İçeriğe atla

Nabucco Doğalgaz Boru Hattı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Nabucco Doğalgaz Boru Hattı
Nabucco Doğalgaz Boru Hattı'nın önerilen yeri
Nabucco Doğalgaz Boru Hattı'nın önerilen yeri
Yer
ÜlkeTürkiye, Bulgaristan, Romanya, Macaristan, Avusturya
Genel istikametidoğu–batı
BaşlangıçAhiboz, Türkiye
Geçtiği yerİnegöl, Yuluce, Kırklareli, Kofcas, Lozenets, Oryahovo, Port of Bechet, Nădlac, Dolj, Mehedinti, Caras-Severin, Timiş ve Arad
BitişBaumgarten an der March, Avusturya
Genel bilgi
Türdoğalgaz
PartnerlerOMV
MOL
Transgaz
Bulgargaz
BOTAŞ
RWE
OperatörNabucco Gas Pipeline International GmbH
Teknik bilgi
Uzunluk3.893 km (2.419 mi)
Maksimum deşarjYıllık 31 milyar metreküp (1,1×10^12 cu ft)
Çap56 in (1.422 mm)

Nabucco boru hattı (Türkiye-Avusturya Boru Hattı olarak da bilinir) Ankara'da 13 Temmuz 2009 Pazartesi günü hükûmetler arasında imzalanan anlaşmayla başlamıştır, Türkiye'üzerinden AB ülkelerine doğalgaz taşımak üzere kurgulanan uzun geçişli bir boru hattı taşımacılığı projesidir.

AB'nin gaz ithalatında Rusya'ya alternatif ülkeler bulundurmak için yaratılmış bir hattır. Özellikle ABD ve AB tarafından desteklenmektedir. Türkiye'nin Erzurum şehrinden başlayıp Avusturya'nın Baumgarten an der March yerleşiminde bitmektedir.

Hat başarısız bir hat olup asıl başarısızlık sebebi Rus Gazprom'un siyasi bir şekilde Güney Akımı'nı 2007'den beri AB'ne dayatmasından kaynaklanmaktadır. Dolaylı başarısızlık sebepleri yine siyasidir ve Avrupa Birliği'nin asıl amacı olan Rus gazına alternatif yaratma idealini tamamlayamamıştır. Rakipleri TADB gibi hatlar alternetif ideasını tamamlamaktadır.

Hattın Güzergahı ve Proje özellikleri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye-Bulgaristan sınırından başlayacak olan 1,329 km'lik boru hattın Nabucco Batı, Erzurum'dan Avusturya'nın Baumgarten bölgesine ulaşacağı daha önce duyurulan Nabucco Boru Hattı Projesi'nin uyarlanmış bir versiyonudur.[1] Nabucco boru hattının amacı Avrupa'ya ulaştırılan doğal gaz kaynak çeşitliliğini arttırarak kaynak bağımlılığını azaltmaktır.[2] 2013 yılında verilecek karara bağlı olarak Nabucco Batı'nın Şah Deniz gaz sahasından Trans Anadolu doğal gaz boru hattı projesi aracılığıyla aldığı doğal gazı Avrupa'ya ulaştırması öngörülmektedir. 2018 yılında yapılması beklenen hat ile 10 ila 23 milyar metreküp gaz ulaştırılması beklenmektedir. Hat, aynı zamanda AB'nin Trans-Avrupa Enerji Hattı'nın bir parçası olarak öngörülmekte olup fizibilite ve mühendislik çalışmaları için AB fonlarından da faydalanılmıştır. İlk hesaplara göre toplam maliyet 4-6 milyar Euro'dur.

Hat Trans-Anadolu Boru Hattı'ndan aldığı gazı Bulgaristan'ın Standja bölgesinde Trans Anadolu projesi ile birleşerek hem Orta Asya'yı, hem de Orta Doğu'yu gaz hatları olarak bağlayacak ve batı ucunda Avusturya'nın temel doğal gaz taşıyıcısı hattı olan Baumgarten an der March Hattı ile birleşecektir.

Güncellenen proje güzergâhı aşağıdaki gibidir:[3]

Projenin tamamlanması için Nabucco Gas Pipeline International GmbH adlı firma 2004 yılında Viyana'da kurulmuştur. Güncel firma ortakları aşağıdaki gibidir:

GDF Suez Projeye, Alman ortak RWE'nin hisselerini OMV'ye devretmesini takiben, OMV'den hisse alımı ile 2013 yılında dahil olmuştur.

Geçmişte Fransız Gaz de France, Total ve Alman E.ON Ruhrgas, RWE firmaları da, ortak olmak istediklerini açıklamıştır. Projenin durumuna göre Rus Gazprom'un da ileride katılımının söz konusu olduğu bildirilmiştir.

İnşaat ve Proje Planlaması

[değiştir | kaynağı değiştir]

Projeye 2010'da başlanması durumunda 2013 yılında tamamlanması öngörülmüştür. Hatta yeterli gaz sağlanması durumunda 2018 sonrasında tam kapasitesine ulaşarak 10-23 milyar metreküpe ulaşacağı öngörülmektedir. Nabucco West projesi 3900 km'lik klasik Nabucco güzergahında halihazırda tamamlanmış olan mühendislik çalışmaları üzerinden gerçekleştirilecektir.[4] Nabucco Gas Pipeline International GmbH Genel Müdürü Reinhard Mitschek'in açıklamasına göre Şah Deniz Konsorsiyumu'nun Haziran 2013'te olumlu karar vermesi halinde Nabucco West inşaatına 2015 yılında başlanılabilecektir.[5][6]

İran Etkisi

[değiştir | kaynağı değiştir]

Avrupa'nın ihtiyacını neredeyse tek başına karşılayan ve bu durumun daha uzun yıllar sürmesini garantiye almak isteyen Rusya, özellikle gelecekte Doğal Gaz'ın en büyük tedarikçileri olan Orta Asya ülkelerini, gazlarını sadece kendisine satmaları konusunda politik ve ekonomik hamlelerle sıkıştırmaktadır. Bazen bu ülkelerin siyasi durumlarındaki belirsizlik ABD ve Avrupa kaynaklı müdahaleleri uzun vadede etkisiz kılmakta, yatırımcı açısından özellikle yüksek maliyetli yatırım gerektiren petrol ve doğal gaz sektörlerindeki Rus bağımlılığını kırmaya yönelik çabaları baltalamaktadır.

Kendi bölgesinde transit ülke olmaktansa, gaz üretimi olmadan gaz tedarikçisi olmak isteyen Türkiye ise kültür ve dil geçmişlerinin ortak olduğu Orta Asya ülkelerinden bu yönde güçlü destek beklemektedir. Nabucco projesinin gerçekleşmesi için mutlaka güvenilir üreticilere ihtiyaç duyulmaktadır. 15 Temmuz 2007'de Türk ve İran hükûmetleri nezdinde, Türkiye'nin epeydir istediği ve daha çok İran Devleti'nin güvensizliğinden kaynaklanan Türk-İran Doğal Gaz İşbirliğini geciktiren süreci sona erdiren üretim anlaşması imzalanmıştır.[7] Anlaşma ile dünyada varlığı onaylanmış büyük doğal gaz sahalarının birisini işletecek olan Türkiye'ye üretimini başka ülkelere satış hakkı da verilmektedir. İran ise neredeyse durma noktasına gelmiş doğal gaz üretimini arttırma ve teknolojisini ambargo uygulanmadan yenileme imkânı bulmaktadır. Her iki devlet açısından büyük öneme sahip bir anlaşma imzalanmıştır. Anlaşmanın Avrupa Birliğinin geleceğinde enerji koridorlarını çeşitlendirmesi bakımından olumlu katkısı beklenmektedir.

Alternatif Projeler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Mavi Akım[8] 1997 yılında Rusya ve Türkiye tarafından planlanmış ve Blue Stream Pipeline B.V tarafından 2001 ve 2002 yılları arasında inşa edilmiştir. Blue Stream Pipeline B.V İtalyan Eni S.p.A ve Rus Gazprom ortaklığıdır. 2003 yılında 25 senelik olmak üzere (2000 yılından itibaren) BOTAŞ ve Gazprom ortaklığı kurulmuştur. Durusu Terminali BOTAŞ tarafından, Izobliny Gaz Terminali ise Gazprom tarafından kontrol edilmektedir.

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ↑ "Arşivlenmiş kopya". 3 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2013.
  2. ↑ Nabucco ile TANAP birleşti, 04/03/2013, radikal.com.tr
  3. ↑ "Arşivlenmiş kopya". 14 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2013.
  4. ↑ Italian Saipem to perform Front End Engineering and Design services for Nabucco West 28 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., 23/01/2013, en.trend.az
  5. ↑ Schneeweiss, Zoe (10 Mayıs 2012). "OMV Says Construction of Nabucco Pipe May Start in 2015" (İngilizce). Bloomberg Businessweek. 1 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2013.
  6. ↑ "OMV: Nabucco starts in 2018" (İngilizce). UPI. 11 Mayıs 2012. 14 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2013.
  7. ↑ İran-Türkiye Enerji İşbirliği Anlaşması İmzalandı. 16 Temmuz 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Hürriyet, 15 Temmuz 2007
  8. ↑ "Mavi Akım: Türk-Rus İlişkilerinde Mavi Bağımlılık". www.turksam.org. 27 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2025.
  9. ↑ "Current Situation over the AGRI Project (Azerbaijan-Georgia-Romania Interconnector)" (İngilizce). 25 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2025.
  10. ↑ Bernovici, Anca (30 Haziran 2015). "Serbia could join AGRI project, following Romania's invitation". The Romania Journal (İngilizce). Erişim tarihi: 15 Haziran 2025.
  11. ↑ "Azerbaijan-Georgia-Romania Interconnector project is frozen – ministry". Trend.Az (İngilizce). 10 Mart 2021. 29 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2025.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Nabucco_Doğalgaz_Boru_Hattı&oldid=36891626" sayfasından alınmıştır