J. R. R. Tolkien

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(John Ronald Reuel Tolkien sayfasından yönlendirildi)
John Ronald Reuel Tolkien
J. R. R. Tolkien, ca. 1925.jpg
Doğum 3 Ocak 1892(1892-01-03)
Bloemfontein, Özgür Orange Devleti (günümüzde Güney Afrika)
Ölüm 2 Eylül 1973 (81 yaşında)
Bournemouth, Hampshire, İngiltere, Birleşik Krallık
Meslek Yazar, akademisyen, filolog, şair
Milliyet İngiliz
Eğitim Exeter College, Oxford
Tür Fantezi, epik fantezi, mythopoeia, çeviri, edebi eleştiri
Önemli eser Hobbit
Yüzüklerin Efendisi
Silmarillion
Bitmemiş Öyküler
Evlilik Edith Bratt (1916-1971)
Çocuklar

John Francis (1917–2003)
Michael Hilary (1920–1984)
Christopher John (1924–2020)
Priscilla Anne (1929-2022)

John Ronald Reuel Tolkien (d. 3 Ocak 1892 - ö. 2 Eylül 1973), İngiliz yazar, şair, filolog ve akademisyen. Hobbit ve Yüzüklerin Efendisi gibi fantastik kurgu eserleriyle tanınır.

1925'ten 1945'e kadar Tolkien, Oxford Üniversitesi'nde Rawlinson ve Bosworth Anglo-Sakson Profesörü ve Pembroke Koleji Üyesiydi. Daha sonra aynı üniversitede Merton İngiliz Dili ve Edebiyatı Profesörü ve Merton Koleji Üyesi olarak 1945'ten 1959'daki emekliliğine kadar sürdürdüğü pozisyonlara geçti. Tolkien, resmi olmayan edebi tartışma grubu The Inklings'in ortak üyesi C. S. Lewis'in yakın arkadaşıydı. 28 Mart 1972'de Kraliçe II. Elizabeth tarafından Britanya İmparatorluk Nişanı Komutanı olarak atandı.

Tolkien'in ölümünden sonra oğlu Christopher, babasının kapsamlı notlarına ve Silmarillion da dahil olmak üzere yayınlanmamış el yazmalarına dayanan bir dizi eser yayınladı. Bunlar, Hobbit ve Yüzüklerin Efendisi ile birlikte, Arda ve onun içinde Orta Dünya adlı bir fantezi dünyası hakkında bağlantılı bir masallar, şiirler, kurgusal tarihler, icat edilmiş diller ve edebi denemeler bütünü oluşturur. 1951 ve 1955 yılları arasında Tolkien, bu yazıların büyük bir kısmına legendarium terimi adını verdi.

Diğer birçok yazar Tolkien'den önce fantastik eserler yayınlamış olsa da, Hobbit ve Yüzüklerin Efendisi'nin büyük başarısı, türün doğrudan popüler bir yeniden canlanmasına yol açtı. Bu, Tolkien'in popüler olarak modern fantezi edebiyatının ya da daha doğrusu yüksek fantezinin "babası" olarak tanımlanmasına neden oldu.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Soyu[değiştir | kaynağı değiştir]

Tolkien'in doğrudan baba tarafından ataları, Londra ve Birmingham'da saat ve piyano yapıp satan orta sınıf zanaatkarlardı. Baba tarafından bilinen en eski atası olan Michel Tolkien'in 1620'de, ortaçağ Almanlarının doğuya doğru genişlemesi sırasında, Königsberg yakınlarındaki Doğu Prusya kasabası Kreuzburg'da doğdu. Michel'in oğlu Christianus Tolkien (1663-1746) Kreuzburg'da zengin bir değirmenciydi. Onun da oğlu Christian Tolkien (1706-1791) Kreuzburg'dan yakındaki Danzig'e taşındı. İki oğlu Daniel Gottlieb Tolkien (1747-1813) ve Johann (John) Benjamin Tolkien (1752-1819) 1770'lerde Londra'ya göç etti ve İngiliz Tolkien ailesinin ataları oldu; küçük erkek kardeş Johann Benjamin Tolkien, J.R.R. Tolkien'in büyükbabasıydı. 1792'de John Benjamin Tolkien ve William Gravell, Londra'daki Erdley Norton üretimini devraldı ve o andan itibaren Gravell & Tolkien adı altında saat ve saatler sattı. Daniel Gottlieb 1794'te İngiliz vatandaşlığı aldı, ancak John Benjamin görünüşe göre hiçbir zaman İngiliz vatandaşı olmadı. Londra'daki iki kardeşe diğer Alman akrabaları da katıldı. Günümüzde soyadı Tolkien veya benzer bir yazımla, bazıları JRR Tolkien ile aynı ailenin üyeleri, kuzey Almanya'da yaşamaktadır. Çoğu, İkinci Dünya Savaşı'nın sonunda 1945'te Doğu Prusya'yı tahliye eden insanların torunlarıdır.[1][2][3][4]

Ryszard Derdziński'ye göre, Tolkien adı Aşağı Prusya kökenlidir ve muhtemelen "Tolk'un oğlu/torunu" anlamına gelir.[1][2] Tolkien, yanlışlıkla soyadının "aptal" anlamına gelen Almanca tollkühn kelimesinden türetildiğine inanırdı [5] ve şaka yoluyla kendisini The Notion Club Papers'a kelime oyunu yaparak tam çeviriyle Rashbold adı altında bir "kameo" olarak soktu.[6] Ancak Derdziński bunun yanlış bir etimoloji olduğunu göstermiştir.[1][2] Babası erken vefat ettiği için J.R.R. Tolkien, Tolkien ailesinin Alman kökenli olduğunun farkındayken, ailenin geçmişi hakkındaki bilgisi sınırlıydı.[1][2]

Çocukluğu[değiştir | kaynağı değiştir]

Tolkien ailesinin Bloemfontein'deki renkli fotoğrafının yer aldığı 1892 Noel kartı, Birmingham, İngiltere'deki akrabalarına gönderildi.

John Ronald Reuel Tolkien, 3 Ocak 1892'de Özgür Orange Devleti'nde (daha sonra Britanya İmparatorluğu tarafından ilhak edildi; şimdi ise Güney Afrika Cumhuriyeti'nde Özgür Devlet Eyaleti) Bloemfontein'de bir İngiliz banka müdürü olan Arthur Reuel Tolkien (1857-1896) ve eşi Mabel'ın, kızlık soyadı Suffield (1870-1904) oğlu olarak doğdu. Çift, Arthur'un çalıştığı İngiliz bankasının Bloemfontein ofisinin başına terfi ettiğinde İngiltere'den ayrılmıştı. Tolkien'in 17 Şubat 1894'te doğan Hilary Arthur Reuel Tolkien adında küçük bir erkek kardeşi vardı.[7]

Çocukken, Tolkien bahçede büyük bir babun örümceği tarafından ısırıldı. Hikayelerindeki büyük örümceklerin bu olaydan esinlenildiği düşünülse de, Tolkien olayla ilgili önemli bir hatırası olmadığını ve bir yetişkin olarak örümceklere karşı özel bir nefreti olmadığını söylemiştir. Tolkien'in bebeklik dönemindeki bir olayda, genç bir aile hizmetçisi bebeği evine götürdü ve ertesi sabah geri verdi.[8]

Üç yaşındayken, uzun bir aile ziyareti olması düşünülerek annesi ve erkek kardeşiyle birlikte İngiltere'ye gitti. Ancak babası, onlara katılamadan Güney Afrika'da romatizmal ateşten öldü.[9] Bu, aileyi gelirsiz bıraktı, bu yüzden Tolkien'in annesi onu ailesiyle birlikte Kings Heath,[10] Birmingham'e götürdü. Birmingham'da yaşamaya başladı. Kısa bir süre sonra, 1896'da, daha sonra Birmingham'a eklenen bir Worcestershire köyü olan Sarehole'a (şimdi Hall Green'de) taşındılar.[11] Daha sonra kitaplarındaki sahnelere ilham verecek olan Sarehole Mill ve Moseley Bog ile Clent, Lickey ve Malvern Hills'i, Bromsgrove, Alcester ve Alvechurch gibi yakındaki kasaba ve köyleri ve teyzesi Jane'in çiftliği olan adını hikaye kurgusunda kullandığı Bag End gibi yerleri keşfetmekten keyif aldı.[12]

Tolkien'in bir cemaatçi ve sunak çocuğu olduğu Birmingham Oratory (1902-1911)

Anne Mabel Tolkien iki çocuğunu evde eğitti. Ailede bilindiği gibi Ronald hevesli bir öğrenciydi.[13] Ona bolca botanik öğretti ve onda bitkilerin görünüşünün ve hissinin zevkini uyandırdı. Genç Tolkien manzara ve ağaç çizmeyi severdi, ancak en sevdiği dersler dillerle ilgiliydi ve annesi ona Latincenin temellerini çok erken öğretti.[14]

Tolkien dört yaşında okumayı ve kısa bir süre sonra akıcı bir şekilde yazabilmeyi öğrendi. Annesi onun çokça kitap okumasına izin verirdi. Define Adası ve Fareli Köyün Kavalcısı'dan hoşlanmadı ve Lewis Carroll'ın Alice Harikalar Diyarında kitabını "eğlenceli ama rahatsız edici" olduğunu düşündü. "Kızıl Kızılderililer" (Yerli Amerikalılar) hakkındaki hikayeleri ve George MacDonald'ın fantezi eserlerini severdi.[15] Ek olarak, Andrew Lang'ın "Peri Kitapları" onun için özellikle önemliydi ve etkileri daha sonraki yazılarından bazılarında açıkça görüldü.[16]

Mabel Tolkien, Baptist ailesinin kendisine yapılan tüm mali yardımları durduran şiddetli protestolarına rağmen[17] 1900 yılında Roma Katolik Kilisesi'ne kabul edildi. 1904'te J.R.R. Tolkien 12 yaşındayken annesi, kiraladığı Rednal'daki Fern Cottage'da 34 yaşında akut diyabetten öldü. Mabel o zamanlar yaklaşık 34 yaşındaydı, tip 1 diyabetli bir kişinin tedavi olmadan hayatta kalabileceği yaştaydı - insülin, yirmi yıl sonra 1921'e kadar keşfedilmeyecekti. Annesinin ölümünden dokuz yıl sonra, Tolkien şöyle yazdı: "Benim kendi sevgili annem gerçekten de bir şehitti ve Tanrı, Hilary (erkek kardeşi) ve bana yaptığı gibi, onun büyük armağanlarına bu kadar kolay bir yol herkese bahşetmez, inancımızı korumamızı sağlamak için bize emek ve zahmetle kendini öldüren bir anne veriyor."[17]

Ölümünden önce, Mabel Tolkien oğullarının velayetini yakın arkadaşı, onları iyi Katolikler olarak yetiştirmekle görevlendirilen Birmingham Oratory'den Peder Francis Xavier Morgan'a vermişti.[18] 1965 yılında oğlu Michael'a yazdığı bir mektupta Tolkien, her zaman "Francis Baba" olarak adlandırdığı adamın etkisini hatırladı: "O, üst sınıf bir Galli-İspanyol muhafazakarıydı ve bazılarına sadece çömlekçilik yapan eski bir dedikoducu gibi görünüyordu. Öyleydi - ve değildi. Hayırseverliği ve bağışlamayı ilk önce ondan öğrendim ve onun ışığında içinden çıktığım 'liberal' karanlığı bile deldim, 'Kanlı Meryem' hakkında, Romanistler tarafından kötü bir tapınma nesnesi olmasının dışında asla anılmayan İsa'nın Annesinden daha çok şey biliyordum."[T 1] Annesinin ölümünden sonra Tolkien, Birmingham'ın Edgbaston bölgesinde büyüdü ve King Edward's School, Birmingham ve daha sonra St Philip's School'a gitti. 1903'te Vakıf Bursu kazandı ve King Edward's'a döndü.[19]

Gençliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Tolkien, gençliğinin ilk yıllarında, kuzenleri Mary ve Marjorie Incledon'ın bir icadı olan, kurgulanmış bir dil olan Animalic ile ilk defa kurgulanmış dillerle tanıştı. Tolkien o sırada Latince ve Anglo-Sakson okuyordu. Animalic'e olan ilgileri kısa sürede geçti, ancak Mary ve Tolkien'in kendisi de dahil olmak üzere Nevbosh adında yeni ve daha karmaşık bir dil icat etti. Daha sonra Naffarin adında bir kurgu dili kendi eseri olacaktı.[20][21] Tolkien, Ludwik Lejzer Zamenhof tarafından 1887 yılında yaratılan yapay dil Esperanto'yu 1909'dan bir süre önce öğrendi. 10 Haziran 1909 civarında, on altı sayfalık bir defter olan "Foxrook'un Kitabı"nı besteledi ve burada "kendi icat ettiği alfabelerden birinin en eski örneği" ortaya çıktı.[22] Bu defterdeki kısa metinler Esperanto dilinde yazılmıştır.[23]

1911'de King Edward's School'dayken Tolkien ve üç arkadaşı Rob Gilson, Geoffrey Bache Smith ve Christopher Wiseman, T.C.B.S. adını verdikleri yarı gizli bir topluluk kurdular. Topluluğun baş harfleri, okulun yakınındaki Barrow's Mağazalarında ve gizlice okul kütüphanesinde çay içmeye olan düşkünlüklerini ima eden Tea Club ve Barrovian Society'nin kısaltmasıydı.[24][25] Okuldan ayrıldıktan sonra üyeler iletişim halinde kaldılar ve Aralık 1914'te Londra'da Wiseman'ın evinde bir konsey topladılar. Tolkien bu toplantılar sonucunda şiir yazmaya yönelik güçlü bir bağ yakaladı.

1911'de Tolkien, 1968'de yazdığı bir mektupta bahsettiği bir gezi olan İsviçre'de bir yaz tatiline gitti.[T 2] Bilbo'nun Dumanlı Dağlardaki Yolculuğu (kayan taşların çam ormanlarına kayması dahil), doğrudan onun 12 kişilik grubu Interlaken'den Lauterbrunnen'e ve Mürren'in ötesindeki morenlerde kamp yapmak üzere yürüyüşe çıktığı maceralarına dayanmaktadır. Elli yedi yıl sonra Tolkien, Jungfrau ve Silberhorn'un sonsuz karlarının manzarasını terk etmekten duyduğu pişmanlığı anlatır, "Rüyalarımın Silvertine (Celebdil)'i". Kleine Scheidegg üzerinden Grindelwald'a ve Grosse Scheidegg üzerinden Meiringen'e gittiler. Grimsel Geçidi boyunca, yukarı Valais üzerinden Brig'e ve ardından Aletsch buzuluna ve Zermatt'a devam ettiler.[26]

1911 Ekim ayında, Tolkien Oxford Exeter College'da okumaya başladı. Başlangıçta klasikleri okudu, ancak 1913'te kursunu İngiliz dili ve edebiyatına çevirdi ve 1915'te birinci sınıf onur derecesiyle mezun oldu.[27] Oxford'daki hocaları arasında, Gotik Dilinin İlk Öğreticisi olan Joseph Wright vardı. Bu hoca Tolkien'e çocukluk yıllarında büyük bir ilham kaynağı olmuştur.[28]

Kız arkadaşı ve evliliği[değiştir | kaynağı değiştir]

16 yaşındayken Tolkien, erkek kardeşi Hilary ile Edgbaston'daki Duchess Road'da bir pansiyona taşındı. Orada kendisinden üç yaş büyük olan Edith Mary Bratt ile tanıştı. Humphrey Carpenter'a göre, "Edith ve Ronald, özellikle kaldırıma bakan bir balkonu olan Birmingham çay dükkânlarına sık sık gidiyorlardı. Orada oturup yoldan geçenlerin şapkalarına şeker topakları atıyor, şekerlik bittiğinde bir sonraki masaya geçiyorlardı. Kişiliklerinde ve konumlarında iki kişiyle, romantizmin gelişmesi kaçınılmazdı. İkisi de şefkate muhtaç yetimlerdi ve bunu birbirlerine verebileceklerini anladılar. 1909 yazında aşık olduklarına karar verdiler."[29]

Vasisi Peder Morgan, vekil oğlunun daha yaşlı, Protestan bir kadınla romantik bir ilişki içinde olmasını "tamamen talihsizlik"[T 3] olarak değerlendirdi; Tolkien, birleşik gerilimlerin "sınavlarını boğmasına" katkıda bulunduğunu yazdı.[T 3] Morgan, onun 21 yaşına kadar Edith ile görüşmesini, konuşmasını ve hatta onunla yazışmasını yasakladı. Peder Morgan, durmazsa üniversite kariyerini yarıda kesmekle tehdit edince[30] Tolkien bu yasağa harfiyen uydu.[31]

Tolkien'in öğrenci olduğu Birmingham'daki King Edward's Okulu (1900–1902, 1903–1911)

21. doğum gününün akşamında Tolkien, Cheltenham'da aile dostu C.H. Jessop ile birlikte yaşayan Edith'e bir mektup yazdı. Onu sevmekten asla vazgeçmediğini ilan etti ve onunla evlenmesini istedi. Edith, en yakın okul arkadaşlarından birinin erkek kardeşi George Field'ın teklifini zaten kabul ettiğini söyledi. Ancak Edith, Field'la evlenmeyi yalnızca kendini "rafta" hissettiği için kabul ettiğini ve Tolkien'in hâlâ ona değer verdiğinden şüphe etmeye başladığını söyledi. Tolkien'in mektubu yüzünden her şeyin değiştiğini açıkladı.[32]

8 Ocak 1913'te Tolkien trenle Cheltenham'a gitti ve platformda Edith tarafından karşılandı. İkisi kırsalda yürüyüşe çıktı, bir demiryolu viyadükünün altına oturdu ve konuştular. Günün sonunda Edith, Tolkien'in teklifini kabul etmişti. Field'a yazdı ve nişan yüzüğünü geri verdi. Field "ilk başta çok üzüldü" ve Field ailesi "hakarete uğramış hissetti ve kızgınlık" yaşadı.[32] Edith'in yeni planlarını öğrendikten sonra Jessop, koruyucusuna şöyle yazdı: "Tolkien'e karşı söyleyecek bir şeyim yok, o kültürlü bir beyefendi, ancak beklentileri aşırı derecede zayıf ve ne zaman evlenebilecek bir konumda olacağını hayal edemiyorum. Meslek edinmiş olsaydı daha farklı olurdu."[33]

Nişanlarının ardından, Edith isteksizce Tolkien'in ısrarı üzerine Katolikliğe geçtiğini açıkladı. Jessop, "yaşı ve sınıfındaki pek çok kişi gibi... şiddetle Katolik karşıtı" çileden çıktı ve Edith'e başka konaklama yerleri bulmasını emretti.[34]

Edith Bratt ve Ronald Tolkien Ocak 1913'te Birmingham'da resmen nişanlandılar ve 22 Mart 1916'da Warwick'teki St Mary Immaculate Katolik Kilisesi'nde evlendiler.[35] Tolkien 1941'de Michael'a yazdığı mektupta, karısının işi olmayan, az parası ve Büyük Savaş'ta öldürülme olasılığı dışında hiçbir umudu olmayan bir adamla evlenmeye istekli olmasına hayranlığını dile getirdi.[T 3]

Birinci Dünya Savaşı'na katılması[değiştir | kaynağı değiştir]

Ağustos 1914'te İngiltere Birinci Dünya Savaşı'na girdi. Tolkien'in akrabaları, Tolkien'in İngiliz Ordusu için hemen gönüllü olmamasını fark ettiklerinde şok oldular. Tolkien 1941'de oğlu Michael'a yazdığı bir mektupta şunları dedi: "O günlerde ahbaplar bir araya geldi ve herkesin önünde küçük görüldüm. Çok fazla hayal gücü ve çok az fiziksel cesarete sahip genç bir adam için kötü bir travmaydı."[T 4] Bunun yerine, Tolkien "iğrençliğe katlandı" ve bir programa girdi ve bu programla askerliği bir müddet erteledi. Temmuz 1915'te finallerini geçtiğinde Tolkien, akrabalarının imalarında daha açık sözlü olduklarını fark etti.

15 Temmuz 1915'te Lancashire Fusiliers'de geçici teğmen olarak görevlendirildi.[36] Staffordshire, Rugeley yakınlarındaki Cannock Chase, Rugeley Kampında 13. (Yedek) Tabur ile 11 ay eğitim aldı.

Tolkien, eşi Edith'e yazdığı bir mektupta, "Üstler arasında beyler nadirdir ve hatta insanlar bile nadirdir" diye yakınıyordu.[37]

Orduya alındıktan sonra Tolkien eşi ile beraber, eğitim kampının yakınında konaklamaya başladı. 2 Haziran 1916'da Tolkien, kendisini Fransa'ya göndermek üzere Folkestone'a çağıran bir telgraf aldı. Tolkien, ayrılmadan önceki geceyi Birmingham, Edgbaston'daki Plough & Harrow Hotel'deki bir odada geçirdi. Daha sonra şunları yazdı:

"Genç subaylar öldürülüyordu, dakikada bir düzine. O zaman karımdan ayrılmak... ölüm gibiydi."

Fransa'da görevlendirilmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

J. R. R. Tolkien
Bağlılığı İngiliz Ordusu
Branşı Sİnyal Subayı
Hizmet yılları 1915-1920
Rütbesi Teğmen
Çatışma/savaşları Birinci Dünya Savaşı
Somme Muharebesi

5 Haziran 1916'da Tolkien, Calais'e bir gecelik yolculuk için bir birlik nakliyesine bindi. İlk kez gelen diğer askerler gibi, İngiliz Seferi Kuvvetleri'nin (BEF) Étaples'deki ana deposuna gönderildi. 7 Haziran'da, kendisine 11. (Hizmet) Taburu, Lancashire Fusiliers'e sinyal subayı olarak atandığı bilgisi verildi. 74. Tugay, 25. Tümen'in bir parçasıydı. Birliğine çağrılmayı beklerken Tolkien can sıkıntısına kapıldı. Zaman geçirmek için Calais'e deniz geçişi sırasındaki duygularından esinlenerek Yalnız Ada adlı bir şiir besteledi. İngiliz Ordusunun posta sansüründen kurtulmak için Edith'in hareketlerini takip edebileceği bir nokta kodu geliştirdi.[38] 27 Haziran 1916'da Étaples'ten ayrıldı ve Amiens yakınlarındaki Rubempré'de kendi taburuna katıldı.[38] Kendisini esas olarak Lancashire'ın madencilik, değirmencilik ve dokuma şehirlerinden gelen erlere komuta ederken buldu.[38] John Garth'a göre, "bu işçi sınıfı adamlarına bir yakınlık hissetti", ancak askeri protokol "diğer rütbelerle" dostlukları yasakladı. Bunun yerine, "onların sorumluluğunu üstlenmesi, disipline etmesi, eğitmesi ve muhtemelen mektuplarını sansürlemesi" gerekiyordu. Mümkünse, onların sevgisine ve sadakatine ilham vermesi gerekiyordu.”[38] Tolkien daha sonra, "Bir erkeğin en uygunsuz işi... diğer erkeklere patronluk taslamaktır. Milyonda biri buna uygun değil, hele de fırsat kollayanlar."

Somme savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

Taburun adamları, Lancashire Fusiliers, Beaumont Hamel yakınlarındaki bir iletişim siperinde, 1916. Ernest Brooks'un fotoğrafı

Tolkien, Temmuz 1916'nın başlarında Somme'ya geldi. Boozincourt'taki hatların gerisindeki dönemler arasında, Schwaben Redoubt ve Leipzig çıkıntısına yapılan saldırılara katıldı. Tolkien'in savaşta geçirdiği zaman, kapıya her vurulduğunda kocasının ölüm haberini taşıyabileceğinden korkan Edith için korkunç bir stresti. Edith, kocasının hareketlerini Batı Cephesi haritasında takip edebilirdi. 27 Ekim 1916'da taburu Regina Siperine saldırdığında, Tolkien bitlerin taşıdığı bir hastalık olan siper hummasına yakalandı. 8 Kasım 1916'da İngiltere'ye kabul edilmedi.[36] En sevdiği okul arkadaşlarının çoğu savaşta öldürüldü. Bunların arasında, Somme'un ilk gününde adamlarına Beaumont Hamel'e yapılan saldırıda önderlik ederken öldürülen Çay Kulübü ve Barrovian Derneği'nden Rob Gilson da vardı. TCBS üyesi Geoffrey Smith, savaş sırasında bir Alman topçu mermisinin bir ilk yardım direğine inmesi sonucu öldü. Tolkien'in taburu neredeyse tamamen yok edilmişti.[36]

Somme Meydan Muharebesi, 1916 yılındaki Fransa'da gerçekleşen 1 milyondan fazla ölüm ile I. Dünya Savaşı'nın en büyük çarpışmaların yaşandığı bir cephe oldu.

Ana Madde: Somme Muharebesi

Eve dönüş[değiştir | kaynağı değiştir]

Zayıf ve bir deri bir kemik kalmış bir Tolkien, savaşın geri kalanını hastaneler ve garnizon görevleri arasında gidip gelerek, tıbbi olarak genel hizmet için uygun görülmeyerek geçirdi.[38][39][40] Staffordshire, Little Haywood'daki bir kulübede iyileşmesi sırasında, Gondolin'in Düşüşü ile başlayarak Kayıp Öyküler Kitabı adını verdiği şey üzerinde çalışmaya başladı. Kayıp Masallar, Tolkien'in İngiltere için bir mitoloji yaratma girişimini temsil ediyordu; bu proje, asla tamamlamadan vazgeçeceği bir projeydi.[36] 1917 ve 1918 boyunca hastalığı tekrarlamaya devam etti, ancak çeşitli kamplarda ev hizmeti yapacak kadar iyileşti. Bu sırada Edith ilk çocukları John Francis Reuel Tolkien'i doğurdu. Tolkien, 6 Ocak 1918'de geçici teğmen rütbesine terfi etti.[41] Kingston upon Hull'da görev yaptığında, o ve Edith, yakındaki Roos'taki ormanda yürümeye gittiler ve Edith, çiçek açan baldıranların arasındaki açıklıkta onun için dans etmeye başladı. 16 Temmuz 1919'da Tolkien, Salisbury Ovası'ndaki Fovant'ta geçici sakatlık aylığı ile aktif hizmetten alındı.[42]

Akademik ve yazarlık kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

2 Darnley Road, Tolkien'in West Park, Leeds'deki eski evi

3 Kasım 1920'de Tolkien terhis edildi ve teğmen rütbesini koruyarak ordudan ayrıldı. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonraki ilk sivil işi Oxford İngilizce Sözlüğü'ndeydi ve burada ağırlıklı olarak W harfiyle başlayan Germen kökenli kelimelerin tarihi ve etimolojisi üzerinde çalıştı. 1920'de Leeds Üniversitesi'nde İngilizce okuru olarak görev aldı ve oradaki en genç profesör oldu.[43] Leeds Üniversitesi, oradaki en genç profesör oldu. Leeds'deyken Orta İngilizce Kelime ve Sir Gawain ve Yeşil Şövalye'nin E. V. Gordon ile birlikte kesin bir baskısının yapımcılığını yaptı; her ikisi de birkaç on yıl boyunca akademik standart eserler haline geldi. Sir Gawain, Pearl ve Sir Orfeo'yu tercüme etti. 1925'te Pembroke Koleji'nde bir bursla Rawlinson ve Bosworth Anglo-Sakson Profesörü olarak Oxford'a döndü.

1919'un ortalarında, kadın kolejlerinin ilk yıllarında iyi öğretmenlere büyük ihtiyaç duyduğu ve Tolkien'in evli olduğu düşünüldüğünde, en önemlisi "Lady Margaret Hall" ve "St Hugh's College" lisans öğrencilerine özel ders vermeye başladı.

Tolkien, Pembroke Koleji'nde geçirdiği süre boyunca, Kuzey Oxford'daki 20 Northmoor Road'da yaşarken Hobbit'i ve Yüzüklerin Efendisi'nin ilk iki cildini yazdı. Ayrıca 1932'de Sir Mortimer Wheeler'ın 1928'de Gloucestershire'daki Lydney Park'ta bir Roma Asklepeion'unu ortaya çıkarmasını takiben "Nodens" adı üzerine bir filolojik makale yayınladı.[44]

Beowulf kitabının çevirisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tolkien'in İngiliz Dili ve Edebiyatı Profesörü olduğu Merton Koleji (1945–1959)

1920'lerde Tolkien, 1926'da bitirdiği ancak yayınlamadığı bir anglosakson destanı olan Beowulf'un bir çevirisini üstlendi. Sonunda oğlu tarafından düzenlendi ve 2014'te, Tolkien'in ölümünden 40 yıl sonra ve tamamlanmasından neredeyse 90 yıl sonra yayınlandı.[45]

Çevirisini bitirdikten on yıl sonra, Tolkien, Beowulf araştırmaları üzerinde kalıcı bir etkisi olan "Beowulf: Canavarlar ve Eleştirmenler" adlı çalışma hakkında çok beğenilen bir konferans verdi.[36] Lewis E. Nicholson, makalenin "Beowulfian eleştirisinde bir dönüm noktası olarak yaygın olarak kabul edildiğini" söyledi ve Tolkien'in, eserin tamamen dilsel unsurlarına karşıt olarak şiirsel doğasının önceliğini belirlediğini belirtti.[46] O zamanlar, bilim insanlarının fikir birliği, Beowulf'u gerçekçi kabile savaşından ziyade canavarlarla çocukça savaşlarla uğraştığı için reddetti; Tolkien, Beowulf'un yazarının belirli kabile politikalarıyla sınırlı değil, genel olarak insan kaderini ele aldığını ve bu nedenle canavarların şiir için gerekli olduğunu savundu.[47] Beowulf'un Finnsburg'da olduğu gibi belirli kabile mücadeleleriyle uğraştığı yerde, Tolkien fantastik öğelerle okumaya şiddetle karşı çıktı.[48] Tolkien, makalesinde Beowulf'a ne kadar değer verdiğini de ortaya koydu: "Beowulf benim en değerli kaynaklarımdan biri"; Bu etki, Orta Dünya efsanelerinde görülebilir.[49]

İkinci dünya savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

İkinci Dünya Savaşı'nın başlangıcında, Tolkien bir kod çözücü olarak belirlendi. Ocak 1939'da, ulusal bir acil durumda Dışişleri Bakanlığı'nın kriptografik bölümünde görev yapması istendi. 27 Mart'tan itibaren, Hükümet Kodunun Londra Merkezinde ve Cypher School'da bir eğitim kursu aldı. Ekim ayında, hizmetlerinin gerekli olmayacağı konusunda bilgilendirildi.

1945'te Tolkien, Oxford'daki Merton Koleji'ne taşındı ve Merton İngiliz Dili ve Edebiyatı Profesörü oldu[50] ve 1959'da emekli olana kadar bu görevde kaldı. Uzun yıllar University College, Galway (şimdi NUI Galway) için harici bir denetçi olarak görev yaptı.[51] 1954'te Tolkien, İrlanda Ulusal Üniversitesi'nden (Üniversite Koleji, Galway, kurucu bir kolejdi) fahri bir derece aldı.[52] Tolkien, Yüzüklerin Efendisi'ni 1948'de, ilk eskizlerden yaklaşık on yıl sonra tamamladı.[36]

Ailesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tolkienlerin dört çocuğu vardı: John Francis Reuel Tolkien (17 Kasım 1917 - 22 Ocak 2003), Michael Hilary Reuel Tolkien (22 Ekim 1920 - 27 Şubat 1984), Christopher John Reuel Tolkien (21 Kasım 1924 - 16 Ocak 2020) ve Priscilla Mary Anne Reuel Tolkien (18 Haziran 1929 doğumlu).[53] Tolkien çocuklarına çok bağlıydı ve onlara küçükken Noel Baba'dan resimli mektuplar gönderdi.[36]

Emeklilik[değiştir | kaynağı değiştir]

Tolkien'in Oxford'daki Exeter College şapelindeki büstü

1959'dan 1973'teki ölümüne kadar olan emekliliği boyunca, Tolkien giderek artan bir şekilde kamuoyunun dikkatini ve edebi şöhretini aldı. 1961'de arkadaşı CS Lewis onu Nobel Edebiyat Ödülü'ne bile aday gösterdi.[54] Kitaplarının satışı o kadar kârlıydı ki erken emekliliği seçmediğine pişman oldu.[55] 1972'de yazdığı bir mektupta, bir kült figür haline gelmekten üzüntü duysa da, "çok mütevazı bir idolün burnu bile... tütsünün tatlı kokusundan tamamen gıdıklanmadan kalamaz!"

Hayranların ilgisi o kadar yoğunlaştı ki, Tolkien telefon numarasını halka açık rehberden çıkarmak zorunda kaldı[T 5] ve sonunda o ve Edith, o zamanlar İngiliz üst orta sınıfının koruduğu bir sahil beldesi olan Bournemouth'a taşındı. Tolkien'in en çok satan yazar statüsü, onlara kibar topluma kolayca giriş yapmalarını sağladı, ancak Tolkien, Inkling'lerin arkadaşlığını derinden özlüyordu. Ancak Edith, Tolkien'in ilk etapta Bournemouth'u seçmesinin nedeni olan bir sosyete hostesi rolüne adım atmaktan çok memnundu.Ronald ve Edith arasındaki gerçek ve derin sevgi, birbirlerinin sağlığına verdikleri önem, hediyeleri paketlemek gibi ayrıntılarda, Bournemouth'a emekli olabilmek için Oxford'daki hayatından cömert bir şekilde vazgeçmeleriyle kanıtlandı.[36]

Son yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

JRR ve Edith Tolkien'in mezarı, Wolvercote Mezarlığı, Oxford

Edith, 29 Kasım 1971'de 82 yaşında öldü. Ronald, Merton Koleji'nin ona High Street yakınında uygun odalar verdiği Oxford'a döndü. Edith'i özlemişti ama şehre geri dönmekten zevk alıyordu.[56]

Tolkien, 1972 Yeni Yıl Onurlarında[57] Britanya İmparatorluğu Nişanı Komutanı yapıldı ve 28 Mart 1972'de Buckingham Sarayı'nda Nişanı aldı.[T 6] Aynı yıl Oxford Üniversitesi ona fahri Edebiyat Doktorası verdi.[27][58]

Oxford'daki Wolvercote Mezarlığı'ndaki Edith'in mezar taşına Luthien [sic] adını kazımıştı. 21 ay sonra 2 Eylül 1973'te Tolkien,[59][60] yaşında iken kanayan bir ülser ve göğüs enfeksiyonundan öldüğünde, aynı mezara gömüldü ve adına "Beren" eklendi.

Irk tartışmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Tolkien'in fantezi yazıları sıklıkla ırka karşı modası geçmiş tutumları somutlaştırmakla suçlandı.[61][62] Bununla birlikte, bilim adamları, Viktorya döneminin ırk ve edebi bir canavar geleneğine karşı tutumlarından etkilendiğini ve hem barış zamanında hem de İkinci Dünya Savaşı sırasında ırkçılık karşıtı olduğunu belirtmişlerdir. 19. yüzyılın sonlarında öjeni geçmişi ve ahlaki çöküş korkusuyla, bazı eleştirmenler Yüzüklerin Efendisi'nde ırk karışımından bahsetmenin bilimsel ırkçılığı somutlaştırdığını gördüler. Diğer yorumcular Tolkien'in orklarında Japonların savaş zamanı propaganda karikatürlerinin bir yansımasını gördüler. Eleştirmenler de, eserin Batı'da iyi, Doğu'da kötü olmak üzere ahlaki bir coğrafya içerdiğini belirtmişlerdir. Buna karşı bilim adamları, Tolkien'in barış zamanı Nazi ırk teorisine karşı olduğunu, İkinci Dünya Savaşı'nda ise Alman karşıtı propagandaya eşit derecede karşı olduğunu belirttiler. Diğer bilim adamları, Tolkien'in Orta Dünya'sının kesinlikle çok kültürlü ve çok dilli olduğunu ve Tolkien'e Yüzüklerin Efendisi'ne dayanan saldırıların genellikle metinden ilgili kanıtları atladığını belirtti.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

1936 - Beowulf: Canavarlar ve Eleştirmenler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kurgu yazmanın yanı sıra, Tolkien akademik edebi eleştiri yazarıydı. Daha sonra bir makale olarak yayınlanan 1936'daki ufuk açıcı konuşması, Anglo-Sakson destanı Beowulf'un edebiyat eleştirmenleri tarafından ele alınmasında devrim yarattı. Deneme, bu güne kadar Eski İngiliz edebiyatı çalışmalarında oldukça etkili olmaya devam ediyor. Beowulf, Tolkien'in sonraki kurgusu üzerindeki en önemli etkilerden biridir. Hem Hobbit hem de Yüzüklerin Efendisi'nin önemli detayları Browulf'taki şiirlerden uyarlanmıştır.

1939 - Makale: "Peri Hikayeleri Üzerine"[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu makale peri masalını edebi bir biçim olarak tartışıyor. Başlangıçta, İskoçya'daki St Andrews Üniversitesi'nde 1939 Andrew Lang Dersi olarak yazılmıştır. Tolkien, Andrew Lang'ın bir folklorcu ve peri masalları koleksiyoncusu olarak çalışmalarına odaklanıyor. Lang'in Peri Kitabı koleksiyonlarında gezgin masalları, canavar masalları ve diğer hikaye türlerine geniş yer vermesiyle aynı fikirde değildi. Tolkien daha dar bir perspektife sahipti ve peri hikayelerini, karakter olarak perili veya perisiz, büyülü bir diyar olan Faerie'de geçenler olarak görüyordu. Onları insan hayal gücü ve insan dilinin etkileşiminin doğal gelişimi olarak gördü.

Çocuk kitapları ve diğer kısa eserler[değiştir | kaynağı değiştir]

Mitolojik bestelerine ek olarak, Tolkien çocuklarını eğlendirmek için fantastik hikayeler icat etmekten keyif aldı. Onlar için Noel Baba'dan yıllık Noel mektupları yazdı ve bir dizi kısa öykü oluşturdu (daha sonra Noel Baba Mektupları olarak derlendi ve yayınlandı). Diğer eserler arasında Bay Bliss ve Roverandom (çocuklar için) ve Leaf by Niggle, Tom Bombadil'in Maceraları, Smith of Wootton Major ve Farmer Giles of Ham yer aldı.

Hobbit (1936)[değiştir | kaynağı değiştir]

Tolkien hikayelerinin popüler olmasını hiç beklemiyordu, ancak birkaç yıl önce kendi çocukları için yazdığı Hobbit adlı bir kitap, 1936'da Londra yayıncılık firması George Allen'ın bir çalışanı olan Susan Dagnall'ın dikkatini çekti. Tolkien'i yayımlanmak üzere göndermeye ikna etti. Bir yıl sonra yayınlandığında, kitap yetişkinlerin yanı sıra çocukların da ilgisini çekti ve yayıncıların Tolkien'den bir devamını yazmalarını istemesi için yeterince popüler oldu.

Ana Madde: Hobbit (kitap)

Yüzüklerin efendisi (1937-1949)[değiştir | kaynağı değiştir]

Hobbit'ten sonra yayıncı firmanın bir devam serisi talebi, Tolkien'i en ünlü eseri haline gelen epik romanı The Lord of the Rings'e (başlangıçta 1954–1955'te üç cilt olarak yayınlandı) başlamasına neden oldu. Tolkien seriye 1937'de başladı. 1937-1947 arası üzerinde çalıştı. Yüzüklerin Efendisi'nin ana anlatısını ve eklerini yazmak için on yıldan fazla zaman harcadı ve bu süre zarfında Inklings'in, özellikle de Narnia Günlükleri'nin yazarı olan en yakın arkadaşı C.S.Lewis'in sürekli desteğini aldı. Hem Hobbit hem de Yüzüklerin Efendisi, Silmarillion'dan sonrasını anlatmaktadır ama ikisi de Silmarillion'dan önce kurgulanmış kitaplardır.[36]

Tolkien, ilk başta Yüzüklerin Efendisi'nin Hobbit tarzında bir çocuk masalı olmasını amaçlamıştı, ancak yazarken hızla daha karanlık ve daha ciddi hale geldi.[63] Hobbit'in doğrudan bir devamı olmasına rağmen, Tolkien'in önceki yıllarda inşa ettiği ve sonunda Silmarillion ve diğer ciltlerde ölümünden sonra yayınlandığını gören Beleriand'ın muazzam arka planına dayanan daha eski bir kitleye hitap etti.[36] Tolkien, kitabın başarısından sonra gelişen fantezi türünü güçlü bir şekilde etkiledi.[64]

Yüzüklerin Efendisi 1960'larda son derece popüler hale geldi ve o zamandan beri, hem satış hem de okuyucu anketlerine göre 20. yüzyılın en popüler kurgu eserlerinden biri olarak sıralandı.[65] 2003 yılında BBC tarafından yapılan "Big Read" araştırmasında Yüzüklerin Efendisi İngiltere'nin "En Sevilen Romanı" olarak belirlendi.[66] Avustralyalılar, Avustralya ABC tarafından 2004 yılında yapılan bir ankette Yüzüklerin Efendisi'ni "Favori Kitabım" olarak seçtiler.[67] Amazon.com müşterilerinin 1999'da yaptığı bir ankette, Yüzüklerin Efendisi en sevdikleri "binyılın kitabı" olarak değerlendirildi.[68] 2002'de Tolkien, BBC tarafından yapılan bir ankette 92. "en büyük Britanyalı" seçildi. Popülaritesi İngilizce konuşan dünyayla sınırlı değil: İngiltere'nin "Big Read" anketinden esinlenilen 2004 tarihli bir ankette, yaklaşık 250.000 Alman Yüzüklerin Efendisi'ni en sevdikleri edebiyat eseri olarak buldu.[69]

Ana Madde: Yüzüklerin Efendisi (kitap)

Silmarillion (1977)[değiştir | kaynağı değiştir]

Tolkien kitabın temellerini 1914'te başlatır. Amacı İngiliz Tarihini mitolojik bir dille anlatmaktı. Tolkien, Beren, Lúthien ve Túrin'in hikayelerini içeren kısa bir mitolojinin taslağını yazdı; ve bu taslak sonunda Tolkien'in üç kez başlattığı ama asla yayınlamadığı destansı bir tarih olan Quenta Silmarillion'a dönüştü. Tolkien umutsuzca Yüzüklerin Efendisi ile birlikte yayınlamayı umdu, ancak yayıncılar (hem Allen & Unwin hem de Collins) reddetti. Ayrıca 1950'lerde İngiltere'de baskı maliyetleri çok yüksekti ve Silmarillion da Yüzüklerin Efendisi gibi üç cilt olarak yayınlanması gerektiriyordu. Bu sürekli yeniden yazmanın öyküsü, Tolkien'in oğlu Christopher Tolkien tarafından düzenlenen, ölümünden sonra yayınlanan Orta Dünya Tarihi serisinde anlatılıyor. 1936'dan itibaren Tolkien, bu çerçeveyi Atlantis efsanesinden esinlenen Númenor'un Düşüşü hikayesini içerecek şekilde genişletmeye başladı.[70]

Tolkien, oğlu Christopher'ı edebi vasisi olarak atadı ve o (daha sonra kendi başına tanınmış bir fantezi yazarı olan Guy Gavriel Kay'ın yardımıyla) bu materyalin bazılarını tek bir tutarlı cilt halinde düzenledi ve 1977'de Silmarillion olarak yayınlandı. 1978'de En İyi Fantastik roman dalında Locus Ödülü'nü aldı.[71]

Ana Madde: Silmarillion

Bitmemiş Öyküler ve Orta Dünya Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

1980'de Christopher Tolkien, Unfinished Tales of Númenor and Middle-earth başlığı altında daha parçalı bir materyal koleksiyonu yayınladı. Sonraki yıllarda (1983–1996), geri kalan yayınlanmamış malzemelerin büyük bir kısmını, notlar ve kapsamlı yorumlarla birlikte, Orta Dünya Tarihi adlı on iki ciltlik bir dizi halinde yayınladı. Tolkien için her zaman devam eden bir çalışma olduklarından ve Tolkien için hikayelerin herhangi biri için kesin bir versiyona nadiren karar verdiğinden, tamamlanmamış, terk edilmiş, alternatif ve tamamen çelişkili hesaplar içeriyorlar. En yakın iki eser olan Yüzüklerin Efendisi ve Hobbit arasında tam bir tutarlılık yoktur, çünkü Tolkien hiçbir zaman tüm geleneklerini birbirine tam olarak entegre etmemiştir. 1965'te Hobbit'i üçüncü baskı için düzenlerken, düzyazı tarzından dolayı kitabı tamamen yeniden yazmayı tercih edeceğini söylemişti.[72]

Ana Madde: Bitmemiş Öyküler

Sağken yayınlanan eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ölümünden sonra yayınlanan eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Christopher Tolkien tarafından derlenen eserler[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarih Başlık Açıklama
2007 Hurin'in Çocukları Túrin Turambar ve Húrin Thalion'un çocukları olan kız kardeşi Nienor'un hikayesini anlatıyor.[73]
2009 Sigurd ve Gudrún Efsanesi Sigurd efsanesini ve Niflungs'un Germen mitolojisinden düşüşünü, Elder Edda'nın Eski İskandinav şiirinden sonra modellenmiş, aliterasyonlu bir anlatı şiiri olarak yeniden anlatıyor.[74]
2013 Arthur'un Düşüşü Tolkien'in 1930'ların başlarında, yüksek ortaçağ Arthur kurgusundan esinlenerek yazdığı, ancak Roma Sonrası Göç Dönemi'nde geçen ve Arthur'u Sakson istilasına karşı savaşan bir İngiliz savaş lordu olarak gösteren bir anlatı şiiridir.[75]
2014 Beowulf: Bir Çeviri ve Yorum Tolkien'in ders notlarından yorumlarla Tolkien'in 1920'lerde yaptığı Beowulf'un düzyazı çevirisidir.[76][77]
2015 Kullervo'nun Hikayesi Tolkien'in 1915'te Oxford'da okurken yazdığı bir 19. yüzyıl Fin şiirinin yeniden anlatımı.[78]
2017 Beren ve Lúthien'in Hikayesi Tolkien'in efsanelerinde en eski ve en sık revize edilenlerden biridir; Silmarillion'da bir versiyonu çıktı.[79]
2018 Gondolin'in Düşüşü karanlık güçler tarafından yok edilen güzel, gizemli bir şehri anlatır; Tolkien buna Orta Dünya'nın "ilk gerçek hikayesi" adını verdi.[80][81]

Eserlerinin uyarlamaları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1951'de yayıncı Milton Waldman'a (1895–1976) yazdığı bir mektupta Tolkien, "az ya da çok bağlantılı bir efsane gövdesi" yaratma niyetlerini yazdı. "Döngüler görkemli bir bütünle bağlantılı olmalı ve yine de boya, müzik ve drama kullanan diğer zihinler ve eller için alan bırakmalıdır".
  • Danimarka Kraliçesi II. Margrethe, 1970'lerin başında Yüzüklerin Efendisi için illüstrasyonlar yarattı. Onları, kendi çizimleriyle üslup olarak benzerliklerinden etkilenen Tolkien'e gönderdi.[82]
  • Tolkien, dramatik bir uyarlama fikrine amansızca karşı çıkmadı ve 1968'de Hobbit ve Yüzüklerin Efendisi'nin film, sahne ve ticari haklarını United Artists'e sattı.
  • Yönetmen John Boorman 1970'lerin başında bir canlı aksiyon filmi planlıyor olmasına rağmen, United Artists hiçbir zaman film yapmadı.
  • 1976'da haklar, Saul Zaentz Company'nin bir bölümü olan Tolkien Enterprises'a satıldı ve Yüzüklerin Efendisi'nin ilk film uyarlaması, 1978'de Ralph Bakshi'nin yönettiği ve senaryosu fantastik yazar Peter'ın yazdığı animasyonlu bir rotoscoping filmi olarak yayınlandı.Yüzüklerin Efendisi hikayesinin sadece ilk yarısını kapsıyordu.
  • 1977'de Rankin-Bass tarafından Hobbit'in animasyonlu bir müzikal televizyon filmi yapıldı.
  • 2001'den 2003'e kadar New Line Cinema, Yeni Zelanda'da çekilen ve Peter Jackson tarafından yönetilen canlı aksiyon filmlerinin bir üçlemesi olarak Yüzüklerin Efendisi'ni yayınladı. Seri başarılı oldu, ticari olarak son derece iyi performans gösterdi ve çok sayıda Oscar kazandı.
  • 2012'den 2014'e kadar Warner Bros. ve New Line Cinema, Peter Jackson'ın baş yapımcı, yönetmen ve ortak yazar olarak görev yaptığı Hobbit'e dayanan üç filmlik bir dizi olan Hobbit'i yayınladı.[83] İlk film The Hobbit: An Unexpected Journey Aralık 2012'de yayınlandı;[84] ikincisi, Hobbit: Smaug'un Çorak Toprakları, Aralık 2013;[85] ve son bölüm, Hobbit: Beş Ordunun Savaşı, Aralık 2014'te yayınlandı.
  • 2017'de Amazon, Yüzük Kardeşliği'nden önce geçen bir dizi yeni hikaye için Yüzüklerin Efendisi'nin küresel televizyon haklarını satın aldı. Dizi 2 Eylül 2022'de Amazon Prime Video'da yayınlanacak.

Etkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Tolkien ve eserlerindeki karakterler ve yerler, birçok gerçek dünya nesnesinin adları haline geldi. Bunlar arasında Satürn'ün uydusu Titan gibi astronomik özellikler, Hobbit'ten esinlenilen There ve Back Again Lane gibi sokak adları, Kanada'daki Shadowfax Dağı, Gandalf Dağı ve Aragorn Dağı gibi dağlar, Palantir Technologies gibi şirketler Tolkien'in eserlerinin etkilerdir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Carpenter & Tolkien 1981, Letters #267.
  2. ^ Carpenter & Tolkien 1981, Letters #306 to Michael Tolkien, 1967 or 1968
  3. ^ a b c Carpenter & Tolkien 1981, Letters #43 to Michael Tolkien, 6–8 March 1941
  4. ^ Carpenter & Tolkien 1981
  5. ^ Carpenter & Tolkien 1981
  6. ^ Carpenter & Tolkien 1981
  1. ^ a b c d Ryszard Derdziński, Z Prus do Anglii. Saga rodziny J. R. R. Tolkiena (XIV–XIX wiek)10 Ocak 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  2. ^ a b c d Ryszard Derdziński, On J. R. R. Tolkien's Roots 10 Ocak 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., 2017
  3. ^ "Absolute Verteilung des Namens 'Tolkien'". verwandt.de (Almanca). MyHeritage UK. 10 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2012. 
  4. ^ "Absolute Verteilung des Namens 'Tolkiehn'". verwandt.de (Almanca). My Heritage UK. 10 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2012. 
  5. ^ "Ash nazg gimbatul". Der Spiegel (Almanca), 35/1969. 25 Ağustos 1969. 27 Nisan 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Professor Tolkien, der seinen Namen vom deutschen Wort 'tollkühn' ableitet,... . 
  6. ^ Geier, Fabian (2009). J. R. R. Tolkien (Almanca). Rowohlt Taschenbuch Verlag. s. 9. ISBN 978-3-499-50664-2. 
  7. ^ Carpenter 1977, s. 14
  8. ^ Carpenter 1977, s. 13 Hem örümcek olayı hem de çiftliğe yapılan ziyaret burada ele alınmaktadır.
  9. ^ Carpenter 1977, s. 24
  10. ^ Carpenter 1977, Ch I, "Bloemfontein". At 9 Ashfield Road, King's Heath.
  11. ^ Carpenter 1977, s. 27
  12. ^ Carpenter 1977, s. 113
  13. ^ Carpenter 1977, s. 29
  14. ^ "JRR Tolkien Biography". Life of Tolkien. 2002. 3 Mart 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  15. ^ Carpenter 1977, s. 22
  16. ^ Carpenter 1977, s. 30
  17. ^ a b Carpenter 1977, s. 31
  18. ^ Carpenter 1977, s. 39
  19. ^ Carpenter 1977, ss. 25–38
  20. ^ "Tolkien's Not-So-Secret Vice". 22 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  21. ^ "Tolkien's Languages". 24 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  22. ^ I Am in Fact a Hobbit: An Introduction to the Life and Works of J. R. R. Tolkien. Mercer University Press. 2002. s. 136. ISBN 978-0-86554-894-7. 15 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  23. ^ Drout, Michael D. C., (Ed.) (2006). "Esperanto". The J. R. R. Tolkien Encyclopedia: Scholarship and Critical Assessment. Routledge. s. 172. 
  24. ^ Carpenter 1977, ss. 53–54
  25. ^ Tolkien and the Great War, p. 6.
  26. ^ "1911 – J. R. R. Tolkien besichtigt das Oberwallis". Valais Wallis Digital (Almanca). 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.  citing Carpenter & Tolkien 1981, Letters #306.
  27. ^ a b The Lord of the Rings JRR Tolkien Author and Illustrator. Royal Mail Group plc (commemorative postage stamp pack). 26 Şubat 2004. 
  28. ^ Carpenter 1977, ss. 45, 63–64
  29. ^ Carpenter 1977, s. 40
  30. ^ Carpenter 1977, s. 43
  31. ^ Doughan, David (2002). "War, Lost Tales and Academia". J. R. R. Tolkien: A Biographical Sketch. 3 Mart 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  32. ^ a b Carpenter 1977, s. 67-69
  33. ^ The Tolkien Family Album, (1992), p. 34.
  34. ^ Carpenter 1977, s. 73
  35. ^ Carpenter 1977, s. 86
  36. ^ a b c d e f g h i j Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Carpenter 1977 p672 isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
  37. ^ Tolkien and the Great War, p. 94.
  38. ^ a b c d e Garth 2003
  39. ^ Tolkien's Webley .455 service revolver was put on display in 2006 as part of a Battle of the Somme exhibition in the Imperial War Museum, London.
  40. ^ Several of his service records, mostly dealing with his health problems, can be seen at the National Archives.
  41. ^ "No. 30588". The London Gazette (Supplement). 19 March 1918. s. 3561. 
  42. ^ Grotta 2002
  43. ^ J. R. R. Tolkien Architect of Middle Earth. Running Press. 28 Mart 2001. ss. 64-. ISBN 978-0-7624-0956-3. 11 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  44. ^ See The Name Nodens (1932) in the bibliographical listing.
  45. ^ Acocella (2 Haziran 2014). "Slaying Monsters: Tolkien's 'Beowulf'". The New Yorker. 30 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  46. ^ "The Unity of Beowulf: Tolkien and the Critics". Wisdom's Children. 30 Mart 1998. 21 Nisan 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  47. ^ Tolkien: Finn and Hengest.
  48. ^ Tolkien: Finn and Hengest, the discussion of Eotena, passim.
  49. ^ "Tolkien and Beowulf – Warriors of Middle-earth". Amon Hen. 2001. 9 Mayıs 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  50. ^ J. R. R. Tolkien Architect of Middle Earth. Running Press. 28 Mart 2001. ss. 110-. ISBN 978-0-7624-0956-3. 11 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  51. ^ McCoy (11 Haziran 2019). "When my father met Gandalf: Tolkien's time as an external examiner at UCG". The Irish Times. 25 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2021. 
  52. ^ "Honorary Degrees Awarded". National University of Ireland. 3 Mart 2021. 28 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2021. 
  53. ^ Lee 2020.
  54. ^ "Nomination Database". Nobel Foundation. 21 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  55. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; DoughanBio2 isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
  56. ^ "My Grandfather JRR Tolkien". 2003. 27 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  57. ^ "No. 45554". The London Gazette (Supplement). 1 January 1972. s. 9. 
  58. ^ "J. R. R. Tolkien". Literary Heritage, West Midlands. 2002. 28 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  59. ^ J. R. R. Tolkien's Sanctifying Myth: Understanding Middle-earth. Open Road Media. 13 Mayıs 2014. ISBN 978-1-4976-4891-3. 22 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  60. ^ "J. R. R. Tolkien Dead at 81; Wrote 'The Lord of the Rings'". The New York Times. 3 Eylül 1973. 11 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. J. R. R. Tolkien, linguist, scholar and author of 'The Lord of the Rings', died today in Bournemouth. He was 81 years old. ... 
  61. ^ Yatt (2 Aralık 2002). "Wraiths and Race". The Guardian. 26 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2010. 
  62. ^ "The Lord of the Rings rooted in racism". Rediff India Abroad. 8 Ocak 2003. 3 Kasım 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2010. 
  63. ^ "Oxford Calling". The New York Times. 5 Haziran 1955. 11 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  64. ^ Lee, Stuart D., (Ed.) (2020) [2014]. "Later Fantasy Fiction: Tolkien's Legacy". A Companion to J. R. R. Tolkien. Wiley Blackwell. ss. 335-349. ISBN 978-1119656029. 
  65. ^ Seiler (16 Aralık 2003). "'Rings' comes full circle". USA Today. 19 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  66. ^ "BBC – The Big Read" Webarşiv şablonunda hata: |url= value. Boş..
  67. ^ "Epic trilogy tops favorite film poll". ABC News. 5 Aralık 2005. 16 Ocak 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  68. ^ "The book of the century". Salon. 4 Haziran 2001. 13 Şubat 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  69. ^ Diver (5 Ekim 2004). "A lord for Germany". The Sydney Morning Herald. 17 Ağustos 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  70. ^ Lee, Stuart D., (Ed.) (2020) [2014]. "'The Silmarillion': Tolkien's Theory of Myth, Text, and Culture". A Companion to J. R. R. Tolkien. Wiley Blackwell. ss. 107-118. ISBN 978-1119656029. 
  71. ^ "1978 Award Winners & Nominees". Worlds Without End. 9 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  72. ^ "Middle-earth Revised, Again". Michael Martinez Tolkien Essays. 27 Temmuz 2002. 17 Haziran 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  73. ^ "In the name of the father". The Observer. 27 Nisan 2007. 24 Ağustos 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Eylül 2007. 
  74. ^ "New Tolkien for HarperCollins". The Bookseller. 6 Ocak 2009. 30 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2009. 
  75. ^ announcing the 2013 edition, The Guardian on 9 October 2012 published the poem's first nine verses; Alison Flood, 'New' JRR Tolkien epic due out next year Webarşiv şablonunda hata: |url= value. Boş. guardian.co.uk, Tuesday 9 October 2012.
  76. ^ "JRR Tolkien's Beowulf translation to be published". BBC News. 20 Mart 2014. 15 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  77. ^ "Beowulf: A Translation and Commentary". Publishers Weekly. 26 Mayıs 2014. 5 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  78. ^ Flood (12 Ağustos 2015). "JRR Tolkien's first fantasy story to be published this month". The Guardian. 2 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  79. ^ Flood (19 Ekim 2016). "JRR Tolkien's Middle-earth love story to be published next year". The Guardian. 9 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  80. ^ Helen (30 Ağustos 2018). "The Fall of Gondolin published". Tolkien Society. 4 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  81. ^ Flood (10 Nisan 2018). "The Fall of Gondolin, 'new' JRR Tolkien book, to be published in 2018". The Guardian. 13 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  82. ^ Thygesen (Sonbahar 1999). "Queen Margrethe II: Denmark's monarch for a modern age". Scandinavian Review. 26 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2006. 
  83. ^ McNary (15 Ekim 2010). "'The Hobbit' Pics to Shoot in February". Variety. 6 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  84. ^ "The Hobbit Worldwide Release Dates". TheHobbit.com. 15 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  85. ^ "The Hobbit Worldwide Release Dates". TheHobbit.com. 9 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]