Berilyum

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Berilyum (Be)

H Periyodik cetvel He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba   Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra   Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Uut Fl Uup Lv Uus Uuo  
  La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
  Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr  


Temel özellikleri
Atom numarası 4
Element serisi Alkalinler
Grup, periyot, blok 2, 2, s
Görünüş Beyaz-boz metalik
Berilyum
Atom ağırlığı 9.012182(3) g/mol
Elektron dizilimi 1s2 2s2
Enerji seviyesi başına
Elektronlar
2, 2
CAS kayıt numarası {{{CAS_kayıt_numarası}}}
Fiziksel Özellikleri
Maddenin hali katı
Yoğunluk 1.85 g/cm³
Sıvı haldeki yoğunluğu 1.690 g/cm³
Ergime noktası 1560 °K
1287 °C
Kaynama noktası 2742 °K
2469 °C
Ergime ısısı 7.895 kJ/mol
Buharlaşma ısısı 297 kJ/mol
Isı kapasitesi 16.443 J/(mol·K)
Atom özellikleri
Kristal yapısı Altıgen
Yükseltgenme seviyeleri 2
Elektronegatifliği 1.57 Pauling ölçeği
İyonlaşma enerjisi 899.5 kJ/mol
Atom yarıçapı 105 pm
Atom yarıçapı (hes.) 112 pm
Kovalent yarıçapı 90 pm
Van der Waals yarıçapı  ? pm
Diğer özellikleri
Elektrik direnci 35.6 nΩ·m (20°C'de)
Isıl iletkenlik 200 W/(m·K)
Isıl genleşme 11.3 µm/(m·K) (25°C'de)
Ses hızı 12870 m/s (20 °C'de)
Mohs sertliği 5.5
Vickers sertliği 1670 MPa
Brinell sertliği 600 MPa
Berilyum

Berilyum, periyodik tablonun II-A grubunda yeralan toprak alkali grubundan element. Berilyum ender elementlerdendir. Yerkabuğunda ancak %0,0006 oranında bulunur. Zengin yatakları bulunmadığından, berilden elde edilir. Fransız kimyacısı Nicolas Vaquelin tarafından 1798'de oksit halinde bulunmuş, 1828'de, birbirlerinden bağımsız olarak, Friedrich Wöhler ve Antoine Bussy tarafından elde edilmiştir.

Alüminyumdan daha hafif, ama daha sert, erime noktası da yüksek bir element olan beril, metalurjide kullanılır. Ama alüminyumdan 200 kat pahalıya mal olması nedeniyle, kullanımı bilgisayar parçaları ve jiroskop yapımı, uzay teknolojisi gibi birkaç özel alanla sınırlıdır.

Alaşımları[değiştir | kaynağı değiştir]

En önemli berilyum alaşımı berilyumlu bakırdır. Berilyum oksitin bakırla eritilmesi ve indirgeyici kullanılır.

Bileşikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Bileşikleri genellikle renksizdir. Çözelti, kuru toz ya da buhar halinde çözünür, bileşikleri ise zehirlidir.

İzotoplar[değiştir | kaynağı değiştir]

Berilyumun doğada bulunan tek kararlı izotopu berilyum-9'dur. Yarı ömrü 3.000.000 yıl olan berilyum-10 ve 10-15 saniyeden daha kısa sürede kendiliğinden iki alfa parçacığına bölünen berilyum-8 gibi yapay izotopları da üretilmiştir.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]