Nelson Mandela
| Nelson Mandela | |
|---|---|
.jpg&filetimestamp=20100717135330) |
|
| 1. Güney Afrika Cumhurbaşkanı | |
| Görev Süresi 10 Mayıs 1994 – 14 Haziran 1999 |
|
| Yerine geldiği | Frederik Willem de Klerk |
| Yerine gelen | Thabo Mvuyelwa Mbeki |
| Kişi bilgileri | |
| Doğum | 18 Temmuz 1918 Mvezo, Güney Afrika |
| Eş(leri) | Evelyn Ntoko Mase (1944–1957) Winnie Madikizela (1957–1996) Graça Machel (1998–) |
| İmzası |  |
Nelson Rolihlahla Mandela (d. 18 Temmuz 1918, Umtata, Transkei), Güney Afrika Cumhuriyeti'nin seçimle iktidara gelen ilk devlet başkanıdır.
Konu başlıkları |
[değiştir] Yaşamı
Ailesi Kosa (Xhosa) dilini konuşan Tembu (Thembu) kabilesindendir. Babası ise bu kabilenin şefi Gadla Henry Mandela'dır.
Mandela; lise tahsilinden sonra Fort Hare Üniversity College'a girdi. Burada okurken siyasi olaylara karıştı. Bir öğrenci boykotuna karıştığı ve organize ettiği gerekçesiyle okuldan uzaklaştırıldı. Transkei'den ayrılarak, Transvaal'a gitti. Burada bir süre madenlerde polis memurluğu görevinde bulundu. Bu sırada yarıda bıraktığı üniversite tahsiline uzaktan eğitim yoluyla devam etti. 1942'de Witwaterstrand Üniversitesi'nin hukuk bölümünü bitirerek avukatlık yapmaya başladı. Ülkenin ilk siyah avukatı unvanını aldı. 1944 yılında Irk ayrımına karşı yerli halkın kurduğu Afrika Milli Kongresi'ne katıldı. Çok kısa zamanda kongrenin Gençlik Birliği'ne başkan seçildi. 1948'de siyahların kurtuluş hareketinin önderlerinden birisi durumuna geldi. Bu arada ırkçılığa karşı silahlı mücadeleyi üstlenen ve kongrenin askeri kanadı özelliğindeki Umkhonto ve Sizwe'yi (Milli Mızrağı) de kurarak 1961 yılında onun da başkanı oldu.
Ocak 1962'de kendisine destek aramak için ülke dışına çıktı. İngiltere ve Afrika ülkelerini dolaştı. Afrika ülkeleri ile sosyalist ülkelerden silah ve para yardımı temin etti. Ülkeye dönüşünde arkadaşlarıyla birlikte, izinsiz yurtdışına çıkmak, halkı kışkırtmak, sabotajlar ve suikastlar düzenlemek iddialarıyla yargılandı. Halkın, tamamının temsil edilmediği ve beyazların temsil edildiği parlamentonun çıkardığı kanunlara uymak zorunda olmadığını savundu. Beyaz yönetim tarafından ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı (1964). Bu davranışıyla ırk ayrımına karşı mücadele eden Afrikalı siyahların simge ve sembolü oldu.
Nelson Mandela, Dünyanın en ünlü mahkumu olarak anılır. Güney Afrika'da Robben Adası (Fok Adası)'nda 27 yıl hapiste kaldıktan sonra 1980'li yıllarda, ırkçılığa karşı mücadelenin bütün dünyada yoğunlaşması üzerine adı duyuldu. 1990 yılında devlet başkanı De Klerk tarafından şartsız olarak serbest bırakıldı. Serbest bırakıldığı zaman 71 yaşındaydı. Serbest bırakılmasına Güney Afrika siyahlarının yanında birçok beyaz da sevindi. Mandela'nın; "Mücadele benim hayatımdır. Hayatımın sonuna kadar siyahların bağımsızlığı için mücadele edeceğim." demesi, halk arasında onu bayraklaştırdı.
1990'da hapisten çıkınca Demokratik bir Güney Afrika kurulması için çalışmıştır ve kurmuştur. Afrikalılar, Mandela olmadan bunun gerçekleşemeyeceğine inanır. Bugün Mandela, bir özgürlük savaşçısı olarak kabul edilmektedir. 40 yıl içinde 100'den fazla ödül almıştır. 10 Mayıs 1994'te Güney Afrika'nın ilk siyah devlet başkanı seçildi. Güney Afrika'da, kendi kabilesindeki büyüklerin kendisine taktıkları Madiba lakabıyla tanınır.
[değiştir] Evlilikleri
[değiştir] Birinci evliliği
Nelson Mandela ilk evliliğini 1944 yılında Evelyn Ntoko Mase ile yapmış, 13 yıllık evliliklerinde Madiba Thembekile (Thembi) (1946-1969) and Makgatho Mandela (1950–2005)adında iki erkek ve isimleri Makaziwe Mandela (Maki; 1947 ve 1953)olan iki kız çocukları olmuştur. İlk kız çocukları 9 aylık iken öldüğü için ikincisinin adını da onun anısına aynı koymuşlardır. İlk oğlu Thembi 1969 yılında trafik kazasında öldüğünde Robben Adası'nda mahkum olan Mandela'nın cenazeye katılmasına izin verilmemiştir.
[değiştir] İkinci evliliği
İkinci eşi Winnie Madikizela-Mandela, Nelson Mandela ikinci kızları Zindzisva'nın doğumundan 18 ay sonra Robben Adası'na gönderildikten sonra siyahilerin liderliğini üstlenmiştir. Mandela 1990 yılında hapisten çıktıktan sonra eşi adam kaçırma ve cinayet suçlarından yargılanmış ve 1996 boşanmalarına sebep olmuştur.
İlk kızları Zenani, Svaziland prensi Thumbumuzi Dlamini ile evlenmiş, ve bundan sonra babasını hapiste ziyaretine izin verimemiştir.
[değiştir] Üçüncü evliliği
Nelson Mandela üçüncü evliliğini 80. doğum gününde Graça Maçhel ile yapmıştır. Graça Machel eski Mozambik başkanı Samora Machel 1986 yılında uçak kazasında öldükten sonra dul kalan eşidir.
[değiştir] Aldığı ödüller
1992 yılında Atatürk Uluslararası Barış Ödülü Afrika Ulusal Kongresi Başkanı Nelson Mandela'ya verildi. Ancak Mandela, ödülü kabul etmedi[1][2]. Mandela'ya 1962'de Lenin Barış Ödülü, 1979'da Nehru Ödülü, 1981'de Bruno Kreisky İnsan Hakları Ödülü, 1983 'te UNESCO'nun Simon Bolivar Ödülü verildi. 1993'te De Klerk ile birlikte Nobel Barış Ödülü'nü kazandı.
[değiştir] Popüler kültüre etkileri
2009 yılında gösterime giren Invictus (Yenilmez) filminin konusu Nelson Mandela'nın hayatından bir kısmını özetler.
[değiştir] Kaynakça
- Mandela, Nelson (1996). The Illustrated Long Walk to Freedom, Boston: Little, Brown and Company. ISBN 0316880205.
[değiştir] Okumalar
- (2005) A Prisoner in the Garden: Opening Nelson Mandela's Prison Archive. Penguin Books. ISBN 0-143-02495-7.
- Desmond Tutu ; editör John Allen. (1996). The Rainbow People of God: The Making of a Peaceful Revolution. Doubleday. ISBN 978-0385-48374-2.
- Benson, Mary. Nelson Mandela: The Man and the Movement.
- Bezdrob, Anne Marie du Preez (2006). The Nelson Mandela Story. Samoja Books. ISBN 0-620-36570-6.
- Denenberg, Barry. Nelson Mandela: No Easy Walk To Freedom.
- Hoobler, Dorothy; Hoobler, Thomas. Mandela: The Man, The Struggle, The Triumph.
- Juckes, Tim (1995). Opposition in South Africa: The Leadership of Matthews, Nelson Mandela, and Stephen Biko, Westport: Praeger Publishers.
- Mandela, Nelson (1995). Long Walk to Freedom. Little, Brown and Company. ISBN 0-316-54818-9.
- Meredith, Martin. Nelson Mandela: A Biography.
- Sampson, Anthony (1999). Mandela: The Authorised Biography, New York: Vintage Books. ISBN 0-679-78178-1.
- Smith, Charlene. Mandela: In Celebration of a Great Life.
- Villa-Vicencio, Charles (1996). The Spirit of Freedom, Berkeley: University of California Press.
[değiştir] Dış bağlantılar
- Nelson Mandela – Nobelprize.org biyografisi
- Nelson Mandela Vakfı
- Nelson Mandela Çocuk Fonu
- Nelson Mandela Çocuklar Fonu (Kanada)
- Time 100 profili
| Önce gelen: Frederik Willem de Klerk |
Güney Afrika Cumhuriyeti Devlet Başkanı 1994 - 1999 |
Sonra gelen: Thabo Mbeki |
|
|||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
Bir Güney Afrikalı'nın biyografisi olan bu madde bir taslaktır. İçeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
