Türkiye'de enerji

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Türkiye her yıl birincil enerjisi 6 exajoule tüketiyor,[1] kişi bası 20 megawatt saat (MW/s)'tan fazla. Türkiye'de enerji beşte dört'tan fazla fosil yakıtan:[2] %31 petrol, %28 doğal gaz ve %27 kömür(2016 (2016) itibarıyla).[3] Türkiye'nin enerji politikası fosil yakıtın ithalat küçültmek ister, çünkü onlar ithalatın ödemelerinden dörtte biri (Şubat 2019 (Şubat 2019) itibarıyla).[4] Enerjisi kaynakların fosil yakıt olduğu yüzünden Türkiye’den sera gazı emisyonları dünyada ortalama kişi başından daha büyük,[5] yılda kişi başına 6 ton'dan fazla.[6].

Mevcut tüketim[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'de birincil enerji üretiminin kaynaklar bazında dağılımı[kaynak belirtilmeli]

Yenilenemez kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Petrol[değiştir | kaynağı değiştir]

2017 yılında 25,8 milyon ton petrol ithal edilmiştir.[7] Ham petrol Irak, Rusya,Suudi Arabistan,Kuveyt ve Kazakistan'tan geliyor.[8][9]

Doğal Gaz[değiştir | kaynağı değiştir]

2017 yılında 53,5 milyar m³ tüketti,[10] en çok Rusya'dan.[11]

Kömür[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'deki kömür en çok düşük kaliteli linyitir. Dünya sera gazlarının  %1'i  Türkiye’den sera gazı emisyonları, bunun üçte biri kömürden ortaya çıkıyor[12] fakat Türkiye'nin enerji politikası kömür santrallerini mali olarak destekliyor.

Yenilenebilir kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Hidrolik, jeotermal, biyokütle, güneş ve rüzgâr enerjisi yaygın yararlanılan yenilenebilir kaynaklardır. Türkiye'nin yenilenebilir enerji potansiyeli 19 GW olarak belirlenmiştir.

  • Hidrolik enerji: Genellikle yapılan barajlarda biriken suyun gücünden elektrik elde edilmesiyle gerçekleşir. Türkiye'nin hidroelektrik potansiyeli 36.603 MW/yıl hesaplanmıştır. 2011 elektrik üretiminin %22,8'ine karşılık gelen 53 TWh hidroelektrik üretilmiştir. Yeni elektrik santrallerinin doğal gazlı olması nedeniyle hidroelektriğin payı yıllar içinde düşmüştür. 2004 yılında %30,6 olan hidroelektriğin payı 2011'de %22,8'e düşmüştür.
  • Jeotermal enerji: Türkiye jeotermal kapasite acısından dünyada 7. sıradadır. 31.500 MWT olan jeotermal güç 5 milyon konut ısıtabilecek güçtedir. Jeotermal elektrik kapasitesi 4 milyar kWh/yıl olarak belirlenmiştir. 2011 yılında yedi sahada, 114 MW kurulu güce sahip jeotermal elektrik tesisi bulunmaktadır. 400MW kurulu güce sahip 13 sahada çalışmalar devam etmektedir.
  • Biyoenerji: Türkiye'de az miktarda Biyodizel üretimi yapan bir firma vardır. Benzin tüketiminin %7'sini karşılayacak kapasiteye sahip tesisler bulunmasına rağmen, üretim benzin tüketiminin %2'sini karşılamaktadır. Türkiye'de 2608 milyon m³ biyogaz üretim potansiyeli bulunmaktadır.
  • Güneş enerjisi: Güneş pilleri, güneş santralleri ve güneş kolektörleri aracılığı ile güneş enerjisinden yararlanılır. Su ısıtmada kullanılan güneş kolektörleri kurulu gücü sıralaması şöyledir; 118GWt Çin, 9,3GWt Türkiye, 9,2GWt Almanya, 4,0GWt Japonya. Fotovoltaik güneş pilleri elektrik şebekesinin olmadığı alanlarda; deniz feneri, trafik lamba ve işaretleri, park ve otoyol aydınlatma, su motorlarında kullanılmaktadır. Türkiye'de güneş enerjisi Kurulu gücün 5 MW olduğu tahmin edilmektedir.
  • Rüzgâr enerjisi: Türkiye 2011'de 1729 MW güç kapasitesi ile dünyada 17. sıradadır. Kurulu gücün %3,2 sine karşılık gelen rüzgâr santrallerinden 2011'de, toplam üretimin %2,07'sine karşılık gelen 4726 milyar kWh üretim yapılmıştır. Türkiye'de rüzgâr gücünü elektriğe çeviren rüzgâr santralleri Manisa, İzmir, Balıkesir, Hatay, Osmaniye, İstanbul, Çanakkale illerindedir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ TÜİK rapor (2019), s. 71
  2. ^ OECD (2019), bölüm 1.
  3. ^ "Total Primary Energy Supply (TPES) by source:Turkey". Uluslararası Enerji Ajansı. 24 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 October 2018. 
  4. ^ "Turkey's energy import bill up 2.7 pct in Feb. 2019". Anadolu. 29 March 2019. 
  5. ^ "Who emits more than their share of CO₂ emissions?". 6 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  6. ^ "Turkey's greenhouse gas emissions up 4.4% in 2016". Anadolu. 
  7. ^ "Petrol". Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. 18 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mayıs 2019. 
  8. ^ "Türkiye İran'dan ithalatı tamamen durdurdu!". Cumhuriyet. 21 Mayıs 2019. 
  9. ^ "Petrol Piyasası Yıllık Sektör Raporu Listesi". EPDK. 31 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  10. ^ "Doğal Gaz". Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. 18 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mayıs 2019. 
  11. ^ "Doğal Gaz Piyasası Yıllık Sektör Raporu Listesi". EPDK. 31 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mayıs 2019. 
  12. ^ Şahin (Editör), Ümit. "KÖMÜR RAPORU İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ, EKONOMİ VE SAĞLIK AÇISINDAN TÜRKİYE'NİN KÖMÜR POLİTİKALARI" (PDF). Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi. 17 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.