Vendee isyanı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Vendee isyanı
Birinci Koalisyon
GuerreVendée 1.jpg
1793 Şole muharebesinde Henri de La Roşejakeli
(Paul-Emile Boutigny, Şole Sanat ve Tarih Müzesi)
Tarih Mart-Aralık 1793
Bölge Batı Fransa: Maine-et-Loire, Vendee, Loire-Atlantique, Deux-Sèvres (veya eski bölge adlarıyla Anjou, Poitou, Breton)
Sonuç Birinci Fransız Cumhuriyeti zaferi
Taraflar

Fransa French Republic :

Fransa Krallığı French royalists :

Destekleyen:

 Büyük Britanya
Komutanlar ve liderler
Fransa Jean Baptiste Camille Canclaux
Fransa Armand Louis de Gontaut
Fransa Jean Antoine Rossignol
Fransa François Séverin Marceau-Desgraviers
Fransa Jean-Baptiste Kléber
Fransa François Joseph Westermann
Fransa Jean Baptiste Carrier
Fransa Louis Marie Turreau
Fransa Thomas-Alexandre Dumas
Fransa Lazare Hoche
Fransa Krallığı Jacques Cathelineau 
Fransa Krallığı Louis d'Elbée İdam edildi
Fransa Krallığı Charles de Bonchamps 
Fransa Krallığı Louis Marie de Lescure 
Fransa Krallığı Henri de la Rochejaquelein 
Fransa Krallığı Francois de Charette İdam edildi
Fransa Krallığı Jean-Nicolas Stofflet İdam edildi
Fransa Krallığı Charles Aimé de Royrand 
Güçler
130.000 – 150.000[1] 80.000
Kayıplar
~ 30.000 asker öldü[1][2] ~ 130.000 asker ve sivil öldü[1]
Vendee yerleşikleri: ~ 170.000 asker ve sivil öldü (75 – 80% Kralcılar ve 20 – 25% Cumhuriyetçiler)[1][3]

toplam 170.000 – 200.000 ölü[4]

Vendee isyanı, Fransız İhtilali sonrasında, Vendee (Fr.Vendée) bölgesinde meydana gelen ayaklanmadır. İhtilal ile kurulan hükümet, çıkarılan bir yasaya dayanarak o bölge halkını katletmişti.

Vendee bölgesi, Fransa’nın orta-batısında, Atlas Okyanusu'na kıyısı olan bir bölgedir. Vendee ismi, bölgeden geçen bir nehirden gelir. Fransız İhtilali döneminde bölge halkı kırsal kesimde yaşayan köylülerdir ve bu bölgede Fransa'nın başka bölgelerindeki gibi sınıf ayrılıkları pek yoktur. Ancak bölgeye hakim olan Katoliklik etkisiyle halk, ihtilal sonrası cumhuriyet rejimine karşı çıkarak bir ayaklanma başlatır. Ancak ayaklanmanın sonu kötü bitecektir.

Fransa Parlamentosu 1794 tarihinde, Vendee bölgesinde yaşayan halkın “kadın, erkek ve çocuklar” dahil tümüyle katledilmesi için “Lazare Hoche” isimli generale tam yetki veren bir yasa çıkarmıştır. Tarihe Vendee Katliamı olarak geçen bu olay Birleşmiş Milletler'in soykırım tanımına uyan ve Fransız Parlamento arşivlerinde de belgeleri yer alan bir soykırımdır.

Guyam Pörol, bu olayı Le Figaro’nun 19 Mayıs 2006 tarihli sayısında “1794'te Louis-Marie Turreau'nun cumhuriyetçi cehennem birlikleri'nin Vendee halkını katletmesinin 'insanlığa karşı suç' olduğunu” itiraf etmiştir.[5]

Reynald Secher, yazdığı Bir Fransız Soykırımı: Vendee adlı kitabında, yeni kurulmuş Fransız hükümetinin gerçekleşen bir ayaklanma sonrasında takındığı bu tavrı ilk modern soykırım olarak nitelendirmiştir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d Jacques Hussenet (dir.), « Détruisez la Vendée ! » Regards croisés sur les victimes et destructions de la guerre de Vendée, La Roche-sur-Yon, Centre vendéen de recherches historiques, 2007
  2. ^ Jacques Dupâquier et A.Laclau, Pertes militaires, 1792–1830, in Atlas de la Révolution française, Paris 1992, s.30.
  3. ^ Jean-Clément Martin, La Terreur, part maudite de la Révolution, Découvertes/Gallimard, 2010, s.82
  4. ^ Jean-Clément Martin, Dictionnaire de la Contre-Révolution, Éditions Perrin, 2011, s.504.
  5. ^ Prof. Dr. Mehmet Neşşar'ın iletisi, Le Figaro'nun 19 Mayıs 2006 tarihli sayısından.