Rubidyum

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Rubidyum (Rb)
H Periyodik cetvel He Li Be B C N O F Ne Na Mg Al Si P S Cl Ar K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe Cs Ba   Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn Fr Ra   Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Uub Uut Uuq Uup Uuh Uus Uuo     La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu   Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Temel özellikleri
Atom numarası	37
Element serisi	Alkali metaller
Grup, periyot, blok	1, 5, s
Görünüş
Atom ağırlığı	85.4678 g/mol g/mol
Elektron dizilimi	1s2 2s2 p6 3s2 p6 d10 4s2 p6 5s1
Enerji seviyesi başına Elektronlar
Fiziksel Özellikleri
Maddenin hali	Katı
Yoğunluk	1.532 g/ml g/cm³
Sıvı haldeki yoğunluğu	g/cm³
Ergime noktası	312.46 °K 39.31 °C °F
Kaynama noktası	961 °K 688 °C °F
Ergime ısısı	kJ/mol
Buharlaşma ısısı	kJ/mol
Isı kapasitesi	(25 °C) J/(mol·K)
Atom özellikleri
Kristal yapısı	Kübik
Yükseltgenme seviyeleri
Elektronegatifliği	Pauling ölçeği
İyonlaşma enerjisi	kJ/mol
Atom yarıçapı	pm
Atom yarıçapı (hes.)	pm
Kovalent yarıçapı	pm
Van der Waals yarıçapı	pm
Diğer özellikleri
Elektrik direnci	nΩ·m (20°C'de)
Isıl iletkenlik	W/(m·K)
Isıl genleşme	µm/(m·K) (25°C'de)
Ses hızı	m/s ('de)
Mohs sertliği
Vickers sertliği	MPa
Brinell sertliği	MPa

Proton ve Elektron Sayısı

37

Nötron sayısı

48

Oda sıcaklığında

 ;Molar hacim: 55.79 cm³/mole

Mineral Sertliği

0.3

Isı iletkenliği(300K)

0.58 W cm-1 K^-1

Özgül ısı

0.363 J g-1 K-1

Buharlaşma Entalpisi

72 kJ mol^-1

Atomlaşma Entalpisi

81 kJ mol^-1

Atomik yarıçapı

2.98 Å

İyonik yarıçapı

1.61 Å ()

Kovalent yarıçapı

2.16 Å

Atom hacmi

55.9 cm³/mol

Elektrokimyasal karşılığı

3.1888g/amp-hr

Füzyon ısısı

2.192kJ/mol

İyonlaşma potansiyeli; birinci

4.177

ikinci: 27.28

üçüncü: 40

Değerlik elektron potansiyeli

(-eV): 9.47

İletkenlik; elektriksel

0.0779 106/cm

termal: 0.582 W/cmK

Birleşme entalpisi

2.19 kJ/mole

Buharlaşma entanpisi

69.2 kJ/mole

Buharlaşma ısısı

72.216kJ/mol

Kabuk yapısı

2.8.18.8.1

Elektron ilgisi

46.9 kJmol^-1

Elektronegatiflik

0.82 (Pauling birimine göre)

0.31(Sanderson elektronegatifliğine göre)

Atomik Yarıçapı

235 pm (265 pm hesaplama ile)

Oksidasyon sayısı

1

Bulunuş Tarihi

1861

Buluşu Yapan

Gustav Kirchhoff, Robert Bunsen

Bulunduğu yer

Almanya

Konu başlıkları 1 İyonlaşma enerjisi 2 İzotopları 3 Reaksiyonları 3.1 Hava ile reaksiyonu 3.2 Su ile reaksiyonu 3.3 Halojenler ile Reaksiyonu 3.4 Asit ile reaksiyonu 3.5 Baz ile reaksiyonu 4 Kullanım Alanları

[değiştir] İyonlaşma enerjisi

I. İyonlaşma Enerjisi	403 kJ/mol
II. İyonlaşma Enerjisi	2633 kJ/mol
III. İyonlaşma Enerjisi	3860 kJ/mol
IV. İyonlaşma Enerjisi	5080 kJ/mol
V. İyonlaşma Enerjisi	6850 kJ/mol
VI. İyonlaşma Enerjisi	8140 kJ/mol
VII. İyonlaşma Enerjisi	9570 kJ/mol
VIII. İyonlaşma Enerjisi	13120 kJ/mol
IX. İyonlaşma Enerjisi	14500 kJ/mol
X. İyonlaşma Enerjisi	26740 kJ/mol

[değiştir] İzotopları

İzotop	Bolluk [%]	Kütlesi	Spin	Yarı ömür	Bozunma şekli
81Rb	0	81	3/2	4.57h	EC, +
82Rb	0	82	1	1.258m	+,EC
83Rb	0	83	5/2	86.2d	EC,EC
84Rb	0	83.914	2	32.9d	EC, +, -
85Rb	72.15	84.9118	5/2	-	kararlı
85Rbm	0	85	0	>1µs	IT
86Rb	0	85.911	2	18.65d	-,EC
87Rb	27.85	86.9092	3/2	4.8E10y	-
88Rb	0	88	2	17.7m	-
89Rb	0	89	3/2	15.44m	-
90Rb	0	90	1	2.6m	-
90Rbm	0	90	4	4.3m	-,IT

Genel bilgi

potasyumun özelliklerine benzer özellikler gösterir ama potasyuma oranla çok ender bulunur. Beyaz renkli bi katıdır. Kuru havada bile çok çabuk yükseltgenir. Suyu şiddetle ayrıştırır ve ortaya çıkan hidrojeni tutuşturur. Çok kolay iyonlaşması nedeniyle sezyuma alternatif olarak, uzay araçlarında ki 'iyon motorlarında' kullanılmaktadır.

Rubidyumdan, özel camların yapımında, kalp araştırmalarında, vakum tüplerindeki gaz izlerini yok etmede ve fotosellerin yapımında yaralanılır.

Rubidyum metali, sıvı rubidyum klorür (RbCl) tuzunun eloktrolizi ile saf olarak elde edilir. Bir diğer elde ediliş yöntemi ise sodyum metalinin , sıcak eritilmiş rubidyum klorür ile reaksiyona girmesi sonucu gerçeklerşir.

[değiştir] Reaksiyonları

[değiştir] Hava ile reaksiyonu

Rubidyum metali bıçak ile kesilebilecek kadar yumuşak bir metaldir. Yüzeyi parlaktır. Fakat havadaki oksijen ve nem ile teması sonucunda matlaşır. Havada yandığı zaman Rubidyum Süperoksit(RbO₂) oluşturur.

• Rb (k) + O₂ (g) → RbO₂ (k)

[değiştir] Su ile reaksiyonu

Rubidyum metalinin su ile hızlı reaksiyonunun sonucunda renksiz rubidyum hidroksit çözeltisi (RbOH) ve hidrojen gazı oluşturur. Bu çözelti baziktir ve reaksiyon çok ekzotermik bir reaksiyondur. Bu nedenle reaksiyonun gerçekleştiği cam kap kırılabir.

• 2Rb (k) + 2H₂O → 2RbOH (aq) + H₂ (g)

[değiştir] Halojenler ile Reaksiyonu

• 2Rb (k) + F₂ (g) → RbF (k)
• 2Rb (k) + Cl₂ (g) → RbCl (k)
• 2Rb (k) + Br₂ (g) → RbBr (k)
• 2Rb (k) + I₂ (g) → RbI (k)

[değiştir] Asit ile reaksiyonu

Seyreltik sülfürik asit ile hızlı bir şekilde reaksiyona girerek hidrojen gazı ve sulu Rb(I) çözeltisini oluşturur.

• 2Rb (k) + H₂SO₄ (aq) → 2Rb⁺ (aq) + SO^42- (aq) + H₂ (g)

[değiştir] Baz ile reaksiyonu

Rubidyum metalinin su ile hızlı reaksiyonunun sonucunda renksiz rubidyum hidroksit çözeltisi ve hidrojen gazı oluşturur. Bu çözelti çözünmüş hidroksit nede ile baziktir ve reaksiyon ekzotermik bir reaksiyondur.

• 2Rb(k) + 2H₂O → 2RbOH(aq) + H₂(g)

[değiştir] Kullanım Alanları

• Çok kolay iyonlaştığı için uzay araçlarındaki iyon motorlarında,
• Özel cam üretiminde,
• Vakum tüplerinde gaz giderici olarak, ve Fotosel yapısına katılan bileşiklerde kullanılmaktadır.