51. ^ Ayvalık'taki okullar listesi

[değiştir] Dış bağlantılar


Balıkesir Haritası Ayvalık ilçesinin belde ve köyleri Türk Bayrağı

İl: Balıkesir | İlçe Merkezi: Ayvalık
Beldeler: Altınova | Küçükköy
Köyler:
Akçapınar | Bağyüzü | Beşiktepe | Bulutçeşme | Çakmak | Çamoba | Hacıveliler | Karaayıt | Kırcalar | Murateli | Mutlu | Odaburnu | Tıfıllar | Türközü | Üçkabaağaç | Yeniköy |

Balıkesir İlçeleri: Merkez | Ayvalık | Balya | Bandırma | Bigadiç | Burhaniye | Dursunbey | Edremit | Erdek | Gömeç
Gönen | Havran | İvrindi | Kepsut | Manyas | Marmara | Savaştepe | Sındırgı | Susurluk
"http://tr.wikipedia.org/wiki/Ayval%C4%B1k%2C_Bal%C4%B1kesir"'dan alındı