Cevizli sucuk

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Cevizli sucuk (sağ üstte), pestil (sol üstte) ve diğer Türk tatlıları
Churchkhela

Cevizli sucuk (Rusça: Чурчхела (Orcik)), ve Anadolu mutfağının bir parçası olan[1] mum şekilli tatlıdır. Badem, ceviz, fındık, çikolata ve bazen kuru üzüm bir ipliğe geçirilir, koyu üzüm suyu veya meyve sularına batırılır ve sosis şeklinde kurutulur.[2][3][4]

Kökeni Gürcistan olan bu tatlının[5] başlıca malzemeleri üzüm, fındık ve undur. Kaheti bölgesindeki geleneksel çurçhela (Gürcüce: ჩურჩხელა), yapımı, Gürcistan'ın Somut Olmayan Kültürel Miras listesine 2015 yılında eklenmiştir.[6][7]

Türkiye'de cevizli sucuk[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'de cevizli sucuk, aynı zamanda şıralı sucuk, pekmezli sucuk, şeker sucuğu, orcik veya köme olarak da adlandırılır. Türkiye'de genellikle Kahramanmaraş, Gümüşhane, Elâzığ, Artvin ve çevre illerinde üzüm veya dut şırasına ipe dizilen ceviz batırılarak yapılan bir tatlıdır. Şıranın ana maddesi kaynamış pekmez veya meyve (Üzüm veya dut) suyudur. Şeklinin sucuğa benzemesinden ötürü bu isimle anılır.

İpe dizilmiş cevizin bir veya daha fazla kez kaynamakta olan şıraya batırılıp çekilmesinden sonra asılıp kurutulması ile yapılır. Şıraya batırma miktarına göre kalınlığı değişir. İpe ceviz yerine yeşil fıstık, badem, fındık vb. dizilerek yapılan türleri de vardır. Yeşil fıstık vb. kullanımı ise yörede o ürünün yetişmesinin sonucudur. Örneğin Kahramanmaraş'ta yeşil fıstık ile yapılanı bol miktarda bulunur. Sucuğun rengi, siyaha yakın olan pekmez kahverengisidir. Sucukların birbirine yapışmaması için dışına nişasta da sürülebilir.

Kahramanmaraş'ta ise köpürtme tekniği kullanılarak yapılan Kahramanmaraş Sucuğu[8], Kahramanmaraş Köpük Sucuğu ya da Kahramanmaraş Un Sucuğu adı verilen bir çeşidi daha vardır. Bu çeşit beyaz renkli görüntüsü ve daha yumuşak oluşu itibarıyla diğer illerin cevizli sucuğundan oldukça farklıdır.

Anadolu'nun birçok bölgesinde yapılagelmiş bir tatlı olan cevizli sucuk, Kahramanmaraş çevresinde yalnızca "sucuk", Elazığ çevresinde "orcik", Gümüşhane ve Artvin çevresinde ise "köme" olarak anılmaktadır.

Günümüzde ise fabrikalarda pekmez yerine glikoz veya sakkaroz bazlı şıralar kullanılarak yapılanları da bol miktarda üretilmektedir. Ancak bu sanayi ürünleri doğal olanlar kadar makbul değildir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Isin, Mary (2013-01-08). Sherbet and Spice: The Complete Story of Turkish Sweets and Desserts. I.B.Tauris. s. 1. ISBN 978-1-84885-898-5. 
  2. ^ Кавказская кухня (Rusça)
  3. ^ На Кавказ за чурчхелой (Rusça)
  4. ^ Churchkhela[ölü/kırık bağlantı]
  5. ^ Progress Tour. "Churchkhela". 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2012-11-19. 
  6. ^ "არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობა" [Intangible Cultural Heritage] (PDF) (Gürcüce). National Agency for Cultural Heritage Preservation of Georgia. 26 Ekim 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 October 2017. 
  7. ^ "UNESCO Culture for development indicators for Georgia (Analytical and Technical Report)" (PDF). EU-Eastern Partnership Culture & Creativity Programme. October 2017. ss. 82–88. 26 Ekim 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 October 2017. 
  8. ^ http://m.lezzetler.com/un-sucugu-yapimi-kahramanmaras-vt78538