Daron Acemoğlu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Daron Acemoğlu
Acemoglu 2016.png
2016'da Acemoğlu
Doğum Kamer Daron Acemoğlu
3 Eylül 1967 (1967-09-03) (53 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Milliyet Türk-Amerikalı
Vatandaşlık Türkiye, ABD
Mezun olduğu okul(lar) Londra Ekonomi Okulu
York Üniversitesi
Evlilik Asuman Özdağlar
Ödüller John Bates Clark Madalyası (2005)
John von Neumann Ödülü (2007)
Erwin Plein Nemmers Ekonomi Ödülü (2012)
Kariyeri
Dalı Ekonomi
Çalıştığı kurumlar Massachusetts Teknoloji Enstitüsü
Londra Ekonomi Okulu

Kamer Daron Acemoğlu (Ermenice: Տարոն Աճեմօղլու d. 3 Eylül 1967; İstanbul), Türk-Amerikalı ekonomisttir.[1]

Daron Acemoğlu, 1993 yılından beri Massachusetts Teknoloji Enstitüsünde (MIT) iktisat profesörüdür. Siyasal ekonomi, ekonomik kalkınma, ekonomik büyüme, gelir ve ücret dengesi eşitsizliği konularında çalışmalar yapar. Siyaset bilimci James A. Robinson’la birlikte yazdığı Diktatörlük ve Demokrasinin Ekonomik Kökenleri (2006) ve Ulusların Düşüşü: Güç, Refah ve Yoksulluğun Kökenleri (2012) adlı eserleri çok sayıda ödüle değer görülmüştür. 2021 yılı itibariyle IDEAS/RePEc araştırma veri tabanına göre, dünyadaki en çok alıntı yapılan ilk 10 ekonomist arasındadır.[2]

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

1967 yılında İstanbul'da doğdu. Ermeni kökenlidir.[3][4][5] İlköğrenimini İstanbul Kadıköy’deki Aramyan Uncuyan Ermeni İlkokulu’nda [6] tamamladıktan sonra Galatasaray Lisesi''nden mezun oldu (1986).

Lisans derecesini İngiltere'nin York Üniversitesi'nde Matematiksel Ekonomi ve Ekonometri Bölümü'nde (1989) tamamladıktan sonra yüksek lisans (1990) ve doktora (1992) derecelerini ise Londra Ekonomi Okulundan aldı.[1] 1992-1993 yılları arasında Londra Ekonomi Okulu'nda ders verdi. 1993'ten itibaren akademik kariyerini ABD'de Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde (MIT) sürdürdü. 2000 yılında profesör unvanını aldı.

MIT'deki akademik kariyerinin ilk yıllarında, The Economic Journal'da yayınlanan “Consumer Confidence and Rational Expectations: Are Agents' Beliefs Consistent With the Theory?" başlıklı makalesi "1996 yılının en iyi makalesi" ödülüne değer görüldü. 2005 yılında ekonomi bilimine en büyük katkıyı yapan 40 yaş altındaki bir bilim insanına her iki yılda bir verilen John Bates Clark madalyasına layık görüldü. Siyaset bilimci James A. Robinson’la birlikte yazdığı Economic Origins of Dictatorship and Democracy (Diktatörlük ve Demokrasinin Ekonomik Kökenleri) 2006 yılında yayımlandı. Kurumların ekonomik gelişim ve siyasal ekonomideki yeri üzerine çalışmaları, Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) tarafından 2006 yılında Bilim Ödülü'ne layık görüldü.

Acemoğlu ve Robinson'un 2012 yılında yayımlanan Why Nations Fail: Origins of Power, Poverty and Prosperity (Ulusların Düşüşü: Güç, Refah ve Yoksulluğun Kökenleri) adlı kitabı New York Times gazetesinin çok satan kitaplar listesine de girdi. Acemoğlu ve Robinson bu kitapta, uluslar arasındaki refah farklarının ana nedeninin coğrafi, tarihi ya da kültürel faktörler olmadığını; farklılığın temel nedeninin ulusların sahip olduğu ekonomik ve siyasi kurumların niteliğinde yattığını öne sürmüştür.[7]

Klasik büyüme ve kalkınma teori ve modellerine farklı bir perspektifle yaklaşımı nedeniyle Sosyal Bilimler dalında 2013 yılı T.C. Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'nün, Acemoğlu'na verilmesi uygun görüldü.[8] Acemoğlu'na ödülü, 24 Aralık 2013 tarihinde gerçekleşen törende Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından verilmiştir.

Utrecht, Bilkent, Bath, Boğaziçi ve Atina üniversiteleri ile Paris’teki École Normale Supérieure tarafından fahri doktor unvanıyla ödüllendirilen.[6] Acemoğlu'na 2019 yılında MIT tarafından "Enstitü Profesörü',[9] 2021 yılında İngiliz Akademisi tarafından Onur Üyesi unvanı verilmiştir.[10]

Acemoğlu, Review of Economics and Statistics ve Journal of Economic Growth dergilerinin yardımcı editörlüğünü yürütmektedir. Bilim Akademisi üyesidir.[11]

Acemoğlu, oyun ve optimizasyon teorisi üzerine yaptığı araştırmalarıyla tanınan Asuman Özdağlar ile evlidir ve çiftin iki erkek çocuğu vardır.

Eleştiriler[değiştir | kaynağı değiştir]

Daron Acemoğlu 2008 küresel finansal krizi ertesinde yayınlanan bir makalesinde, krizin iktisatçıların daha önce kabul etmiş olduğu belli başlı varsayımları sorgulaması için bir fırsat olduğunu öne sürmüş ve bu varsayımları veri alan iktisatçılar arasına kendisini de dahil etmiştir.[12]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "CURRICULUM VITAE DARON ACEMOGLU" (İngilizce). economics.mit.edu. 29 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2012. 
  2. ^ "Economist Rankings, Number of Citations | IDEAS/RePEc". ideas.repec.org. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2021. 
  3. ^ "İlk Ermeni kökenli Türk büyükelçi Paris'e". Hürriyet. 30 Mart 2011. 19 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2012. 
  4. ^ Kömürcüler, Güneş (24 Haziran 2013). "'Turkish economy at high risk, but not due to Gezi protests,' MIT economist says". Hürriyet Daily News. ...Acemoğlu, a Turkish-American economist of Armenian descent... 
  5. ^ "Armenian Declines Davutoglu Appointment". Asbarez. 30 Mart 2011. 20 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2015. 
  6. ^ a b "Acemoğlu, K(amer) Daron - VKV". ansiklopedi.vkv.org.tr. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2021. 
  7. ^ "Ulusların Düşüşü: Güç, Zenginlik ve Yoksulluğun Kökenleri". Mülkiye Dergisi, 41(2), 2017. 
  8. ^ [Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri "http://www.tccb.gov.tr/aciklamalar/252/87494/kultur-ve-sanat-buyuk-odulleri.html"] |arşivurl= değerini kontrol edin (yardım). T.C. Cumhurbaşkanlığı Web Sitesi. 29 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2014.  |başlık= dış bağlantı (yardım)
  9. ^ "MIT Profesörü Acemoğlu'na 'en yüksek öğretim üyeliği' unvanı: Çok onur duydum". tr.sputniknews.com. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2021. 
  10. ^ "Daron Acemoğlu ve Şevket Pamuk'a 'British Academy Corresponding Fellow' unvanı". T24. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2021. 
  11. ^ "Asli Üyeler". Bilim Akademisi. 17 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Kasım 2020. 
  12. ^ Acemoglu, Daron (Ocak 2009). "THE CRISIS OF 2008: LESSONS FOR AND FROM ECONOMICS". Critical Review (İngilizce). 21 (2-3): 185-194. doi:10.1080/08913810902933788. ISSN 0891-3811.