Turing Ödülü

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
ACM Turing Ödülü
Stephen Kettle tarafından yapılan Alan Turing heykeli (Bletchley Park, İngiltere)
Açıklama Bilgisayar bilimine yapılan önemli katkılar
Dağıtan Association for Computing Machinery (ACM)
Tarih 1966 (51 yıl önce) (1966)
Ülke Amerika Birleşik Devletleri
Kazanç 1.000.000 Amerikan doları[1]
Son kazanan Tim Berners-Lee (2016)
Resmî sitesi amturing.acm.org

Turing Ödülü, modern bilgisayar biliminin kurucularından sayılan Alan M. Turing anısına, 1966'dan beri her yıl Association for Computing Machinery (ACM) tarafından bilişim dünyasına katkıda bulunanlara verilen bir ödüldür. Ödüle değer görülen katkılarda "kalıcı olma ve bilgisayar bilimi dünyasına önemli bir etki yapma" koşulu aranmaktadır.[2] Bilişim konulu en önemli ödül olduğu düşünülen[3][4] Turing Ödülü bilgisayar dünyasının Nobel'i olarak da anılmaktadır.[5][6]

Ödül, adını Manchester Üniversitesi'nde reader olarak çalışan Britanyalı matematikçi ve yazar Alan M. Turing'den almıştır. Alan Turing kuramsal bilgisayar bilimi ve yapay zekanın kurucusu olarak kabul edilmektedir.[7] Her yıl ACM Awards Banquet'te sahibini bulan Turing Ödülü'ne değer görülen araştırmacılar ACM konferanslarına konuşmacı olarak katılma hakkını da elde etmektedirler.

Turing Ödülü 2003 yılına değin 25.000 dolarlık maddi desteği içermiştir. Para ödülü 2003 yılında 100.000 dolar, 2007-2013 yılları arasında ise 250.000 dolar olmuş ve Intel ile Google tarafından sağlanmıştır.[2] 2014'te ise para ödülü 1 milyon dolara çıkarılmış[1] ve Google tarafından karşılanmaya başlamıştır.[8]

50 yılı aşkın tarihinde ilk ödül 1966 yılında Carnegie Mellon Üniversitesi'nden Alan Perlis tarafından alınırken 2006 yılında IBM'den Frances E. Allen bu ödülü alan ilk kadın olmuştur.[9] 1975 yılında ise ödül ilk kez birden çok araştırmacıya (yapay zekâ konulu araştırmaları için Allen Newell ve Herbert A. Simon'a) verilmiştir.

Ödül sahipleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Kazanan Açıklama
1966 Amerika Birleşik Devletleri Alan J. Perlis Programlama ve derleyici tasarımı alanına yaptığı katkılardan dolayı[10]
1967 Birleşik Krallık Maurice V. Wilkes Profesör Wilkes dahili program saklayabilen ilk bilgisayar olan EDSAC'ın tasarımcısı ve mimarı olarak bilinir. 1949 yılında EDSAC bir mercury delay line memory kullandı. Ayrıca, Wilkes 1951 yılında yazılan "Preparation of Programs for Electronic Digital Computers" kitabının yazarlarından biridir ve bu kitap program kütüphanelerini iyi bir biçimde tanıtmıştır.[11]
1968 Amerika Birleşik Devletleri Richard Hamming Hata bulma ve düzeltme kodları, otomatik kodlama dizgeleri ve sayısal yöntemler konusundaki çalışmalarından dolayı[12]
1969 Amerika Birleşik Devletleri Marvin Minsky Yapay zekânın oluşturulması, biçimlendirilmesi ve geliştirilmesine yönelik kayda değer etkilerinden dolayı[13]
1970 Birleşik Krallık James H. Wilkinson Yüksek hızlı sayısal bilgisayarların kullanımını kolaylaştıran sayısal analiz çalışmaları ile doğrusal cebir ve geriye dönük hata analizine yaptığı katkılardan dolayı[14]
1971 Amerika Birleşik Devletleri John McCarthy McCarthy'nin çalışma alanındaki bilinirliğini ortaya koyan "The Present State of Research on Artificial Intelligence" başlıklı konuşması[15]
1972 Hollanda Edsger Dijkstra Edsger Dijkstra 1950'lerde ALGOL adlı yüksek düzey programlama diline en çok katkı yapan kişilerden biridir. Programlama dillerine genel anlamda katkı sunmuş olan ilk bilim insanları arasındadır ve bunların yapısı, tanımı ve uygulaması konusundaki çalışmalarıyla bilinir. Dijkstra'nın on beş yılı bulan yayım geçmişi çizge kuramına ilişkin kuramsal makalelerden el kitaplarına, açıklayıcı metinlerden programlama dilleri konulu felsefi gözlemlere uzanmaktadır.[16]
1973 Amerika Birleşik Devletleri Charles W. Bachman Veritabanı teknolojisine yaptığı büyük katkılardan dolayı[17]
1974 Amerika Birleşik Devletleri Donald E. Knuth Algoritma çözümlemesi ve programlama dili tasarımı konusundaki değerli çalışmaları ile özellikle "The Art of Computer Programming" adlı kitabı dolayısıyla[18]
1975 Amerika Birleşik Devletleri Allen Newell
Amerika Birleşik Devletleri Herbert A. Simon
RAND Corporation'da J. C. Shaw'la, Carnegie Mellon Üniversitesi'nde fakülte üyeleri ve öğrencilerle yürütülen çalışmalar sonucunda yapay zekâ, insanın bilişsel yapısı ve liste işleme konusundaki katkılarından dolayı[19]
1976 İsrail Michael O. Rabin
Amerika Birleşik Devletleri Dana S. Scott
Deterministik olmayan sonlu durum makinelerinin geliştirilmesine önayak olan "Finite Automata and Their Decision Problem" adlı makaleleri dolayısıyla.[20] Scott ve Rabin'in klasik makalesi bu alandaki diğer çalışmalara esin kaynağı olmuştur.[21][22]
1977 Amerika Birleşik Devletleri John Backus FORTRAN gibi yüksek düzey programlama dillerine yaptığı etkileyici katkıları ve programlama dillerinin temel niteliklerine ilişkin resmî yordamlar konulu yayınlarından dolayı[23]
1978 Amerika Birleşik Devletleri Robert W. Floyd Verimli ve güvenilir yazılımlar oluşturma yöntemleri konusundaki çalışmaları ile bilgisayar biliminin şu alt dallarının kurulmasına yaptığı katkıları dolayısıyla: ayrıştırma kuramı, programlama dilleri anlam bilimi, otomatik program doğrulama, otomatik programlama ve algoritma çözümlemesi[24]
1979 Kanada Kenneth E. Iverson Günümüzde APL olarak bilinen dala zemin hazırlayan çalışmaları, etkileşimli sistemler, programlama dili kuramı ve uygulamasına yaptığı katkılardan dolayı[25]
1980 Birleşik Krallık C. Antony R. Hoare Programlama dili tanımı ve tasarımı alanındaki önemli katkılarından dolayı[26]
1981 Birleşik Krallık Edgar F. Codd Veritabanı yönetim sistemleri (özellikle ilişkisel veritabanları) kuram ve uygulamaları konusundaki önemli katkılarından dolayı[27]
1982 Amerika Birleşik DevletleriKanada Stephen A. Cook Hesaplama karmaşıklığı konusundaki bilgi birikimini önemli ölçüde değiştirdiği için[28]
1983 Amerika Birleşik Devletleri Ken Thompson
Amerika Birleşik Devletleri Dennis M. Ritchie
Genel işletim sistemi teorisinin geliştirilmesi ve bu teorinin UNIX işletim sistemi olarak gerçekleştirilmesi dolayısıyla[29][30]
1984 İsviçre Niklaus Wirth EULER, ALGOL-W, MODULA ve PASCAL gibi yenilikçi programlama dillerini geliştirdiği için[31]
1985 Amerika Birleşik Devletleri Richard M. Karp Ağ akışı ve kombinatorik iyileştirme problemlerine yönelik verimli algoritmalar geliştirme konusundaki katkıları, polinomsal zaman algoritmalarının verimliliği ve NP-tam kavramının tanımlanması konusundaki çalışmaları dolayısıyla[32]
1986 Amerika Birleşik Devletleri John Hopcroft
Amerika Birleşik Devletleri Robert Tarjan
Algoritma ve veri yapılarının tasarım ve çözümlemesine yaptığı önemli katkılar dolayısıyla[33][34]
1987 Amerika Birleşik Devletleri John Cocke Derleyiciler ile büyük sistemler kuramı ve tasarımı konusundaki önemli katkıları, indirgenmiş komut takımlı bilgisayarların geliştirilmesi çalışmaları dolayısıyla[35]
1988 Amerika Birleşik Devletleri Ivan Sutherland Bilgisayar grafiklerine yaptığı (özellikle Sketchpad yazılımıyla) öncü nitelikteki katkılar dolayısıyla[36]
1989 Kanada William Kahan Sayısal yöntemler konusundaki önemli katkıları dolayısıyla. Kayan noktalı hesaplama konusundaki uzman kişiler arasında olan Kahan kendini "dünyanın sayısal hesaplama konusunda güvenli bir yer olmasına" adamıştır.[37]
1990 Amerika Birleşik Devletleri Fernando J. Corbató Genel amaçlı, geniş ölçekli, zaman ve kaynak paylaşımlı bilgisayar sistemlerinin (CTSS ve Multics) tasarlanması ve geliştirilmesi konusundaki öncü rolü dolayısıyla[38]
1991 Birleşik Krallık Robin Milner Şu konulardaki başarısı nedeniyle:
1) Makine destekli kanıtlama için geliştirdiği LCF aracı
2) Tip güvenlikli bir hata yakalama işlergesi ile çalışan çokbiçimli tip belirleme sisteminin ilk kez kullanıldığı ML
3) Genel bir koşut zamanlılık kuramı olan CCS; işletimsel ve simgesel anlam bilimi arasındaki ilişki[39]
1992 Amerika Birleşik Devletleri Butler W. Lampson Dağıtık ve kişisel bilgisayar ortamlarının geliştirilmesine yönelik çalışmaları ile iş istasyonları, ağlar, işletim sistemleri, programlama ortamları, görüntüleyiciler, güvenlik ve belge yayımlama teknolojisine katkıları dolayısıyla[40]
1993 Letonya Juris Hartmanis
Amerika Birleşik Devletleri Richard E. Stearns
Hesaplamalı karmaşıklık kuramının kurulmasını sağlayan açıklayıcı makalesi dolayısıyla[41]
1994 Amerika Birleşik Devletleri Edward Feigenbaum
Amerika Birleşik Devletleri Raj Reddy
Geniş ölçekli yapay zekâ sistemlerinin kurulması konusundaki öncü rolleri ile bu teknolojinin uygulamadaki önemini gösteren çalışmaları dolayısıyla[42]
1995 Venezuela Manuel Blum Hesaplamalı karmaşıklık kuramının kriptografi ve program doğrulamaya uygulanması konusundaki katkıları için[43]
1996 İsrail Amir Pnueli Süreli mantık kavramını bilgisayar bilimine kazandırması ile program ve sistem doğrulama konusundaki önemli katkılarından dolayı[44]
1997 Amerika Birleşik Devletleri Douglas Engelbart Etkileşimli bilişimin geleceğine yönelik öngörü ve bu öngörüyü gerçekltşrmek için ortaya koyduğu teknolojik çalışmalar dolayısıyla[45]
1998 Amerika Birleşik Devletleri Jim Gray Veritabanı ve işlem işleme konulu araştırmaları ve sistem uygulamalarındaki önderliği dolayısıyla[46]
1999 Amerika Birleşik Devletleri Frederick P. Brooks, Jr. Bilgisayar mimarisi, işletim sistemleri ve yazılım mühendisliğine yaptığı eşsiz katkılar dolayısıyla[47]
2000 Çin Andrew Chi-Chih Yao Hesaplama kuramına yaptığı önemli katkıları ile sözderastlantısal sayı üretimi, kriptografi ve iletişim karmaşıklığı konusundaki çalışmaları dolayısıyla[48]
2001 Norveç Ole-Johan Dahl
Norveç Kristen Nygaard
Nesne yönelimli programlamanın ortaya çıkışını sağlayan temel düşünceleri ile Simula I ve Simula 67 adlı programlama dillerini tasarladıkları için[49][50]
2002 Amerika Birleşik Devletleri Ronald L. Rivest
İsrail Adi Shamir
Amerika Birleşik Devletleri Leonard M. Adleman
Açık anahtarlı şifrelemeyi uygulanabilir kılmaya yönelik eşsiz katkıları dolayısıyla[51]
2003 Amerika Birleşik Devletleri Alan Kay Günümüzde kullanılan nesne yönelimli programlama dillerinin temellerini atan düşünceleri ile Smalltalk dilini oluşturan takıma önderlik yapması dolayısıyla[52]
2004 Amerika Birleşik Devletleri Vinton G. Cerf
Amerika Birleşik Devletleri Robert E. Kahn
Ağ kümeleri konusundaki öncü rolleri ile internetin temel iletişim kurallarından TCP/IP'nin tasarım ve uygulaması konusundaki çalışmaları dolayısıyla[53][54]
2005 Danimarka Peter Naur Programlama dili tasarımı, Algol 60, derleyici tasarımı ve programlama sanatına yaptığı önemli katkılar dolayısıyla[55]
2006 Amerika Birleşik Devletleri Frances E. Allen Bilgisayar programlarının başarımını artırmaya ve süper bilgisayarların kullanımını artırmaya yönelik çalışmaları dolayısıyla[56]
2007 Amerika Birleşik Devletleri Edmund M. Clarke
Amerika Birleşik Devletleri E. Allen Emerson
Yunanistan Joseph Sifakis
Donanım ve yazılım sanayiinde yaygın olarak kullanılan ve model denetimi ilkesine dayanan verimli doğrılama teknolojisine yaptıkları katkılar için[57]
2008 Amerika Birleşik Devletleri Barbara Liskov Programlama dili tasarımı, veri soyutlama, arızaya dayanıklılık ve dağıtık hesaplama konusundaki katkıları dolayısıyla[58]
2009 Amerika Birleşik Devletleri Charles P. Thacker İlk çağdaş kişisel bilgisayar olan Xerox Alto'yu tasarlaması, ethernet ve tablet bilgisayar konusundaki çalışmaları dolayısıyla[59]
2010 Birleşik Krallık Leslie Valiant Hesaplama kuramına yaptığı etkileyici katkılar ile yüksek olasılıklı öğrenme (PAC), sayım ve cebirsel hesaplama karmaşıklığı, koşut ve dağıtık hesaplama kuramı konusundaki çalışmaları dolayısıyla[60]
2011 Amerika Birleşik Devletleri Judea Pearl[61] Olasılık ve olay tabanlı karar verme kalkülüsü yoluyla yapay zekâya yaptığı katkılar dolayısıyla[62]
2012 İtalya Silvio Micali
Amerika Birleşik Devletleriİsrail Shafi Goldwasser
Kriptografinin karmaşıklık kuramını açıklayan etkileyici çalışmaları ile matematiksel kanıtların vermli bir biçimde doğrulanmasını sağlayan yeni yöntemler geliştirmesi dolayısıyla[63]
2013 Amerika Birleşik Devletleri Leslie Lamport Dağıtık ve koşut sistemlerin tasarım ve uygulaması konusundaki önemli katkıları ile mantıksal saatler, güvenlik ve canlılık, eşlenen durum makineleri ve sıralı tutarlılık gibi kavramları geliştirmesi dolayısıyla[64]
2014 Amerika Birleşik Devletleri Michael Stonebraker Çağdaş veritabanı sistemlerinin altyapısını oluşturan kavramlara yaptığı önemli katkılar dolayısıyla[65]
2015 Amerika Birleşik Devletleri Martin E. Hellman
Amerika Birleşik Devletleri Whitfield Diffie
Çağdaş kriptografiye yaptıkları katkılar için. Diffie ve Hellman'ın 1976'da yazdığı "New Directions in Cryptography"[66] başlıklı makalesi günümüzde internet üzerinde yaygın olarak kullanılan güvenlik sistemlerinden açık anahtarlı şifreleme ve sayısal imzaların gelişimine önayak olmuştur.[67]
2016 Birleşik Krallık Tim Berners-Lee World Wide Web'i, ilk web tarayıcısını ve internetin geniş ölçekli kullanımını güvence altına alan kural ve algoritmaları geliştirdiği için[68]

Uluslara göre[değiştir | kaynağı değiştir]

Ulus Ödül sayısı
Amerika Birleşik Devletleri Amerika Birleşik Devletleri 43
 Birleşik Krallık 7
 İsrail 4
 Kanada 3
 Norveç 2
 Hollanda 1
 İsviçre 1
 Letonya 1
 Venezuela 1
 Çin 1
 Danimarka 1
 Yunanistan 1
 İtalya 1

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Cacm Staff (2014). "ACM's Turing Award prize raised to $1 million". Communications of the ACM 57 (12): 20. DOI:10.1145/2685372. 
  2. ^ a b "A. M. Turing Award". ACM. 12 Aralık 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20091212132624/http://awards.acm.org:80/homepage.cfm?awd=140&srt=all. Erişim tarihi: 16 Kasım 2017. 
  3. ^ Dasgupta, Sanjoy; Papadimitriou, Christos; Vazirani, Umesh (2008). Algorithms. McGraw-Hill. ISBN 978-0-07-352340-8. , s. 317
  4. ^ Bibliography of Turing Award lectures, DBLP
  5. ^ Steven Geringer (27 Temmuz 2007). "ACM'S Turing Award Prize Raised To $250,000". ACM press release. 30 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170130153824/http://www.acm.org:80/press-room/news-releases-2007/turingaward. Erişim tarihi: 16 Kasım 2017. 
  6. ^ Brown, Bob (6 Haziran 2011). "Why there's no Nobel Prize in Computing". Network World. 22 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20161022090049/http://www.networkworld.com/article/2177705/data-center/why-there-s-no-nobel-prize-in-computing.html. Erişim tarihi: 16 Kasım 2017. 
  7. ^ Homer, Steven and Alan L. (2001). Computability and Complexity Theory. Springer via Google Books limited view. ss. 35. ISBN 0-387-95055-9. https://books.google.com/?id=r5kOgS1IB-8C&pg=PA35. Erişim tarihi: 16 Kasım 2017. 
  8. ^ "ACM's Turing Award Prize Raised to $1 Million". ACM. 10 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160710172359/http://www.acm.org/press-room/news-releases/2014/turing-prize-announcement. Erişim tarihi: 16 Kasım 2017. 
  9. ^ "First Woman to Receive ACM Turing Award". The Association for Computing Machinery. 21 Şubat 2007. http://campus.acm.org/public/pressroom/press_releases/2_2007/turing2006.cfm. Erişim tarihi: 16 Kasım 2017. 
  10. ^ Perlis, A. J. (1967). "The Synthesis of Algorithmic Systems". Journal of the ACM 14: 1. DOI:10.1145/321371.321372. 
  11. ^ Wilkes, M. V. (1968). "Computers then and Now". Journal of the ACM 15: 1. DOI:10.1145/321439.321440. 
  12. ^ Hamming, R. W. (1969). "One Man's View of Computer Science". Journal of the ACM 16: 3. DOI:10.1145/321495.321497. 
  13. ^ Minsky, M. (1970). "Form and Content in Computer Science (1970 ACM turing lecture)". Journal of the ACM 17 (2): 197. DOI:10.1145/321574.321575. 
  14. ^ Wilkinson, J. H. (1971). "Some Comments from a Numerical Analyst". Journal of the ACM 18 (2): 137. DOI:10.1145/321637.321638. 
  15. ^ McCarthy, J. (1987). "Generality in artificial intelligence". Communications of the ACM 30 (12): 1030. DOI:10.1145/33447.33448. http://www-formal.stanford.edu/jmc/generality.ps. 
  16. ^ Dijkstra, E. W. (1972). "The humble programmer". Communications of the ACM 15 (10): 859. DOI:10.1145/355604.361591. 
  17. ^ Bachman, C. W. (1973). "The programmer as navigator". Communications of the ACM 16 (11): 653. DOI:10.1145/355611.362534. 
  18. ^ Knuth, D. E. (1974). "Computer programming as an art". Communications of the ACM 17 (12): 667. DOI:10.1145/361604.361612. 
  19. ^ Newell, A.; Simon, H. A. (1976). "Computer science as empirical inquiry: Symbols and search". Communications of the ACM 19 (3): 113. DOI:10.1145/360018.360022. 
  20. ^ Rabin, M. O.; Scott, D. (1959). "Finite Automata and Their Decision Problems". IBM Journal of Research and Development 3 (2): 114. DOI:10.1147/rd.32.0114. 
  21. ^ Rabin, M. O. (1977). "Complexity of computations". Communications of the ACM 20 (9): 625. DOI:10.1145/359810.359816. 
  22. ^ Scott, D. S. (1977). "Logic and programming languages". Communications of the ACM 20 (9): 634. DOI:10.1145/359810.359826. 
  23. ^ Backus, J. (1978). "Can programming be liberated from the von Neumann style?: A functional style and its algebra of programs". Communications of the ACM 21 (8): 613. DOI:10.1145/359576.359579. 
  24. ^ Floyd, R. W. (1979). "The paradigms of programming". Communications of the ACM 22 (8): 455. DOI:10.1145/359138.359140. http://dl.acm.org/ft_gateway.cfm?id=359140&ftid=289772&dwn=1&CFID=285645736&CFTOKEN=55009136. 
  25. ^ Iverson, K. E. (1980). "Notation as a tool of thought". Communications of the ACM 23 (8): 444. DOI:10.1145/358896.358899. 
  26. ^ Hoare, C. A. R. (1981). "The emperor's old clothes". Communications of the ACM 24 (2): 75. DOI:10.1145/358549.358561. 
  27. ^ Codd, E. F. (1982). "Relational database: A practical foundation for productivity". Communications of the ACM 25 (2): 109. DOI:10.1145/358396.358400. 
  28. ^ Cook, S. A. (1983). "An overview of computational complexity". Communications of the ACM 26 (6): 400. DOI:10.1145/358141.358144. 
  29. ^ "Kenneth Lane Thompson". ACM. 2 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170402063357/http://amturing.acm.org:80/award_winners/thompson_4588371.cfm. 
  30. ^ "Dennis M. Ritchie". ACM. 3 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170703201557/http://amturing.acm.org/award_winners/ritchie_1506389.cfm. 
  31. ^ "Niklaus E. Wirth". ACM. 29 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170629084838/http://amturing.acm.org/award_winners/wirth_1025774.cfm. 
  32. ^ "Richard ("Dick") Manning Karp". ACM. 4 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170704175158/http://amturing.acm.org/award_winners/karp_3256708.cfm. 
  33. ^ "John E Hopcroft". ACM. 29 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170629083530/http://amturing.acm.org/award_winners/hopcroft_1053917.cfm. 
  34. ^ "Robert (Bob) Endre Tarjan". ACM. 30 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20171030003443/https://amturing.acm.org/award_winners/tarjan_1092048.cfm. 
  35. ^ "John Cocke". ACM. 13 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170913183843/http://amturing.acm.org/award_winners/cocke_2083115.cfm. 
  36. ^ "Ivan Sutherland". ACM. 12 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20171012154505/http://amturing.acm.org/award_winners/sutherland_3467412.cfm. 
  37. ^ "William (“Velvel”) Morton Kahan". ACM. 3 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170703194035/http://amturing.acm.org/award_winners/kahan_1023746.cfm. 
  38. ^ "Fernando J ("Corby") Corbato". ACM. 6 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170406232713/http://amturing.acm.org:80/award_winners/corbato_1009471.cfm. 
  39. ^ Milner, R. (1993). "Elements of interaction: Turing award lecture". Communications of the ACM 36: 78–89. DOI:10.1145/151233.151240. 
  40. ^ "Butler W Lampson". ACM. 4 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170704192958/http://amturing.acm.org/award_winners/lampson_1142421.cfm. 
  41. ^ Stearns, R. E. (1994). "Turing Award lecture: It's time to reconsider time". Communications of the ACM 37 (11): 95. DOI:10.1145/188280.188379. 
  42. ^ Reddy, R. (1996). "To dream the possible dream". Communications of the ACM 39 (5): 105. DOI:10.1145/229459.233436. 
  43. ^ "Manuel Blum". ACM. 1 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170701122906/http://amturing.acm.org/award_winners/blum_4659082.cfm. 
  44. ^ "Amir Pnueli". ACM. 29 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170629090242/http://amturing.acm.org/award_winners/pnueli_4725172.cfm. 
  45. ^ "Douglas Engelbart". ACM. 4 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170704002220/http://amturing.acm.org/award_winners/engelbart_5078811.cfm. 
  46. ^ "James ("Jim") Nicholas Gray". ACM. 2 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20171002194640/http://amturing.acm.org/award_winners/gray_3649936.cfm. 
  47. ^ "Frederick P. Brooks Jr. Wins the Association for Computing Machinery's 1999 A. M. Turing Award, Called "The Nobel Prize of Computing"". University of North Carolina, Chapel Hill. 7 Ocak 2000. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160303204748/http://www.cs.unc.edu/Events/News/TuringAward.html. Erişim tarihi: 18 Kasım 2017. 
  48. ^ "Andrew Chi-Chih Yao". ACM. 3 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170703221804/http://amturing.acm.org/award_winners/yao_1611524.cfm. 
  49. ^ "Ole-Johan Dahl". ACM. 3 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170703183656/http://amturing.acm.org/award_winners/dahl_6917600.cfm. 
  50. ^ "Kristen Nygaard". ACM. 3 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170703182527/http://amturing.acm.org/award_winners/nygaard_5916220.cfm. 
  51. ^ "Rivest, Shamir, and Adleman Receive 2002 Turing Award". 29 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170829061845/http://www.ams.org/notices/200307/comm-turing.pdf. Erişim tarihi: 18 Kasım 2017. 
  52. ^ "Alan Kay". ACM. 12 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20171012154515/http://amturing.acm.org/award_winners/kay_3972189.cfm. 
  53. ^ "Vinton (“Vint”) Gray Cerf". ACM. 29 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170629090105/http://amturing.acm.org/award_winners/cerf_1083211.cfm. 
  54. ^ "Robert (“Bob”) Elliot Kahn". ACM. 14 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20171114202614/https://amturing.acm.org/award_winners/kahn_4598637.cfm. 
  55. ^ "Peter Naur". ACM. 3 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170703194450/http://amturing.acm.org/award_winners/naur_1024454.cfm. 
  56. ^ "Frances ("Fran") Elizabeth Allen". ACM. 24 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170324170217/http://amturing.acm.org:80/award_winners/allen_1012327.cfm. 
  57. ^ 2007 Turing Award Winners Announced
  58. ^ "Barbara Liskov wins Turing Award". MIT News. 10 Mart 2009. 17 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170517203224/http://news.mit.edu/2009/turing-liskov-0310. Erişim tarihi: 18 Kasım 2017. 
  59. ^ "Charles P. (Chuck) Thacker". ACM. 24 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170324170227/http://amturing.acm.org:80/award_winners/thacker_1336106.cfm. 
  60. ^ "Leslie Valiant wins 2010 ACM A. M. Turing Award". Harvard Üniversitesi. 9 Mart 2011. 5 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160905182758/http://www.seas.harvard.edu:80/news/2011/03/leslie-valiant-wins-2010-acm-m-turing-award. Erişim tarihi: 18 Kasım 2017. 
  61. ^ Pearl, Judea (2011). "The Mechanization of Causal Inference: A "mini" Turing Test and Beyond" (mp4). ACM Turing award lectures (ACM). DOI:10.1145/1283920.2351636. ISBN 978-1-4503-1049-9. http://dl.acm.org/citation.cfm?id=1283920.2351636. 
  62. ^ "Judea Pearl". ACM. 26 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170826024415/http://amturing.acm.org/award_winners/pearl_2658896.cfm. 
  63. ^ "Turing award 2012". ACM. 16 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20171016065932/http://www.acm.org/press-room/news-releases/2013/turing-award-12. 
  64. ^ Lamport, L. (1978). "Time, clocks, and the ordering of events in a distributed system". Communications of the ACM 21 (7): 558-565. DOI:10.1145/359545.359563. http://research.microsoft.com/users/lamport/pubs/time-clocks.pdf. 
  65. ^ "Turing award 2014". ACM. 3 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170703233056/http://amturing.acm.org/award_winners/stonebraker_1172121.cfm. 
  66. ^ Diffie, W.; Hellman, M. (1976). "New directions in cryptography". IEEE Transactions on Information Theory 22 (6): 644–654. DOI:10.1109/TIT.1976.1055638. https://www-ee.stanford.edu/~hellman/publications/24.pdf. 
  67. ^ "Cryptography Pioneers Receive 2015 ACM A.M. Turing Award". ACM. 4 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170704184453/http://amturing.acm.org/award_winners/diffie_8371646.cfm. 
  68. ^ "Turing award 2016". ACM. 6 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170406225836/http://amturing.acm.org:80/award_winners/berners-lee_8087960.cfm. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]