Şehit

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara


Şehit, yüce bir dava uğrunda hayatını kaybetmiş kişi. Birçok din ve kültürde karşılaşılan bir kavramdır.

Konu başlıkları

[değiştir] Kökenbilim

Şehit kelimesi "şahitlik eden", "bildiğini söyleyen" anlamlarına gelen Arapça kökenli[kaynak belirtilmeli] bir sözcüktür. Kelimenin mastarı "şahitlik" anlamına gelen "şehadet"tir. Şehit sözcüğünün çoğulu "şuheda" ve "eşhad"dır.

[değiştir] Türkçe'de şehit kavramı

Zamanla şehit kavramı Türkçe'de dini anlamından sıyrılıp vatanını veya milletini müdafaa yolunda ölen herkes için kullanılır hale gelmiştir. Türkçe'de şehit olarak nitelendirilen kimseler şu kategoriler altında toplanabilir:

  • Vatani görevini yapmakta iken herhangi bir şekilde yaşamını yitiren tüm askerler,
  • Herhangi bir terörist saldırı sonucu yaşamını yitiren eğitim, sağlık, güvenlik vb. görevlileri ile
  • Görev başında yaşamını yitiren polis, itfaiyeci vb. diğer görevliler.

Bu kimseler, inançlarına bakılmaksızın, Türkçe medyada yaygın şekilde "şehit" olarak nitelendirilirler.[1][2][3]

Yukarıda bahsi geçen şahısların bir kısmının şehit kabul edildiği, bağlı oldukları kurumların tüzükleri ve yasalarla da sabittir ve geride kalan yakınları tazminat almaya hak kazanabilirler.

Bunların haricinde siyasi ve ideolojik görüşleri nedeniyle öldürülmüş kimseler de, yakınları, dava arkadaşları, meslek arkadaşları veya taraftarları tarafından "şehit" olarak nitelendirilebilirler; basın şehitleri, devrim şehitleri vb. gibi. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, internet sitelerinde yer alan Basın Şehitleri listesinin başlığını 2005 yılında Öldürülen Gazeteciler olarak değiştirmiştir.[4]

[değiştir] Bahailik

Ana madde: Bahailik'te şehitlik

[değiştir] Hıristiyanlık

Ana madde: Hıristiyanlık'ta şehitlik

[değiştir] İslam

Ana madde: İslam'da şehitlik

Şehitlik, İslam dininde Allah yolunda vefat etmiş bir müslümana verilen isim ve makamdır. İslam dininin kutsal kitabı Kur'an'da sıklıkla bu kimselerin kurtuluşa erdiği, ahiretteki makamlarının diğer insanlardan üstün olacağı belirtilir.[5][6]

[değiştir] Hanefi mezhebinde şehitlik

Hanefi mezhebi alimlerinin görüşlerine göre şehitlik üçe ayrılabilir:

  • Dünya ve ahiret için şehit olanlar: Bunlar İslam dini için savaşlarda veya işkencede ölenler gibi, inançları nedeniyle öldürülen kimselerdir.
  • Ahiret için şehit olanlar: Bunlar yine İslami inançları nedeniyle fiziksel zulüm görmüş ve bunun neticesinde, hemen değil de sonradan vefat etmiş kişilerdir. Bu kimseler sonradan vefat ettikleri için geride kalanlar tarafından şehit olarak kabul edilmeseler bile ahirette şehit muamelesi göreceklerdir.
  • Dünya için şehit olanlar: Bunlar dünyada, görünüşte İslam dini için ölmüş gibi gözükse de niyetleri farklı olan kişilerdir. Bu kimseler öldükten sonra geride kalanlar tarafından şehit olarak anılsalar bile ahirette şehit muamelesi görmeyeceklerdir.

[değiştir] Sihizm

Ana madde: Sihizm'de şehitlik

[değiştir] Yahudilik

Ana madde: Yahudilik'te şehitlik

[değiştir] Kaynakça

[değiştir] Dipnotlar