Aktinyum

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Aktinyum (Ac)

H Periyodik cetvel He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba   Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra   Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Uut Fl Uup Lv Uus Uuo  
  La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
  Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr  


Temel özellikleri
Atom numarası 89
Element serisi Aktinitler
Grup, periyot, blok 3B, 7, f
Görünüş Metalik gri katı, gümüşi
Aktinyum
Atom ağırlığı 227 g/mol
Elektron dizilimi Rn 6d1 7s2
Enerji seviyesi başına
Elektronlar
2, 8, 18, 32, 18, 9, 2
CAS kayıt numarası 7440-34-8
Fiziksel Özellikleri
Maddenin hali katı
Yoğunluk 10,0 g/cm³
Sıvı haldeki yoğunluğu  ? g/cm³
Ergime noktası 1323 °K
1050 °C
Kaynama noktası 3471 °K
3198 °C
Ergime ısısı 14 kJ/mol
Buharlaşma ısısı 400 kJ/mol
Isı kapasitesi 27.2 J/(mol·K)
Atom özellikleri
Kristal yapısı Kübik yüzey merkezli
Yükseltgenme seviyeleri 3
Elektronegatifliği 1,1 Pauling ölçeği
İyonlaşma enerjisi 1) 159 2)1170 kJ/mol
Atom yarıçapı 195 pm
Atom yarıçapı (hes.)  ? pm
Kovalent yarıçapı  ? pm
Van der Waals yarıçapı  ? pm
Diğer özellikleri
Elektrik direnci  ? nΩ·m (20°C'de)
Isıl iletkenlik (300 °K)12 W/(m·K)
Isıl genleşme  ? µm/(m·K) (25°C'de)
Ses hızı  ? m/s (20 °C'de)
Mohs sertliği  ?
Vickers sertliği  ? MPa
Brinell sertliği  ? MPa

Aktinyum, sembolü Ac, atom numarası 89, atom ağırlığı 227 olan radyoaktif element. Aktinyum elementi, doğada Uranyum cevherlerinde az miktarlarda bulunur. Bir ton uranyum cevherinde yaklaşık on gram kadar aktinyuma rastlanmaktadır. Radyum'a oranla 150 kat daha radyoaktif olan aktinyum, uygulamada nötron kaynağı olarak kullanılır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Aktinyum, 1899 yılında Fransız kimyacı André-Louis Debierne tarafından ana bileşeni uranyum dioksit (UO2) olan uraninit mineralinden ayrıştırılmıştır. Element ayrıca 1902 yılında Alman kimyacı Friedrich Oskar Giesel tarafından da bulunmuştur.

Aktinyum sözcüğü, Eski Yunan dilinde kiriş veya ışın anlamlarına gelen aktis veya aktinos sözcüklerinden kökenlenmektedir.