Donetsk Halk Cumhuriyeti

Koordinatlar: 60°K 90°D / 60°K 90°D / 60; 90
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Donetsk Halk Cumhuriyeti
Донецкая Народная Республика (Rusça)
Донецька Народна Республіка (Ukraynaca)
Donetsk Halk Cumhuriyeti bayrağı
Bayrak
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
Millî marş
Славься республика[1]
Cumhuriyete zafer
Donetsk Halk Cumhuriyeti haritadaki konumu
Başkent Donetsk
Resmî diller Rusça
Tanınan bölgesel diller Ukraynaca
Demonim Donetskli
Hükûmet Üniter Anayasal cumhuriyet
• Devlet Başkanı
Denis Puşilin
• Başbakan
Vitaliy Hotsenko
Tarihçe  
• Bağımsızlık
7 Mayıs 2014
• Referandum
11 Mayıs 2014
• Referandum Kazanma
12 Mayıs 2014
• Lugansk Halk Cumhuriyeti ile konfederasyon imzalama
24 Mayıs 2014
• Rusya Tarafından Tanınması
21 Şubat 2022
Yüzölçümü
• Toplam
8.902 km2 (3.437 sq mi)
Nüfus
• Sayılan
2.302.444[2]
Para birimi Rus rublesi[3]
Zaman dilimi UTC+3
Trafik akışı sağ
Ardıllar
Novorossiya Federal Devleti
Luhansk ve Donetsk'i tanıyan ülkeler

Donetsk Halk Cumhuriyeti (DHC), Donbass Savaşı'nda Ukrayna'dan ayrılarak kurulan de facto devlet. DHC, Ukrayna yönetimini sivilleri katletmek ve savaş suçu işlemekle itham edip bağımsızlığını gerekçe olarak göstermiştir.[4][5] Donbass Savaşı sırasında 7 Mayıs 2014'te Ukrayna'da özerk, egemen bir cumhuriyet olarak kuruldu. 11 Mayıs'ta bağımsızlık referandumu yapıldı ve bağımsızlığı halk tarafından onaylandı. 12 Mayıs'ta resmen bağımsızlığını ilan etti. 24 Mayıs 2014'te ise Lugansk Halk Cumhuriyeti ile Novorossiya Federal Devleti adında bir konfederasyon oluşturmuştu ancak 1 Ocak 2015'te bu konfederasyonu feshettiler ve rafa kaldırdılar. 21 Şubat 2022'de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, hem Luhansk hem de Donetsk Halk Cumhuriyetlerini bağımsız devletler olarak tanıdığını açıkladı.[6][7]

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Don Kazaklarının yoğun olarak yaşadığı bölge 19. yüzyılda Yekaterinoslav eyaleti olarak adlandırıldı. Serfliğin (toprak köleliği) kaldırılmasından sonra 19. yüzyılın ikinci yarısında sanayi devrimi ile sanayide ve kömür üretiminde gelişme gösterdi. Demir yolu ağının kurulmasıyla bölge hızla gelişti.

Donbas, 1920 yılında SSCB'nin büyük sanayi merkezlerinin kurulduğu bir yer oldu. Bölgede birçok kömür madeni işletmeye açıldı fakat bunlar II. Dünya Savaşı'nda Almanlar tarafından yıkıldı.

2 Temmuz 1932'de yeni bir idari birim oluşturuldu. Artemovsk ili ayrı bir merkez kabul edildi. 3 Haziran 1938'de Stalin'in önerisiyle Voroşilovgrad şehri Donetsk bölgesinin idari merkezi yapıldı ve kararname Yüksek Sovyet Prezidyumu tarafından onaylandı. O dönemde 1.837.000 nüfus ile bölge dört şehir ve 28 ilçeden oluşan bir idari teşkilatlanma haline getirildi.

Bağımsızlık Süreci[değiştir | kaynağı değiştir]

2014 yılının başlarında Ukrayna'da Avrupa Birliği ile ortaklık anlaşması ve cumhurbaşkanlığı krizinin yaşanması iç savaş tehlikesi yarattı. Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç'in AB'nin şartlarına rest çekerek ülkeyi Rusya'ya yakınlaştırması muhalefette tepkiye yol açtı. AB yanlılarının Kiev'de başlattığı protestolar sonucu Yanukoviç istifa etti ve 25 Mayıs 2014'te yapılmak üzere erken seçim kararı alındı. Ancak geçici olarak iktidarı devralan hükûmet, Rus nüfusun yoğun olarak yaşadığı doğu bölgelerine seçimsiz gayri meşru valiler atadı. Bu durum doğu eyaletlerinde protesto gösterilerinin başlamasına sebep oldu.[8]

Protestolar gittikçe büyüdü ve göstericiler 6 Nisan 2014'te Donetsk valiliğini basarak binayı ele geçirdi. 7 Nisan'da Donetsk Halk Cumhuriyeti Egemenlik Deklarasyonu'nu ve bağımsızlık ilanını kabul eden Halk Konseyi kuruldu.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ National Anthem of Donetsk People's Republic - Славься республика, наша народная (도네츠크 인민 공화국의 국가) (YouTube). Donetsk. 17 Kasım 2018. 29 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2021. 
  2. ^ "Численность населения Донецкой Народной Республики на 1 января 2018 года" (PDF). 19 Şubat 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2018. 
  3. ^ "Постановление Президиума Совета Министров ДНР № 18-3 от 28.09.2015 г". 10 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ "МИД ДНР осудил участие Зурабова в инаугурации Порошенко — Новости дня — PосБизнесКонсалтинг". 9 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2015. 
  5. ^ "ОФИЦИАЛЬНОЕ ЗАЯВЛЕНИЕ Министерства Иностранных Дел Донецкой Народной Республики О недопустимости действий по легитимации киевского режима". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2015. 
  6. ^ "Ukraine-Russia crisis: Putin to recognise breakaway Ukraine regions". BBC News (İngilizce). 21 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2022. 
  7. ^ Указ Президента Российской Федерации № 71 «О признании Донецкой Народной Республики» 22 Şubat 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. от 21 февраля 2022 года
  8. ^ "Рада отстранила Януковича и назначила выборы Президента на 25 мая 2014 г. РБК Украина, 22.02.2014". 6 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2015.