İdam cezası

Vikipedi, özgür ansiklopedi

(İdam sayfasından yönlendirildi)
Git ve: kullan, ara

İdam cezası, veya ölüm cezası, devletler tarafından uygulanabilen en sert cezadır. Kişi idam cezasına çarptırıldığında, infaz, kişinin yaşamına kanuna uygun bir şekilde (çoğu zaman hapishanede) son verildiği zaman gerçekleşir. Tarihte, kanun suçlularının ve siyasi karşıtların idam edilmesi neredeyse bütün toplumlar tarafından suçu cezalandırmak ve siyasi ihtilafları bastırmak amacıyla kullanılmıştır.

İdam cezası, uygulandığı çoğu yerde, önceden tasarlanmış cinayet, casusluk, vatana ihanet veya askeri adalet kapsamında kullanılır. Birçok ülkede, uyuşturucu kaçakçılığı da kişiyi idam cezasına çarptırmaya yetecek bir suç sayılır. Çin'de, insan kaçakçılığı ve ciddi yolsuzluk davaları idam cezası ile sonuçlanabilir. Dünya çapındaki askeriyelerde, askeri mahkemeler korkaklık, firar, asilik ve ayaklanma gibi suçlarda idam cezasını uygulamıştır.

İdam cezası tartışmalı bir konudur. İdam cezasını destekleyenler, kişiyi suç işlemeden caydırdığını ve cinayet gibi bazı suçlarda hakedilen cezanın verildiğini iddia ediyorlar. İdam cezası karşıtları, ömür boyu hapis cezası ile caydırıcılık konusunda hiçbir farkı olmadığını, insan haklarını çiğnediğini, yanlış infazlara yol açtığını, azınlıkta olanlara ve fakirlere ayrımcılık yaptığını iddia ediyorlar.

DNA kanıtları idam davalarının çok azında mevcut olmasına rağmen, Amerika'da 1992 yılından bu yana, senede birden fazla kişinin beraat etmesine sebep olmuştur.[1] Birleşik Krallık'ta yakın zamanda yeniden gözden geçirilen davalar, 1950 ve 1953 yıllarında idam edilenler arasında, bir kişinin af edilmesi ve üç kişinin de beraati ile sonuçlanmıştır.

1925'de Fransız Ordusu tarafından asılan Suriyeli direnişçiler

Konu başlıkları

[değiştir] İdam cezasının küresel dağılımı

İdam cezasınin küresel dağılımı (2005/06 itibariyle).

mm Bütün suçlar için kaldırılmıştır (86)

mm Özel durumlar hariç bütün suçlar için kaldırılmıştır (11)

mm Yürürlüktedir, ama son 10 yıl içinde kullanılmamıştır (25)

mm İdam cezası yürürlüktedir (74)

Dünyada, demokratik ülkeler arasında Avrupa ve Latin Amerika devletleri idam cezasını yürürlükten kaldırmıştır (Amerika Birleşik Devletleri, Guatemala ve Karayipler haricinde). Asya ve Afrika'da bulunan demokrasilerde ise idam cezası halen yürürlüktedir. Demokratik olmayan ülkelerde idam cezasının kullanımı yaygındır. Ayrıca Avrupa kıtasında sadece Belarus, Rusya, Kazakistan ve Letonya'da idam cezası vardır. Ancak sadece Belarus idam cezalarını infaz ederken, Rusya ise aldığı moratoryum nedeniyle 1996 yılından beri idam cezası uygulamamaktadır. Kazakistan ve Letonya'da ise sadece özel durumlar için idam cezası yürürlüktedir.

[değiştir] 2006 yılında gerçekleştirilen infazlar

Hindistan'da idam yöntemi olarak suçluların fillerin ayakları altında ezilerek parçalanması
Meksika Devrimi'nde kurşuna dizilerek idam edilen Arcadio Jiménez, Hilario Silva ve Marcelino Martínez (28 Nisan 1900)
Sıralama Ülke İnfaz sayısı
1 Çin 1,110+
2 İran 177
3 Pakistan 82
4 Irak 65+
4 Sudan 65+
5 Amerika Birleşik Devletleri 53
6 Suudi Arabistan 39+
7 Yemen 30+
8 Vietnam 14
9 Kuveyt 10+
10 Somali 7+
11 Singapur 5+
12 Japonya 4
12 Malezya 4
12 Mısır 4+
12 Ürdün 4+
13 Bahreyn 3
13 Moğolistan 3
13 Endonezya 3+
14 Kuzey Kore 2
14 Suriye 2
14 Uganda 2
15 Bangladeş 1
15 Botsvana 1
15 Ekvator Ginesi 1
Toplam 1,591
  • "+" belirtilen sayının daha yüksek olabileceği ihtimalini belirtir
  • 2005 yılında 22 ülkede idam cezası infaz edildi, bu sayı 2006'da 25'e yükseldi
  • Dünya genelinde toplam infaz sayısı 2005 yılında 2,148 olmasına rağmen 2006'de 1,591'e düştü
  • Çin hükümeti infaz sayılarını resmi olarak açıklamadığı için belirtilen rakamın gerçekte 7,000 ve 8,000 arasında olduğu tahmin ediliyor
  • İran'da evlilik dışı cinsel ilişkiye giren kadınlara verilen idam cezası taşlanarak infaz edilmeye devam ediyor
  • 2006 yılında infazı bekleyenlerin sayısının 19,000 ve 24,000 arasında olduğu tahmin ediliyor
  • 2006 yılında 5 çocuk idam edildi (4'ü İran'da, 1'i Pakistan'da) [2]
  • Kaynak: [3] ve [4]

[değiştir] Tartışma: Destekçiler ve Karşıtlar

Alman General Anton Dostler kurşuna dizilmeden önce direğe bağlanıyor (1 Aralık 1945, İtalya)

[değiştir] Karşıtlar hareketi

Francisco de Goya'nın 3 Mayıs İnfazları
İngiliz'lerin Hindistan'da 1857 isyancılarını caydırmak amacıyla top namlusuna bağlıyarak gerçekleştirdiği idam yöntemi

[değiştir] İdam cezası karşıtlarının nedenleri

  • Evrensel İnsan Hakları'nın 5. maddesini ihlal ediyor.
  • Suçluları suç işlemekten caydırmıyor. Örneğin, idam cezasını destekleyen ABD idam cezasına karşıt Avrupa ülkelerine göre daha yüksek bir suç oranına sahiptir.
  • Bazı kişiler infazlarına dakikalar kala ortaya çıkan yeni deliller sebebiyle affedilmiş, beraat etmiş veya yeni dava açmalarına izin verilmiştir. Amerika'da idam cezasının 1976 yılında yeniden yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 100 kişi idamdan kurtulmuştur.
  • Şiddetle yanıt verilince, idam cezasının kaldırılmasını destekleyen bazı kişiler toplumun daha şiddetli bir hale geleceğine inaniyorlar çünkü idam cezası devlet tarafından uygulanan bir şiddet haline geliyor.
  • Suç işlemiş insanların doğru yolu bulup toplumun yeniden bir parçası olmalarını engelliyor.

[değiştir] Ünlü karşıtlar

[değiştir] Destekçiler hareketi

[değiştir] İdam cezası destekçilerinin nedenleri

  • Burada esas olan suçluları veya suç işlemeye niyetleri olanları caydırmak değil insanların vicdanındaki adaleti ve adalete olan güveni sağlamaktır.
  • Suçluları caydırır.
  • Suçlu cinayet işlediğinde, kendi yaşama hakkını kaybetmiştir, ve bu nedenle hayatını yaşamaya layık değildir.
  • Suçluyu idam etmek, onun ilerde yeniden suç işlememesini sağlar.
  • Suçlunun yaşamasına izin verilmediği takdirde, mağdur aile adaletin yerine geldiğine inanır.
  • Eğer ömür boyu hapis ile cezalandırılırsa, suçlu hapishanede yeniden diğer bir suçluyu veya hapishane personelini öldürebilir ve cezası artamaz.

[değiştir] Ünlü destekçiler

[değiştir] İdam Cezası Çeşitleri

ABD'de Kullanılan elektrikli sandalye

[değiştir] Ayrıca bakınız

[değiştir] Kaynaklar

  1. ^ http://www.innocenceproject.org/about/faq.php
  2. ^ a b c d e f (İngilizce) Uluslararası Af Örgütü
  3. ^ (İngilizce) "Stop the state killing", Uluslararası Af Örgütü (Nisan 2007)
  4. ^ (İngilizce) Pakistan 'tops death row league', BBC News (27 Nisan 2007)

[değiştir] Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'da:
İdam cezası ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.

[değiştir] İdam cezasına karşı bağlantılar

[değiştir] İdam cezasını destekleyen bağlantılar

"http://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0dam_cezas%C4%B1" adresinden alındı.