Çankaya, Ankara

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 39°55′28″N, 32°53′8″E

Çankaya
İl genelindeki konumu
İl genelindeki konumu
Türkiye'deki konumu
Koordinatlar: 39°55′28″K 32°53′8″D / 39.92444°K 32.88556°D / 39.92444; 32.88556
Ülke Türkiye Türkiye
Bölge İç Anadolu
Bölüm Yukarı Sakarya
İl Ankara
Yönetim
 - Belediye Başkan Alper Taşdelen[1] (CHP)
 - Kaymakam Mehmet Ali Yıldırım
Yüzölçümü
 - Toplam 1,157 km2 (0,4 mi2)
Rakım 1,000 m (3 ft)
Nüfus
 - Toplam 914,501
 - Yoğunluk 2.960,24/km² (7.667/sq mi)
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
Alan kodu 0312
Plaka kodu 06
İnternet sitesi: www.cankaya.bel.tr

Çankaya, Türkiye Cumhuriyeti'nin İç Anadolu Bölgesi'nde, Ankara ili'ne bağlı bir ilçe.[2] Ankara ilinin orta kesiminde bulunan ilçe,[3] Ankara'nın başkent olması ile birlikte Türkiye'nin yönetim merkezi durumuna gelmiştir.[2] Yerleşik nüfusu 914.501 kişi olan Çankaya, Türkiye'nin en kalabalık ilçelerinden biridir ve pek çok ilden daha kalabalıktır.[4] Gün içinde nüfusu iki milyona kadar çıkabilmektedir.[2] 102 lise ve on üniversitesi ile ilçe önemli bir eğitim kentidir.[5][6]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Çankaya sırasıyla Hatti, Hititler, Frigyalılar Lidyalılar, Pers İmparatorluğu, Makedonya Krallığı, Galatlar, Roma İmparatorluğu, Doğu Roma İmparatorluğu, Büyük Selçuklu İmparatorluğu, Anadolu Selçuklu Devleti, Ahiler ve Osmanlı İmparatorluğu dönemlerini yaşamıştır.[7] 19. yüzyılda önemini kaybeden yerleşim, 20. yüzyılın başlarında Bağdat Demiryolu'nun yapılması, daha sonra Mustafa Kemal Atatürk'ün Kurtuluş Savaşı'nı buradan yönetmesi ile gelişti. Ankara'nın 13 Ekim 1923 tarihinde yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin başkenti olmasının ardından gelişen Çankaya, 1936 yılında ilçe statüsüne erişmiştir.[8]

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Çankaya, İç Anadolu Bölgesi'nin kuzey batısındaki Yukarı Sakarya Bölümü'nde yer alır. Çankaya'nın doğu ve kuzey doğusunda yine Ankara ili'ne bağlı Mamak ve Altındağ, güneyinde Gölbaşı, batısında ise Etimesgut ilçeleri bulunur.[9] Çankaya, Orta Anadolu'nun düzlükleri ortasında kayalık bir alanda kurulmuştur. Bu kayalık alan, artık kentin merkezinde küçük bir ada niteliğindedir. Bu adayı yükseltiler çevreler, ortada bir çanak bırakırlar. Eskiden bataklık olan bu çanak, Cumhuriyet döneminde kurutularak yerleşime açılmıştır.[10]

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede karasal iklim hüküm sürmektedir. Kışları soğuk ve kar yağışlı, yazları sıcak ve kuraktır. Kışları kuru bir ayaz görülür. İlkbahar mevsiminde kırkikindi olarak adlandırılan yükselim yağışları düşer. İç Anadolu Bölgesi Türkiye'nin en az yağış alan bölgesi[11] olduğu için ilçede yılın üçte biri güneşli geçer.[10] Ankara il merkezi'nin yıllık yağış ortalaması 404,5 milimetredir. En çok yağış 51,8 mm ile mayıs ayında düşerken, en az yağış 14,4 mm ile ağustos ayında düşer.[12]

Nuvola apps kweather.svg Ankara iklimi Weather-rain-thunderstorm.svg
Aylar Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıl
En yüksek sıcaklık rekoru,  °C 16 19 25 30 33 37 40 42 35 32 24 17 42
Ortalama en yüksek sıcaklık, °C 1 4 10 15 20 24 27 28 24 18 10 4 15
Ortalama sıcaklık, °C 0,4 1,9 6,0 11,2 15,9 19,9 23,4 22,9 18,5 12,9 6,6 2,3 10
Ortalama en düşük sıcaklık, °C −6 −5 −1 3 6 9 12 12 8 3 −1 −3 3
En düşük sıcaklık rekoru,  °C −31 −31 −27 −11 −6 2 3 3 −2 −8 −18 −25 −31
Ortalama yağış, mm 40 31 36 51 52 39 17 15 18 32 36 48 415
Kaynak: Worldweather.org[13] Weatherbase.com,[14][15]

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Botanik Parkı

Ankara ilinin en yüksek nüfusa sahip ikinci ilçesi olan Çankaya'nın nüfusu 2010 sayımlarına göre 797.109 kişidir.[16] İlçe ayrıca Türkiye'nin de en büyük ikinci ilçesidir. 2000 nüfus sayımında 758,490 olan nüfus 10 yılda yaklaşık 40,000 kişi artmıştır. Sekiz yüz bine yaklaşan nüfusun 384.685'i erkek; 412.424'ü kadındır. Nüfusun tamamı kentte yaşar.[16]

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[17] 496.953 470.454 26.499
1970[18] 683.210 653.290 29.920
1975[19] 927.809 895.005 32.804
1980[20] 968.668 921.882 46.786
1985[21] 667.351 665.128 2.223
1990[22] 714.330 712.304 2.026
2000[23] 769.331 758.490 10.841
2007[24] 792.189 792.189 -
2008[25] 785.330 785.330 -
2009[26] 794.288 794.288 -
2010[27] 797.109 797.109 -
2011[28] 813.339 813.339 -
2012[29] 832.075 832.075
2013[30] 914.501 914.501 -

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Yüksek nüfusu nedeniyle birçok ilköğretim okulu ve liseye sahip olan Çankaya genel olarak bir öğrenci kenti görünümündedir. İlçede yüzden fazla ilköğretim kurumunun yanında,[5] onlarca lise bulunmaktadır.[6]

Üniversiteler[değiştir | kaynağı değiştir]

Çankaya'daki on bir adet üniversitede yüz bini aşan öğrenci yüksek öğrenim görmektedir.[31] Ankara ilinin üniversitelerinin tamamı bu ilçede toplanmıştır. Türkiye'nin önemli üniversitelerinden birçoğu ile birlikte vakıf üniversiteleri de ilçede yerini almıştır.[32] Dünya'nın en iyi bin üniversitesi listesinde, Türkiye'den dereceye giren iki üniversiteden biri Çankaya'dadır.[33] Kentte birçok üniversitenin yanı sıra, üniversite hastahaneleri, fakülteler gibi üniversite alt kuruluşları bulunmaktadır. Çankaya'daki üniversitelere sadece Ankara'dan değil, Türkiye'nin dört köşesinden ve ülke dışından öğrenciler gelmektedir.[34][35][36] Çankaya'daki üniversiteler şunlardır:

Devlet: Ankara Üniversitesi[37], Gazi Üniversitesi[38], Hacettepe Üniversitesi[39], Orta Doğu Teknik Üniversitesi[40]
Vakıf: Başkent Üniversitesi[41], Bilkent Üniversitesi[42], Çankaya Üniversitesi[43], TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi[44], Ufuk Üniversitesi[45], Altın Koza Üniversitesi[46]
Askeri: Kara Harp Okulu[47]

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Müzeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Çankaya ilçesi, Türkiye'nin en büyük ve en önemli birkaç müzesine birden sahiptir. Anadolu Medeniyetleri Müzesi ve Ankara Etnografya Müzesi başta olmak üzere onlarca müze, birçok tarihî Anadolu medeniyetinin izlerini günümüze taşımaktadır. Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi özellikle Cumhuriyet dönemi heykeltraşları ve ressamlarına ait birçok eseri barındırmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün mozolesinin bulunduğu Anıtkabir, Atatürk'e ait eşyaların da sergilendiği bir müzedir. I. TBMM binası Ankara Kurtuluş Savaşı Müzesi olarak işletilirken, II. TBMM binası, Cumhuriyet Müzesi olarak kullanılmaktadır. Tarihi Çengel Han'da bulunan Çengelhan Rahmi Koç Müzesi, dünyadaki sayılı sanayi müzelerindendir. Mehmet Âkif Ersoy'un yaşadığı ve İstiklâl Marşı'nı yazdığı ev, bugün Mehmet Akif Ersoy Müze Evi'dir.[48] İlçede ayrıca Ankara Üniversitesi bünyesinde bir de Oyuncak Müzesi bulunur.[49]

Şenlikler[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçe, Ankara'da gerçekleştirilen kültürel organizasyonların merkezi konumundadır. Bu faaliyetlerin birçoğu geleneksel hale gelmiştir. Çankaya'daki sinema alanındaki önemli organizasyonlardan biri Ankara Uluslararası Film Festivali'dir.[50] 1998 yılından beri düzenlenen festival, belgesel, uzun film ve kısa film yarışmaları barındırır. Yaklaşık 17 dalda ödül dağıtılır.

Tiyatro alanındaki önemli bir şenlik, Toplumsal Araştırmalar Kültür ve Sanat İçin Vakıf tarafından 1996 yılından beri gerçekleştirilen Uluslararası Ankara Tiyatro Festivali'dir.[51]

Kore Parkındaki Kore Anıtı

Bunların haricinde Çankaya'da 1983'ten beri Ankara Uluslararası Müzik Festivali[52] ve 1996'dan beri de Ankara Caz Festivali gerçekleştirilir.[53]

Anıtlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Çankaya'da irili ufaklı birçok tarihi ya da modern anıt bulunmaktadır. Bunların en önemlilerinden biri Kızılay Meydanı'ndaki, Emniyet Anıtı olarak da bilinen Güvenpark Anıtı'dır. Anıt, 1935 yılında Prof. C. Hozlmeister ve Prof. J. Thorak'a yaptırılarak Türk Polis Teşkilatı'na hediye edilmiştir. Projesi Prof. C. Hozlmeister tarafından çizilen anıtın kabartma ve heykelleri Prof. J. Thorak ve Anton Hanak tarafından yapılmıştır.[54]

Diğer bir önemli anıt ise Ulus'taki Zafer Anıtı'dır. Bu yapıt, Türk Kurtuluş Savaşı kahramanlarının anısına Yeni Gün Gazetesi öncülüğünde yaptırılmıştır. Türk Hükümetince açılan uluslararası yarışma sonucu birinci olan Avusturyalı sanatçı Heinrich Krippel'e 1925 yılında sipariş edilen heykel Viyana'da Birleşik Maden İşletmelerinde döktürülmüş, 24 Kasım 1927 tarihinde Ulus Meydanı Sümerbank Genel Müdürlük Binası önüne yerleştirilmiştir. Daha sonra meydan genişletme çalışmaları sırasında ilk yeri değiştirilerek bugünkü yerine taşınmıştır.[55][56]

Bunlar dışında özellikle Kızılay çevresindeki Sakarya ve Yüksel Caddelerinde birçok heykel bulunmaktadır. Bunların başlıcaları Taşankara ve Barış Heykeli'dir. Heykeltraş Burhan Alkar tarafından 1979 taştan yapılan Barış Heykeli Sakarya Caddesi yaya bölgesinde bulunmaktadır. Genç bir kız ile erkeğin birlikte uçurdukları güvercin, özgürlük ve barışı simgelemektedir.[57] Bu heykel gibi Taşankara da Danimarkalı heykeltraş Jørgen Haugen Sørensen tarafından 1992 yılında yapılmış ve Sakarya Caddesi yaya bölgesine konmuştur.[57]

4.30 metre yüksekliğindeki mermer Mimar Sinan Anıtı ise Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin önünde bulunmaktadır. Eserde Mimar Sinan kendine özgü kıyafetleriyle, ayakta dururken resmedilmiştir. Bu anıt 1956 yılında heykeltraş Hüseyin Anka Özkan'a yaptırılmıştır.[58]

Modern yapı ve yapıtlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Çankaya'da 80'li yıllardan itibaren inşa edilen önemli eserler arasında, sadece ilçenin değil Ankara'nın da simgesi olan Atakule, Kocatepe Camisi ve Hitit Güneş Kursu Anıtı sayılabilir. Atakule İş Merkezi, Ankara'nın başkent oluşunun 66. yıldönümü nedeniyle 13 Ekim 1989'da açılmıştır. Ankara'nın ilk, Türkiye'de açılan ikinci alışveriş merkezi olan Atakule, 125 m yüksekliğe ve kulenin tepesinde döner restorana sahiptir.[59]

Kocatepe semtindeki Kocatepe Camisi'nin yapımına 1967 yılında başlanmış ve 1987 yılında bitirilmiştir. 88 m uzunluğunda dört minaresi vardır.[60]

Çankaya Köşkü[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları'nın ikamet ettiği köşktür. Çankaya Köşkü, Ankara'nın merkezi olan Kızılay Meydanı'nın yaklaşık 5 kilometre güneyindedir ve rakımı 1,071 metredir.

Ankara'nın yüksek bir tepesinde yer alan köşk, Kasabyan adlı bir Ermeni tüccar tarafından 1800'lü yılların son çeyreğinde bir bağevi olarak yaptırıldı. Sonrasında kentin zengin ailelerinden Bulgurzadeler'in eline geçti. Ankara Müftüsü Rifat Efendi'nin gayretleriyle halk arasında 4500 lira toplanıp, Bulgurzade Tevfik Efendi'den satın alınan köşk, Mustafa Kemal Atatürk'e hediye edildi.

Mustafa Kemal Atatürk, 1921 yılında köşke yerleşmiştir.[61][62]

Altyapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Ankara Garı

İlçe Ankara'nın merkezinde yer almaktadır ve şehir merkezi de bu ilçededir.[49] Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Ankara Garı ve Ankara Şehirlerarası Otobüs Terminali Çankaya'dadır. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları [63] 2009 yılında Ankara-Eskişehir Hızlı Treni de ulaşıma hizmet vermeye başlamıştır. Bu hatlar İstanbul'a ve Konya'ya kadar uzatılacaktır ve 2011 yılında bitirilip hizmete girmesi planlanmaktadır.[64]

İlçe içi ulaşımı kolaylaştıran iki adet faal, dört adet de inşaat halinde olan metro vardır.[65] Bu metrolardan beşi Çankaya'yı, Yenimahalle, Keçiören gibi ilçelere bağlar. Yapımına 1992 yılında başlanan Ankaray metrosundan Ankara Şehirlerarası Otobüs Terminali'ne direkt geçiş vardır.[66][67] İlçeye havayolu ile ulaşım ancak, şehir merkezine 28 km mesafede bulunan, Çankaya'nın kuzeydoğusundaki Esenboğa Uluslararası Havalimanı ile mümkündür.[68]

Yönetim[değiştir | kaynağı değiştir]

İdari bölünme[değiştir | kaynağı değiştir]

1936 yılında Ankara'nın merkez ilçesi olan Çankaya, 1983 yılında Çankaya, Altındağ, Yenimahalle, Mamak ve Keçiören olmak üzere beş ilçeye bölünmüştür. 1984 yılında Ankara Büyükşehir Belediyesi kurulmuş, Çankaya da bu belediyeye bağlı bir metropol olmuştur.[69] İlçe bir belediye başkanlığına ve bir kaymakamlığa bağlıdır. İlçede 124 tane mahalle vardır.[70]

Kaymakamlar[değiştir | kaynağı değiştir]

# Ad Başlama Tarihi Bitiş Tarihi # Ad Başlama Tarihi Bitiş Tarihi
1 Haluk Nihat Pepeyi 28 Şubat 1936 6 Haziran 1938 2 Daniş Yurdakul 6 Ocak 1938 10 Kasım 1941
3 Necmettin Ergün 1 Aralık 1941 2 Nisan 1942 4 Cemal Dinç 27 Ağustos 1942 3 Kasım 1943
5 Cemal Gönenç 6 Ocak 1944 8 Şubat 1947 6 Ekrem Güvenç 13 Şubat 1947 10 Mayıs 1949
7 Asım Sağıroğlu 11 Mayıs 1949 15 Kasım 1951 8 İbrahim Öztürk 5 Mayıs 1954 1 Aralık 1955
9 M. Kemal Yılmaz 20 Ocak 1956 28 Mayıs 1960 10 Selahattin Özaltan 8 Mayıs 1960 25 Ekim 1961
11 Faruk Cemal Vefkioğlu 20 Kasım 1961 27 Ocak 1965 12 S. Zeki Köseoğlu 12 Ağustos 1965 30 Kasım 1968
13 Ömer Haliloğlu 13 Kasım 1968 6 Ekim 1971 14 Tacettin Özünçer 6 Ekim 1971 29 Eylül 1977
15 Agah Büyüksağış 12 Aralık 1977 15 Şubat 1978 16 Fevzi Baysan 19 Haziran 1978 7 Aralık 1979
17 İ. Cahit Ertan 18 Şubat 1980 11 Nisan 1984 18 N. Kemal Eren 17 Eylül 1984 15 Eylül 1988
19 Çetin Yücel 15 Eylül 1988 3 Eylül 1992 20 T. Fikret Saygılı 3 Eylül 1992 21 Mart 1994
21 A. Namık Tekin 8 Haziran 1994 19 Eylül 1996 22 E. Selçuk Botsalı 19 Eylül 1996 17 Ekim 2001
23 M. Yıldırım Kadıoğlu 17 Ekim 2001 6 Kasım 2006 24 M. Hulusi Arat 7 Kasım 2006 18 Eylül 2011
25 Mehmet Ali Yıldırım 18 Eylül 2011 - [71]

İlçe 1936 yılında ilçe statüsüne kavuştuğundan beri 25 tane kaymakam görev başına gelmiştir. İlk kaymakam H. Nihat Pepeyi 1936 ile 1938 yılları arasında görev yapmıştır. İlçede şu ana dek hiç kadın kaymakam olmamıştır. İlçenin şu anki kaymakamı Hulusi Arat"tan sonra 2011'de göreve başlayan Mehmet Ali Yıldırım'dır.[71]

Belediye başkanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Ad Parti Yıl Ad Parti
1984 Erdoğan Yavuzlar ANAP 1989 M. Doğan Taşdelen SHP
1994 M. Doğan Taşdelen SHP 1999 Haydar Yılmaz CHP
2004 Muzaffer Eryılmaz CHP 2009 Bülent Tanık CHP
2014 Alper Taşdelen CHP[72]

Çankaya Belediye Başkanlığı, 1963 yılından beri yapılan on seçimin yedisinde CHP tarafından kazanılmıştır. Geriye kalan üç yönetimin ikisi bağımsız, biri Anavatan Partisi'ne mensuptur. Belediye başkanlığını son yapılan seçimler sonucunda CHP'li Alper Taşdelen kazandı.[72]

Kardeş kentler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kardeş kentler:

Ön protokol imzalayanlar:

Görüntüler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Çankaya Belediyesi
  2. ^ a b c "Çankaya Kaymakamlığı sitesi İlçe Tanıtımı bölümü". http://www.cankayakaymakamligi.gov.tr/index.asp?id=IlceTanitim&gs=on. Erişim tarihi: 1 Nisan 2009. 
  3. ^ Resim:Ankara districts.png görüntüsünde görüldüğü gibi
  4. ^ Bu illere örnek olarak; Tunceli, Hakkâri ve Karaman sayılabilir.
  5. ^ a b "Çankaya Milli Eğitim Müdürlüğü ilkokullar sayfası". http://cankaya.meb.gov.tr/index.asp?frame=&part=0&page=okullar/resmi.htm. Erişim tarihi: 22 Nisan 2009. 
  6. ^ a b "Çankaya Milli Eğitim Müdürlüğü liseler sayfası". http://cankaya.meb.gov.tr/index.asp?frame=&part=0&page=okullar/resmi.htm. Erişim tarihi: 22 Nisan 2009. 
  7. ^ (Türkçe) Dünya Tarihi Atlası. ODTÜ Yayıncılık. ISBN 975-95848-3-2. 
  8. ^ "Çankaya Kaymakamlığı Tarihçesi". http://www.cankayakaymakamligi.gov.tr/index.asp?id=IlceTanitim&gs=on. Erişim tarihi: 9 Nisan 2009. 
  9. ^ Resim:Ankara districts.png görüntüsüne göre
  10. ^ a b "Çankaya Belediyesi". http://www.cankaya-bld.gov.tr/cankayada_yasam_dogalyapi.asp. Erişim tarihi: 5 Nisan 2009. 
  11. ^ "Türkiye Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, Türkiye Aylık ve Yıllık Ortalama Yağış Dağılışı (1960-2000) sayfası". http://www.meteor.gov.tr/veridegerlendirme/ortalama-yagis-dagilisi.aspx. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2009. 
  12. ^ "Türkiye Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, Ankara'nın Yıllık Toplam Yağış Verileri sayfası". http://www.meteor.gov.tr/veridegerlendirme/yillik-toplam-yagis-verileri.aspx?m=ankara. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2009. 
  13. ^ Worldweather.org
  14. ^ http://www.weatherbase.com/weather/weatherall.php3?s=82171&refer=&units=metric
  15. ^ Türkiye Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü
  16. ^ a b "TUİK istatistikleri". http://report.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&ENVID=adnksdb2Env&report=turkiye_ilce_koy_sehir.RDF&p_il1=6&p_ilce1=1231&p_kod=2&p_yil=2010&p_dil=1&desformat=html. Erişim tarihi: Mayıs 2010. 
  17. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BspSJqIL. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  18. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtmjtxgL. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  19. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtoO3ifh. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  20. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuI3su7. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  21. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwAeII8. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  22. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtxrwMwA. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  23. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtzoGkrY. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  24. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1c5d9z. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  25. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3QVFyx. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  26. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCdwopR. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  27. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEhFz2e. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  28. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGJ4Lkg. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  29. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxNK01Q. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  30. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUYkgDG. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  31. ^ "Çankaya Belediyesi resmi sitesi, kültürel yaşam bölümü". http://www.cankaya-bld.gov.tr/cankayada_yasam_kulturelyasam.asp. Erişim tarihi: 22 Nisan 2009. 
  32. ^ "Örnek olarak ODTÜ dünyanın en iyi 438. üniversitesi seçilmiştir. Hürriyet Gazetesinin konuya ilişkin sayfası". http://www.hurriyet.com.tr/egitim/anasayfa/8264241.asp?gid=229&sz=27753. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2009. 
  33. ^ "Hürriyet Gazetesi konuya ilişkin sayfası". http://www.hurriyet.com.tr/egitim/anasayfa/8264241.asp?gid=229&sz=27753. Erişim tarihi: 22 Nisan 2009. 
  34. ^ "ODTÜ resmî sitesi, Erasmus ve Diğer Değişim Programları Yönergesi, Erasmus Kapsamında ODTÜ'ye Gelen Öğrenciler başlığı". http://www.oidb.metu.edu.tr/yonetmelik/yonet/degisim.html. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2009. 
  35. ^ "E. Yağcı'nın konuya ilişkin makalesi". http://193.140.216.63/200733ESED%20YA%C4%9ECI.pdf. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2009. 
  36. ^ "Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi resmî sitesi, Sokrates/Erasmus başlığı". http://www.edebiyat.hacettepe.edu.tr/?q=node/69. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2009. 
  37. ^ "Ankara Üniversitesi resmî sitesi, İletişim bölümü". http://www.ankara.edu.tr/iletisim.php. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2009. 
  38. ^ "Gazi Üniversitesi resmî sitesi, İletişim bölümü". http://www.gazi.edu.tr/iletisim.php. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2009. 
  39. ^ "Hacettepe Üniversitesi resmî sitesi, İletişim bölümü". http://www.hacettepe.edu.tr/ortak/iletisim.php. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2009. 
  40. ^ "ODTÜ resmî sitesi, İletişim bölümü". http://www.odtu.edu.tr/about/contact.php. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2009. 
  41. ^ "Başkent Üniversitesi resmî sitesi, İletişim bölümü". http://www.baskent.edu.tr/iletisim.php. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2009. 
  42. ^ "Bilkent Üniversitesi resmî sitesi, İletişim bölümü". http://www.bilkent.edu.tr/bilkent-tr/feedback/contact.html. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2009. 
  43. ^ "Çankaya Üniversitesi resmî sitesi, İletişim bölümü". http://www.cankaya.edu.tr/index.php. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2009. 
  44. ^ "TOBB ETÜ resmî sitesi, İletişim bölümü". http://www.etu.edu.tr/index.php?page=8888&lang=trTR. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2009. 
  45. ^ "Ufuk Üniversitesi resmî sitesi, İletişim bölümü". http://www.ufuk.edu.tr/www/tr/. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2009. 
  46. ^ "Altın Koza Üniversitesi resmî sitesi, İletişim bölümü". http://www.altinkoza.edu.tr/iletisim.html. Erişim tarihi: 31 Ocak 2013. 
  47. ^ "Kara Harp Okulu resmî sitesi, İletişim bölümü". http://www.kho.edu.tr/haberlesme/index.htm. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2009. 
  48. ^ http://turkiyem.bidibidi.com/il_il_Turkiye/Ankara/Ankara-Bilgileri/ankaradaki-muzeler-10155.html
  49. ^ a b "Kültür Bakanlığı, Ankara'nın ilçeleri sayfası". http://www.ankarakulturturizm.gov.tr/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFB0ED0AA5232E402F80427305DE490274. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2009. 
  50. ^ "Film Festivali resmî sitesi". http://www.filmfestankara.org.tr/. Erişim tarihi: 22 Nisan 2009. 
  51. ^ "Tiyatro Festivali resmî sitesi". http://www.ankaratiyatrofestivali.org/index.php. Erişim tarihi: 22 Nisan 2009. 
  52. ^ "Müzik Festivali resmî sitesi". http://www.ankarafestival.com/. Erişim tarihi: 22 Nisan 2009. 
  53. ^ "Caz Festivali resmî sitesi". http://www.ankaracazfestivali.org/. Erişim tarihi: 22 Nisan 2009. 
  54. ^ "Ankaravizyon.com". http://www.ankaravizyon.com/anitlar/guven-park-aniti. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2009. 
  55. ^ "ankaraheykelleri.com". http://ankaraheykelleri.wordpress.com/2007/08/17/ulus-ataturk-aniti-tarihcesi/. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2009. 
  56. ^ (Türkçe) Ankara, Başkentin Tarihi, Arkeolojisi, Mimarisi. Ankara Enstitüsü Vakfı. ss. 101, 105, 233. ISBN 975-95848-3-2. 
  57. ^ a b Ankara Başkentin Tarihi, Arkeolojisi ve Mimarisi - ISBN 975-95848-3-2 - Ankara Enstitüsü Vakfı Yayınları - Sayfa:269
  58. ^ "Kültür Bakanlığı, Ankara'nın Anıtları sayfası". http://www.ankarakulturturizm.gov.tr/Genel/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFB0ED0AA5232E402FC9E1BF02621630FC. Erişim tarihi: 24 Ocak 2010. 
  59. ^ Mehmet Hengirmen (Türkçe). Turistik Ankara. Engin Yayınları. ss. 86. ISBN 975-320-123-0. 
  60. ^ "T.C. Ankara Valiliği resmi sitesi, Camiler sayfası". http://www.ankara.gov.tr/turkce/konu_detay.aspx?uid=68. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2009. 
  61. ^ "Aksiyon dergisi, Kasapyan Köşkü'nden Çankaya'ya sayfası". 3 Eylül 2007. http://www.aksiyon.com.tr/detaylar.do?load=detay&link=17311. Erişim tarihi: 16 Haziran 2009. 
  62. ^ "Zaman gazetesi, Kasapyan Köşkü'nden Çankaya'ya sayfası". 4 Eylül 2007. http://www.zaman.com.tr/haber.do?haberno=584051. Erişim tarihi: 16 Haziran 2009. 
  63. ^ "Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları resmi sitesi, Anahat Trenleri sayfası". http://www.tcdd.gov.tr/yolcu/anahattrenleri.htm. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2009. 
  64. ^ "Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları resmi sitesi, Ankara-İstanbul Hızlı Tren Projesi sayfası". http://www.tcdd.gov.tr/genel/ankisthizliproje.htm. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2009. 
  65. ^ Ego Genel Müdürlüğü'nün konuya ilşkin sayfası
  66. ^ Ego Genel Müdürlüğü'nün konuya ilşkin sayfası
  67. ^ "Ankara Büyükşehir Belediyesi, Ulaşım Rehberi sayfası". http://www.ankara-bel.gov.tr/AbbSayfalari/Ulasim_Rehberi/Ulasim_rehberi.aspx. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2009. 
  68. ^ "Ankara Esenboğa Uluslararası Havalimanı resmi sitesi, Ulaşım sayfası". http://www.esenbogaairport.com/2.php. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2009. 
  69. ^ "Çankaya Kaymakamlığı resmî sitesi". http://www.cankayakaymakamligi.gov.tr/index.asp?id=IlceTarihi&gs=on. Erişim tarihi: 29 Nisan 2009. 
  70. ^ "Çankaya Kaymakamlığı resmî sitesinin konuya ilişkin sayfası". http://www.cankayakaymakamligi.gov.tr/default_B0.aspx?content=415. Erişim tarihi: 06 Eylül 2014. 
  71. ^ a b "Çankaya Kaymakamlığı resmî sitesi". http://www.cankayakaymakamligi.gov.tr/index.asp?id=Kaymakamlarimiz#YUKARI. Erişim tarihi: 28 Nisan 2009. 
  72. ^ a b "wikipedia". https://tr.wikipedia.org/wiki/Ankara%27da_2014_T%C3%BCrkiye_yerel_se%C3%A7imleri#.C3.87ankaya. Erişim tarihi: 06 Eylül 2014. 
  73. ^ "Çankaya Belediyesi". http://www.cankaya.bel.tr/oku.php?yazi_id=98. Erişim tarihi: 06 Eylül 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]