GCHQ

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
GCHQ Çanak Uydu Anteni

[1][2]GCHQ, (İngilizce: Government Communications Headquarters) İngiliz Devletini siber saldırılara ve tehditlere karşı korumak amacıyla hükümet tarafından görevlendirilen güvenlik ve istihbarat kurumu. Devlet Başkanına veya ilgili kurum için bu tür saldırılara karşı nasıl hareket edileceğine dair bilgi ve danışmanlık sağlar. Kurum ilk başlarda 1919'da ve ikinci dünya savaşı sırasında Bletchley parkı merkez üssü seçip, telekomünikasyon sistemlerinin çok büyük bir önem arz ettiği bir zamanda bu sistemlerin şifrelerini kırmayı başarmıştır. Bugün ise kurum siber güvenlik hizmetlerine ek olarak kimyasal, biyolojik ve nükleer silahlara ve tehditlere karşı önlem almak ve durdurmakla yükümlüdür. GCHQ İngiltere'nin Cheltenham kentinde yer alır. Joint Intelligence Committee (JIC), the Security Service (MI5), The Secret Intelligence Service (MI6) ve Defence Intelligence (DI) gibi kurumların altında çalışır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

GCHQ ilk olarak birinci dünya savaşı sırasında Devlet kod ve şifre okulu ( Government Code ve Cypher School) adı altında açıldı ve 1946 ya kadar bu isimle anıldı. Bu okulun amacı sinyal ve haberleşme istihbaratı yapmaktı. Devletin sinyal iletişimleri ile alakalı güvenlik danışmanlığını ve kendi kod ve şifrelemelerini sağlamak amacıyla faaliyetlerine devam etti. Savaş sona erdikten sonra artık deniz ve kara askeri hedefler artık önemi yitirdi ve okul artık diplomatik telgraflar üzerine yoğunlaştı. O zamanlar İngiliz gizli istihbarat servisi (Secret İntelligence Service -SIS ) de benzer savaş sonrası politikalarına sahipti. Zaten iki kurumun da aynı gizli servis komitesi tarafından yönetilmesi bu benzer bakış açısını gayet net açıklar. GC&CS, 1939 yılında 180 çalışanıyla beraber Londra'dan, Buckinghamshire Bletchley parkda ki asıl yerine taşındı. Bu tarihten itibaren Colonel Stewart Menzies ikinci dünya savaşı boyunca GC&CS ye liderlik görevini üstlendi. 1940 yılında GC&CS 26 ülkenin kod ve şifreleri ve 150 ye yakın kripto sistemi üzerine çalışmaktaydı. Bletchley park şifreleme ve deşifrelemede gösterdiği üstün performansıyla büyük başarı yakaladı. Alman Enigmasının şifresinin kırılması en çok bilinen başarılarından biri olmasına rağmen, bunun yanında Luftwaffe hand şifresinin kırılması, Colossus'un geliştirilmesi, dünyanın ilk bilgisayarının yapılması, alman teleyazıcının şifresinin çözülmesi gibi müttefik güçlere çok büyük katkı sağlayan başarıları da mevcuttur. 2.dünya savaşında deşifrelemenin büyümesine ve gelişmesine paralel olarak istihbarat kaynaklarını korumak amacıyla oluşturulmuş sinyal istihbaratının da gelişimini sağlamıştır. Bu istihbarat ile çok değerli ve eşsiz bilgilerin elde edilebileceği anlaşmıştır.

Savaş sonrası Dönem[değiştir | kaynağı değiştir]

2.dünya savaşından sonra 1946 ise GC&CS artık Government Communications Headquarters (GCHQ) adıyla anılmaya başlandı ve SIS'ten ayrıldı. GCHQ 1946 yılında önce Eastcote Middlesex'e ve daha sonra 1950'de de Cheltenham'a taşındı. Yalnız eğitim merkezi 1987 ye kadar bletchley parkda görevine devam etti. Bu tarihten sonra o da Culmhead 'e taşındı. 2.dünya savaşının sona ermesinden(1945) Varşova paktı yıkılına (1991) kadar ki süre zarfında birleşmiş krallığın en büyük tehdidi sovyetler birliği olmuştur. O yüzden GCHQ'nun dikkati bu tarihten itibaren Sovyetler birliği üzerine olmuşken, birleşmiş krallığı yabancı ülkelerin sinyal istihbaratlarına karşı CESG korumuştur. 1946'dan bu yana GCHQ askeriyeye istihbarat ve bilgi sağlamıştır. 2. dünya savaşının belki de birleşik krallık açısından yaşanan en büyük avantajlarından biri de ABD, Kanada, Yenizelanda gibi ülkelerle sinyal istihbaratı ile ilgili kurulan ilişkiler olmuştur.

1990'lar[değiştir | kaynağı değiştir]

İngiliz Parlamentosunun istihbarat ve güvenlik komitesi GCHQ nun amaçlarını bir başlık altında topladı. Ulusal güvenlik çıkarlarının hükümetin ve kralın çıkarları, ve birleşmiş krallığın ekonomik çıkarları doğrultusunda belirlenmesi ve ciddi suç teşkil edebilecek unsurlarla mücadele olarak belirlemiştir. 1996 yılında GCHQ'nun başına geçen David Omand büyük bir hızla gelişen teknolojiler doğrultusunda kurumu yeniden yapılandırmıştır. 1994 Yılında Hong Kongta dinleme istasyonları kuruldu. Bu istasyonlar NSA ile ilişkiler açısından önem arz etmekteydi. Daha sonra 1997 yılında bu istasyon Avustralyanın Geralton bölgesine taşındı.

2000'ler[değiştir | kaynağı değiştir]

2003'ün sonunda GCHQ yeni “Doughnut ” olarak tabir edilen meşhur binasına taşındı. Bu bina bütün operasyonların merkez üssü haline geldi. GCHQ genelde istihbaratlarını çok genis bir iletişim ağını dinleyerek sağlar. Bunun için ingiltere ve birçok ülkede dinleme istasyonu mevcuttur. GCHQ 2000'lerde interneti fiber optik kabloları ve bilgisayar sistemlerini kullanarak ve ayrıca telefon trafiğini de dinleyerek istihbarat toplamıştır.

CESG[değiştir | kaynağı değiştir]

CESG (originally Communications-Electronics Security Group) GCHQnun içinde devlet kurumlarının kendi iletişim ağlarında ki güvenlik önlemleri almasına yardımcı olmuştur. Bunun yanında CESG, Kurumlardaki bu iletişimdeki şifreleme işini de yapmakla yükümlüdür. Ancak CESG güvenlik ekipmanlarını üretmekten ziyade bu ürünlerin uygunluğunu denetler ve GCHQ'nun finanse ettiği araştırmaları bu kurumlara uygular. Uluslararası ilişkiler GCHQ dünya üzerinde ki birçok istihbarat ajansı ile işbirliği halindedir. Bunların en önemlileri arasında Amerika birleşik devletlerinin NSA (National Security Agency), Kanada CSE(Communications Security Establishment), Yeni Zelanda GCSB gibi istihbarat kurumları mevcuttur.

Notlar ve Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ "Secret İntelligence Service". 6 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150906204212/https://www.sis.gov.uk/our-history/centenary.html. Erişim tarihi: 22.01.2015. 
  2. ^ "GCHQ". 2 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151102101155/http://www.gchq.gov.uk/Pages/homepage.aspx.