Yurttaş Kane

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Yurttaş Kane
Citizen Kane
Yönetmen Orson Welles
Yapımcı Orson Welles
Senarist Orson Welles
Herman J. Mankiewicz
Oyuncular Orson Welles
Agnes Moorehead
Joseph Cotten
Everett Sloane
Dorothy Comingore
Müzik Bernard Herrmann
Görüntü yönetmeni Gregg Toland
Dağıtıcı RKO Radio Pictures
Yapım yılı 1941
Süre 119 dakika
Ülke Amerika Birleşik Devletleri
Dil İngilizce
Bütçe 686.000 dolar
Filmin orijinal afişi

Yurttaş Kane (Citizen Kane), yönetmen Orson Welles’in ilk uzun metrajlı filmidir ve pek çok eleştirmen tarafından sinema tarihinin en iyi eseri olarak görülmektedir.[1][2][3]

1941 yılında gösterime giren film, sinema anlayışına, özellikle montaj, deep focus tekniği ve makyaj bakımdan, birçok yenilikçi katkılarda bulunmuştur. Filmin sinemaya en büyük katkısı alt açının doğru bir biçimde kullanılmaya başlanmasıdır. O zamana kadar kullanılmayan alt açılar nedeniyle, tavan hiç gözükmemekte;aydınlatma amacıyla kullanılan ışıklar da burada bulunmaktaydı. Ancak bu filmin getirdiği bu yenilik sonucunda yandan aydınlatma etkili bir biçimde kullanılmaya başlanmıştır.

Genç bir gazeteci, Kane’in vefat ettiğinde sarf ettiği son söz olan Rosebud isminin anlamını çözmek için, Kane’in yakınlarıyla temas kurarak, bu renkli kişiliğin geçmişine tanık olmamızı sağlamaktadır. Rosebud, filmde eksik olan yapboz parçası görevini üstlenmekte bu sayede filme dedektiflik unsurları eklenmektedir. Orson Welles'in yaratmış olduğu Kane karakterinin, ABD'li medya patronu William Randolph Hearst'le ortak değerlere sahip olması dikkat çekici bir noktadır.

Filmin öyküsü birçok katmandan oluşmaktadır. İktidarın doğası, karakter ve kader ilişkisi gibi kavramsal temaların yanı sıra "Amerikan rüyası" kamuoyu, siyaset, medya ve halkla ilişkiler gibi artık gündelik yaşamın biçimlendirici güçleri olan "modern yaşamın olguları" ve aralarındaki ilişkiler, bu olguların henüz yeni ortaya çıkmaya başladığı zamanlarda yaşamış, dönemin Donald Trump'ı, William Randolph Hearst 'ın (1863-1951) yaşamı üzerinden anlatılmaktadır.

Bu bireysel hikâye aynı zamanda mükemmelliyetçiliğin, otoriter yönetimin (hard pazarlamanın), hazin sonuçlarını da göstermektedir. Daha sonraları, Orson Well'in mükemmel bir film yapma konusundaki zorlayıcı çabalarının olumsuz sonuçlarını kendi hayatı ve sinema kariyeri üzerinde yaşadığı söylense de bu film hala gelmiş geçmiş en mükemmel filmler listesinde yer almaya devam ediyor.

Film, 1942 yılında 9 dalda Akademi Ödülleri'ne aday gösterilmiş; ancak sadece en iyi senaryo dalında ödül almayı başarmıştır.[4]

"Yurttaş Kane", 1989 yılında Amerika Birleşik Devletleri Kongre Kütüphanesi tarafından "kültürel, tarihi ve estetik olarak önemli" filmler arasına seçilerek ABD Ulusal Film Arşivi'nde muhafaza edilmesine karar verilmiştir.[5]

Oyuncular[değiştir | kaynağı değiştir]

Oyuncu Rol
Orson Welles Charles Foster Kane
William Alland Jerry Thompson
Georgia Backus Bertha Anderson
Fortunio Bonanova Sinyor Matiste
Sonny Bupp Charles Foster Kane III
Ray Collins Jim W. Gettys
Dorothy Comingore Susan Alexander Kane
Joseph Cotten Jedediah Leland
George Coulouris Walter Parks Thatcher
Agnes Moorehead Mary Kane
Erskine Sanford Herbert Carter
Gus Schilling Başgarson
Harry Shannon Kane'in Babası
Everett Sloane Mr. Bernstein
Paul Stewart Raymond
Buddy Swan Genç Charles Foster Kane
Ruth Warrick Emily Monroe Norton Kane
Philip Van Zandt Mr. Rawlston

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]