Ludwik Lejzer Zamenhof

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Ludwik Lejzer Zamenhof
Zamenhof portreto.jpg
1908'de Zamenhof
Doğum Eliezer Levi Zamenhof
15 Aralık [E.U. 3 Aralık] 1859
Białystok, Belostok Oblastı, Rus İmparatorluğu
Ölüm 14 Nisan [E.U. 1 Nisan] 1917
Varşova, Polonya Krallığı
Defin yeri Yahudi Mezarlığı, Varşova
52°14′51″K 20°58′29″D / 52.2475°K 20.97472°D / 52.2475; 20.97472Koordinatlar: 52°14′51″K 20°58′29″D / 52.2475°K 20.97472°D / 52.2475; 20.97472
Milliyet Aşkenazi Yahudisi
Vatandaşlık Polonyalı
Meslek
  • Göz doktoru
  • dilbilimci
  • bilgin
Tanınma nedeni Esperanto'nun yaratıcısı
İmza
Originala Verkaro-L L Zamenhof signature.svg

Ludwik Lejzer Zamenhof (Yidiş: אליעזר לודוויג זאַמענהאָף‎; EsperantoLudoviko Lazaro Zamenhof, doğum ismiyle Eliezer Levi Zamenhof); 15 Aralık [E.U. 3 Aralık] 1859 – 14 Nisan [E.U. 1 Nisan] 1917),[1] Polonya doğumlu Aşkenazi Yahudisi göz doktoru ve dilbilimciydi. Dünyada en yaygın kullanılan ve yapılandırılmış uluslararası yardımcı dil olan Esperanto'nun yaratıcısıdır.[2]

Zamenhof, Esperanto dilini ilk olarak 1873'te, okuldayken geliştirmeye başladı. Savaşsız bir dünya fikrinden büyülenerek büyüdü. Yeni yaratacağı dilin yeni uluslararası yardımcı bir dil olabileceğine inanıyordu.[1] Anadili, ailesinin içinde konuştukları Yidiş'ti;[3] Rusça ve Lehçe'yi ise neredeyse anadili gibi konuşuyordu. Zamanla çok iyi İbranice konuşuru oldu; Latince, Almanca, Fransızca, İngilizce, Yunanca, İtalyanca ve İspanyolca da öğrendi.

Dinî felsefe[değiştir | kaynağı değiştir]

Dilbilimle alakalı çalışmalarının yanı sıra Zamenhof, Homaranismo diye adlandırdığı bir dinî felsefe de yayımladı. Bu felsefeye ithafen "Şüphesiz o bütün hayatımın nesnesidir, onun uğruna her şeyimi veririm." demiştir.[4]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Gabriela Zalewska (2010). "Zamenhof, Ludwik (1859–1917)". The YIVO Encyclopedia of Jews in Eastern Europe. Trans. by Anna Grojec. YIVO Institute for Jewish Research. Erişim tarihi: 19 Aralık 2013. 
  2. ^ Zasky, Jason (20 Temmuz 2009), "Discouraging Words", Failure Magazine, But in terms of invented languages, it's the most outlandishly successful invented language ever. It has thousands of speakers—even native speakers—and that's a major accomplishment as compared to the 900 or so other languages that have no speakers. – Arika Okrent 
  3. ^ Christer Kiselman (2008). Esperanto: Its Origins and Early History (PDF). Prace Komisji Spraw Europejskich PAU. Tom II, pp. 39–56. Polish Academy of Learning. s. 2. Erişim tarihi: 15 Aralık 2014. What was his first language? He wrote in a letter in 1901 that his "parental language" (mother tongue) was Russian, but that at the time he was speaking more in Polish (Zamenhof 1929:523). However, all other evidence points to Yiddish as his mother tongue and first language. 
  4. ^ Edmond Privat, "The Life of Zamenhof" p 117.