İbrahim (padişah)

Başlığın diğer anlamları için İbrahim sayfasına bakınız.

Sultan İbrahim
Sultan İbrahim
Saltanatı	9 Şubat 1640- 8 Ağustos 1648
Padişahlık Sırası	18
Doğum Tarihi	5 Kasım 1615
Ölüm Tarihi	18 Ağustos 1648
Önce	IV. Murat
Sonra	IV. Mehmet
Soyu	Osmanlı Hanedanı
Babası	I. Ahmet
Annesi	Kösem Sultan
Dini	İslam

Sultan İbrahim, (d. 5 Kasım 1615 – ö. 18 Ağustos 1648). 18. Osmanlı padişahı ve 97. İslam halifesidir.

İbrahim, 8 Şubat 1640’da kardeşi IV. Murat’ın ölümü üzerine 25 yaşında ve 18. padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. Şehzadeliğinde çok sıkı bir saray hayatı yaşamış, kardeşleri öldürüldüğünden korku içinde büyümüştü.

Saltanat dönemindeki önemli olaylar

Sultan İbrahim tahta geçtiğinin ilk senesinde Mirgünoğlu olayı yaşandı. IV. Murat’ın İran Seferi sırasında Revan Kalesi kumandanı olan Emir Mirgünoğlu, kalenin fethinden sonra affedilerek Emirgan’da oturmasına izin verilmişti (Bugün Emirgan adı bu kişinin isminden dolayıdır). Mirgünoğlu, IV. Murat’ın ölümünü fırsat bilerek bölücü ve yıkıcı propaganda yaptı. Bu faaliyetleri üzerine İbrahim, onu idam ettirdi. Ancak bundan dolayı İbrahim bazı çevrelerden düşmanlar kazandı.

Diğer taraftan, Malta Şövalyelerinin fırsat buldukça Türk ticaret gemilerine saldırmaları yüzünden, Sultan İbrahim, onların en büyük sığınağı olan Girit Adasının fethini emretti. 20 Haziran 1645’te Sakız Adasından denize açılan Osmanlı donanması, 17 Temmuz’da Girit’in Hanya limanını fethetti. Hanya’nın Osmanlılar tarafından fethi, Avrupa’da büyük akisler uyandırdı. Almanya ve İtalya bölgelerinde ülkeler asker göndererek Venedik’e yardım kararı aldılar. Bu sırada Hanya muhâfazasına getirilen Deli Hüseyin Paşa, harekâta devâmla Resmo Kalesini ele geçirdi.

Bu sırada Hezarpare Ahmed Paşa aleyhine olarak başlayan isyân, I. İbrahim'in de tahttan indirilmesiyle sonuçlandı. Tahta, oğlu IV. Mehmet çıkarıldı. İsyancılar ve bunların önderi olan Sofu Mehmed Paşa, I. İbrahim'i idam ettirdiler (18 Ağustos 1648). Ayasofya Selatin haziresinde Caminin Roma döneminde Vaftizhane olarak kullanılan yapıya defnedilmiştir (I. Mustafa ve I. İbrahim Türbesi).

Sultan İbrahim döneminde devletin iç huzurunun sağlanması, malî durumunun düzeltilmesi için önemli çalışmalar yapılmış, para basılmadan para ayarının düşürülerek ve vergilerin adil bir şekilde toplanarak hazinenin güçlendirilmesine çalışılmıştı.

Mimari Gelişmeler

Sultan İbrahim döneminde yapılan mimari eserlerden en önemlileri; Topkapı sarayının içine yapılan Sünnet Odası, Yine Topkapı sarayında, Sünnet Odası ile Bağdat Köşkü arasına inşa edilen Kameriye (İftar yeri) ve Sarayın alt tarafında, deniz kıyısına yapılan yazlık Sepetçiler Köşkü'dür.

Ailesi

Eşleri

1. Turhan Hatice Sultan Valide Sultan
2. Saliha Dil-aşub Valide Sultan
3. Hatice Muazzez Sultan
4. Hüma Şah Haseki Sultan
5. Ayşe Sultan
6. Mah-i Enver Sultan
7. Şivekar Sultan

Erkek çocukları

1. IV. Mehmed
2. II. Süleyman
3. II. Ahmed
4. Şehzade Orhan
5. Şehzade Bayezid
6. Şehzade Cihangir
7. Şehzade Selim
8. Şehzade Murad

Kız çocukları

1. Ümmü Gülsüm Sultan
2. Peykân Sultan
3. Atike Sultan
4. Ayşe Sultan
5. Gevherhan Sultan

Popüler Kültürde Sultan İbrahim

• Zülfü Livaneli'nin Engereğin Gözündeki Kamaşma romanının Sultan İbrahim dönemini anlattığı varsayılabilir.
• Zeki Alasya ve Metin Akpınar tarafından sahneye konan Deliler isimli güldürüde I.İbrahim ile ilgili bir skeç yer almaktadır.
• Turan Oflazoğlu'nun bir çok kez sahnelenen Deli İbrahim adlı tiyatro oyunu, Sultan İbrahim'in saltanatını ve kişisel dramını konu edinir.

Dış kaynaklar

• Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (2003). Osmanlı Tarihi III. Cilt 1. Kısım: II. Selim'in Tahta Çıkışından 1699 Karlofça Andlaşmasına Kadar. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. ISBN 975-16-0013-8.
• Sakaoğlu, Necdet (1999). Bu Mülkün Sultanları. İstanbul: Oğlak Yayınları. ISBN 875-329-299-6. say.255-269
• Kinross, Lord (1977). The Ottoman Centuries. İstanbul: Sander Kitabevi. ISBN 0-224-01379-8.(İngilizce)

Önce gelen: IV. Murat	Osmanlı Hanedanı 1640–1648	Sonra gelen: IV. Mehmet
Önce gelen: IV. Murat	Halife 1640–1648	Sonra gelen: IV. Mehmet