Turing Ödülü

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

ACM Turing Ödülü
Stephen Kettle tarafından yapılan Alan Turing heykeli (Bletchley Park, İngiltere)
Açıklama Bilgisayar bilimine yapılan önemli katkılar
Dağıtan Association for Computing Machinery (ACM)
Tarih 1966 (52 yıl önce) (1966)
Ülke Amerika Birleşik Devletleri
Kazanç $1.000.000[1]
Son kazanan John L. Hennessy, David Patterson (2017)
Resmî sitesi amturing.acm.org

Turing Ödülü, modern bilgisayar biliminin kurucularından sayılan Alan Turing anısına, 1966'dan beri her yıl Association for Computing Machinery (ACM) tarafından bilişim dünyasına katkıda bulunanlara verilen bir ödüldür. Ödüle değer görülen katkılarda "kalıcı olma ve bilgisayar bilimi dünyasına önemli bir etki yapma" koşulu aranmaktadır.[2] Bilişim konulu en önemli ödül olduğu düşünülen[3][4] Turing Ödülü bilgisayar dünyasının Nobel Ödülü olarak da anılmaktadır.[5][6]

Ödül, adını Manchester Üniversitesi'nde reader olarak çalışan Britanyalı matematikçi ve yazar Alan Turing'den almıştır. Alan Turing teorik bilgisayar bilimi ve yapay zekanın kurucusu olarak kabul edilmektedir.[7] Her yıl ACM Awards Banquet'te sahibini bulan Turing Ödülü'ne değer görülen araştırmacılar ACM konferanslarına konuşmacı olarak katılma hakkını da elde etmektedirler.

Turing Ödülü 2003 yılına değin $25.000 maddi desteği içermiştir. Para ödülü 2003 yılında $100.000, 2007-2013 yılları arasında ise $250.000 olmuş ve Intel ile Google tarafından sağlanmıştır.[2] 2014'te ise para ödülü $1 milyona çıkarılmış[1] ve Google tarafından karşılanmaya başlamıştır.[8]

50 yılı aşkın tarihinde ilk ödül 1966 yılında Carnegie Mellon Üniversitesi'nden Alan Perlis tarafından alınırken 2006 yılında IBM'den Frances E. Allen bu ödülü kazanan ilk kadın olmuştur.[9] 1975 yılında ise ödül ilk kez birden çok araştırmacıya (yapay zekâ konulu araştırmaları için Allen Newell ve Herbert Simon'a) verilmiştir.

Ödül sahipleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıla göre[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Ülke Kazanan Açıklama Kay
1966  Amerika Birleşik Devletleri Alan Perlis Programlama ve derleyici tasarımı alanına yaptığı katkılardan dolayı [10]
1967  Büyük Britanya Maurice Wilkes Profesör Wilkes dahili program saklayabilen ilk bilgisayar olan EDSAC'ın tasarımcısı ve mimarı olarak bilinir. 1949 yılında EDSAC bir delay line memory kullandı. Ayrıca, Wilkes 1951 yılında yazılan "Preparation of Programs for Electronic Digital Computers" kitabının yazarlarından biridir ve bu kitap program kütüphanelerini iyi bir biçimde tanıtmıştır. [11]
1968  Amerika Birleşik Devletleri Richard Hamming Hata bulma ve düzeltme kodları, otomatik kodlama dizgeleri ve sayısal yöntemler konusundaki çalışmalarından dolayı [12]
1969  Amerika Birleşik Devletleri Marvin Minsky Yapay zekânın oluşturulması, biçimlendirilmesi ve geliştirilmesine yönelik kayda değer etkilerinden dolayı [13]
1970  Büyük Britanya James H. Wilkinson Yüksek hızlı sayısal bilgisayarların kullanımını kolaylaştıran sayısal analiz çalışmaları ile lineer cebir ve geriye dönük hata analizine yaptığı katkılardan dolayı [14]
1971  Amerika Birleşik Devletleri John McCarthy McCarthy'nin çalışma alanındaki bilinirliğini ortaya koyan "The Present State of Research on Artificial Intelligence" başlıklı konuşması [15]
1972  Hollanda Edsger Dijkstra Edsger Dijkstra 1950'lerde ALGOL adlı yüksek düzey programlama diline en çok katkı yapan kişilerden biridir. Programlama dillerine genel anlamda katkı sunmuş olan ilk bilim insanları arasındadır ve bunların yapısı, tanımı ve uygulaması konusundaki çalışmalarıyla bilinir. Dijkstra'nın on beş yılı bulan yayım geçmişi çizge teorisine ilişkin teorik makalelerden el kitaplarına, açıklayıcı metinlerden programlama dilleri konulu felsefi gözlemlere uzanmaktadır. [16]
1973  Amerika Birleşik Devletleri Charles Bachman Veri tabanı teknolojisine yaptığı büyük katkılardan dolayı [17]
1974  Amerika Birleşik Devletleri Donald Knuth Algoritma analizi ve programlama dili tasarımı konusundaki değerli çalışmaları ile özellikle "The Art of Computer Programming" adlı kitabı dolayısıyla [18]
1975  Amerika Birleşik Devletleri Allen Newell RAND Corporation'da J. C. Shaw'la, Carnegie Mellon Üniversitesi'nde fakülte üyeleri ve öğrencilerle yürütülen çalışmalar sonucunda yapay zekâ, insanın bilişsel yapısı ve liste işleme konusundaki katkılarından dolayı [19]
 Amerika Birleşik Devletleri Herbert Simon
1976  İsrail Michael O. Rabin Deterministik olmayan sonlu durum makinelerinin geliştirilmesine önayak olan "Finite Automata and Their Decision Problem" adlı makaleleri dolayısıyla.[20] Scott ve Rabin'in klasik makalesi bu alandaki diğer çalışmalara esin kaynağı olmuştur. [21][22]
 Amerika Birleşik Devletleri Dana Scott
1977  Amerika Birleşik Devletleri John Backus FORTRAN gibi yüksek düzey programlama dillerine yaptığı etkileyici katkıları ve programlama dillerinin temel niteliklerine ilişkin resmî yordamlar konulu yayınlarından dolayı [23]
1978  Amerika Birleşik Devletleri Robert W. Floyd Verimli ve güvenilir yazılımlar oluşturma yöntemleri konusundaki çalışmaları ile bilgisayar biliminin şu alt dallarının kurulmasına yaptığı katkıları dolayısıyla: normalizasyon teorisi, programlama dilleri anlam bilimi, otomatik program doğrulama, otomatik programlama ve algoritma analizi [24]
1979  Kanada Kenneth E. Iverson Günümüzde APL olarak bilinen dala zemin hazırlayan çalışmaları, etkileşimli sistemler, programlama dili teorisi ve uygulamasına yaptığı katkılardan dolayı [25]
1980  Büyük Britanya Tony Hoare Programlama dili tanımı ve tasarımı alanındaki önemli katkılarından dolayı [26]
1981  Büyük Britanya Edgar F. Codd Veri tabanı yönetim sistemleri (özellikle ilişkisel veri tabanları) teorisi ve uygulamaları konusundaki önemli katkılarından dolayı [27]
1982  Amerika Birleşik Devletleri
 Kanada
Stephen A. Cook Berim karmaşıklığı konusundaki bilgi birikimini önemli ölçüde değiştirdiği için [28]
1983  Amerika Birleşik Devletleri Ken Thompson Genel işletim sistemi teorisinin geliştirilmesi ve bu teorinin Unix işletim sistemi olarak gerçekleştirilmesi dolayısıyla [29][30]
 Amerika Birleşik Devletleri Dennis Ritchie
1984  İsviçre Niklaus Wirth EULER, ALGOL W, Modula ve Pascal gibi yenilikçi programlama dillerini geliştirdiği için [31]
1985  Amerika Birleşik Devletleri Richard M. Karp Ağ akışı ve kombinatorik iyileştirme problemlerine yönelik verimli algoritmalar geliştirme konusundaki katkıları, polinomsal zaman algoritmalarının verimliliği ve NP-tam kavramının tanımlanması konusundaki çalışmaları dolayısıyla [32]
1986  Amerika Birleşik Devletleri John Hopcroft Algoritma ve veri yapılarının tasarım ve çözümlemesine yaptığı önemli katkılar dolayısıyla [33][34]
 Amerika Birleşik Devletleri Robert Tarjan
1987  Amerika Birleşik Devletleri John Cocke Derleyiciler ile büyük sistemler teorisi ve tasarımı konusundaki önemli katkıları, indirgenmiş komut takımlı bilgisayarların geliştirilmesi çalışmaları dolayısıyla [35]
1988  Amerika Birleşik Devletleri Ivan Sutherland Bilgisayar grafiklerine yaptığı (özellikle Sketchpad yazılımıyla) öncü nitelikteki katkılar dolayısıyla [36]
1989  Kanada William Kahan Sayısal yöntemler konusundaki önemli katkıları dolayısıyla. Kayan noktalı hesaplama konusundaki uzman kişiler arasında olan Kahan kendini "dünyanın sayısal hesaplama konusunda güvenli bir yer olmasına" adamıştır. [37]
1990  Amerika Birleşik Devletleri Fernando J. Corbató Genel amaçlı, geniş ölçekli, zaman ve kaynak paylaşımlı bilgisayar sistemlerinin (CTSS ve Multics) tasarlanması ve geliştirilmesi konusundaki öncü rolü dolayısıyla [38]
1991  Büyük Britanya Robin Milner Şu konulardaki başarısı nedeniyle:
1) Makine destekli kanıtlama için geliştirdiği LCF aracı
2) Tip güvenlikli bir hata işleme yordamı ile çalışan çokbiçimli tip belirleme sisteminin ilk kez kullanıldığı ML
3) Genel bir paralel zamanlılık teorisi olan CCS; işletimsel ve gösterimsel anlam bilimi arasındaki ilişki
[39]
1992  Amerika Birleşik Devletleri Butler Lampson Dağıtık ve kişisel bilgisayar ortamlarının geliştirilmesine yönelik çalışmaları ile iş istasyonları, ağlar, işletim sistemleri, programlama ortamları, görüntüleyiciler, güvenlik ve belge yayımlama teknolojisine katkıları dolayısıyla [40]
1993  Letonya Juris Hartmanis Hesaplamalı karmaşıklık teorisinin kurulmasını sağlayan açıklayıcı makaleleri dolayısıyla [41]
 Amerika Birleşik Devletleri Richard E. Stearns
1994  Amerika Birleşik Devletleri Edward Feigenbaum Geniş ölçekli yapay zekâ sistemlerinin kurulması konusundaki öncü rolleri ile bu teknolojinin uygulamadaki önemini gösteren çalışmaları dolayısıyla [42]
 Amerika Birleşik Devletleri Raj Reddy
1995  Venezuela Manuel Blum Hesaplamalı karmaşıklık teorisinin kriptoloji ve program doğrulamaya uygulanması konusundaki katkıları için [43]
1996  İsrail Amir Pnueli Zamansal mantık kavramını bilgisayar bilimine kazandırması ile program ve sistem doğrulama konusundaki önemli katkılarından dolayı [44]
1997  Amerika Birleşik Devletleri Douglas Engelbart Etkileşimli bilişimin geleceğine yönelik öngörüsü ve bu öngörüyü gerçekleştirmek için ortaya koyduğu teknolojik çalışmalar dolayısıyla [45]
1998  Amerika Birleşik Devletleri Jim Gray Veri tabanı ve hareket işleme konulu araştırmaları ve sistem uygulamalarındaki önderliği dolayısıyla [46]
1999  Amerika Birleşik Devletleri Fred Brooks Bilgisayar mimarisi, işletim sistemleri ve yazılım mühendisliğine yaptığı eşsiz katkılar dolayısıyla [47]
2000  Çin Andrew Yao Hesaplama teorisine yaptığı önemli katkılar ile sözderastlantısal sayı üretimi, kriptoloji ve iletişim karmaşıklığı konusundaki çalışmaları dolayısıyla [48]
2001  Norveç Ole-Johan Dahl Nesne yönelimli programlamanın ortaya çıkmasını sağlayan temel düşünceleri ile Simula I ve Simula 67 adlı programlama dillerini tasarladıkları için [49][50]
 Norveç Kristen Nygaard
2002  Amerika Birleşik Devletleri Ron Rivest Açık anahtarlı şifrelemeyi uygulanabilir kılmaya yönelik eşsiz katkıları dolayısıyla [51]
 İsrail Adi Shamir
 Amerika Birleşik Devletleri Leonard Adleman
2003  Amerika Birleşik Devletleri Alan Kay Günümüzde kullanılan nesne yönelimli programlama dillerinin temellerini atan düşünceleri ile Smalltalk dilini oluşturan takıma önderlik yapması dolayısıyla [52]
2004  Amerika Birleşik Devletleri Vint Cerf Ağ kümeleri konusundaki öncü rolleri ile internetin temel iletişim kurallarından TCP/IP'nin tasarım ve uygulaması konusundaki çalışmaları dolayısıyla [53][54]
 Amerika Birleşik Devletleri Bob Kahn
2005  Danimarka Peter Naur Programlama dili tasarımı, ALGOL 60, derleyici tasarımı ve programlama sanatına yaptığı önemli katkılar dolayısıyla [55]
2006  Amerika Birleşik Devletleri Frances E. Allen Bilgisayar programlarının başarımı ve süper bilgisayarların kullanımını artırmaya yönelik çalışmaları dolayısıyla [56]
2007  Amerika Birleşik Devletleri Edmund M. Clarke Donanım ve yazılım sanayiinde yaygın olarak kullanılan ve model kontrolü ilkesine dayanan verimli doğrulama teknolojisine yaptıkları katkılar için [57]
 Amerika Birleşik Devletleri E. Allen Emerson
 Yunanistan Joseph Sifakis
2008  Amerika Birleşik Devletleri Barbara Liskov Programlama dili tasarımı, veri soyutlama, arızaya dayanıklılık ve dağıtık hesaplama konusundaki katkıları dolayısıyla [58]
2009  Amerika Birleşik Devletleri Charles P. Thacker İlk çağdaş kişisel bilgisayar olan Xerox Alto'yu tasarlaması, ethernet ve tablet bilgisayar konusundaki çalışmaları dolayısıyla [59]
2010  Büyük Britanya Leslie Valiant Hesaplama teorisine yaptığı etkileyici katkılar ile yüksek olasılıklı öğrenme (PAC), sayım ve cebirsel hesaplama karmaşıklığı, paralel ve dağıtık hesaplama teorisi konusundaki çalışmaları dolayısıyla [60]
2011  Amerika Birleşik Devletleri Judea Pearl[61] Olasılık ve olay tabanlı karar verme kalkülüsü yoluyla yapay zekâya yaptığı katkılar dolayısıyla [62]
2012  İtalya Silvio Micali Kriptolojinin karmaşıklık teorisini açıklayan etkileyici çalışmaları ile matematiksel kanıtların vermli bir biçimde doğrulanmasını sağlayan yeni yöntemler geliştirmeleri dolayısıyla [63]
 Amerika Birleşik Devletleri
 İsrail
Shafi Goldwasser
2013  Amerika Birleşik Devletleri Leslie Lamport Dağıtık ve paralel sistemlerin tasarım ve uygulaması konusundaki önemli katkıları ile mantıksal saatler, güvenlik ve canlılık, eşlenen durum makineleri ve sıralı tutarlılık gibi kavramları geliştirmesi dolayısıyla [64]
2014  Amerika Birleşik Devletleri Michael Stonebraker Çağdaş veri tabanı sistemlerinin altyapısını oluşturan kavramlara yaptığı önemli katkılar dolayısıyla [65]
2015  Amerika Birleşik Devletleri Martin Hellman Çağdaş kriptolojiye yaptıkları katkılar için. Diffie ve Hellman'ın 1976'da yazdığı "New Directions in Cryptography"[66] başlıklı makale günümüzde internet üzerinde yaygın olarak kullanılan güvenlik sistemlerinden açık anahtarlı şifreleme ve elektronik imzaların gelişimine önayak olmuştur. [67]
 Amerika Birleşik Devletleri Whitfield Diffie
2016  Büyük Britanya Tim Berners-Lee World Wide Web'i, ilk web tarayıcısını ve internetin geniş ölçekli kullanımını güvence altına alan kural ve algoritmaları geliştirdiği için [68]
2017  Amerika Birleşik Devletleri John L. Hennessy Bilgisayar mimarilerinin tasarım ve değerlendirmesine getirdikleri sistemli ve niceliksel yaklaşım ile mikroişlemci sanayiine yaptıkları kalıcı etki dolayısıyla [69]
 Amerika Birleşik Devletleri David Patterson

Millete göre[değiştir | kaynağı değiştir]

Turing Ödülü sahiplerinin ülkelere göre dağılımı aşağıdaki tabloda gösterilmektedir. Çift vatandaşlık sahibi kişiler için, ait oldukları ülkelere 1'er puan eklenmiştir.

Millet Ödül sayısı
Amerika Birleşik Devletleri Amerika Birleşik Devletleri 45
 Birleşik Krallık 7
 İsrail 4
 Kanada 3
 Norveç 2
 Hollanda 1
 İsviçre 1
 Letonya 1
 Venezuela 1
 Çin 1
 Danimarka 1
 Yunanistan 1
 İtalya 1

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Cacm Staff (2014). "ACM's Turing Award prize raised to $1 million". Communications of the ACM 57 (12): 20. DOI:10.1145/2685372. 
  2. ^ a b "A. M. Turing Award". ACM. 12 Aralık 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20091212132624/http://awards.acm.org:80/homepage.cfm?awd=140&srt=all. Erişim tarihi: 16 Kasım 2017. 
  3. ^ Dasgupta, Sanjoy; Papadimitriou, Christos; Vazirani, Umesh (2008). Algorithms. McGraw-Hill. s. 317. ISBN 978-0-07-352340-8. 
  4. ^ "Bibliography of Turing Award lectures". DBLP. 2 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150102222046/http://www.informatik.uni-trier.de/~ley/db/journals/cacm/turing.html. 
  5. ^ Steven Geringer (27 Temmuz 2007). "ACM'S Turing Award Prize Raised To $250,000". ACM press release. 30 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170130153824/http://www.acm.org:80/press-room/news-releases-2007/turingaward. Erişim tarihi: 16 Kasım 2017. 
  6. ^ Brown, Bob (6 Haziran 2011). "Why there's no Nobel Prize in Computing". Network World. 22 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20161022090049/http://www.networkworld.com/article/2177705/data-center/why-there-s-no-nobel-prize-in-computing.html. Erişim tarihi: 16 Kasım 2017. 
  7. ^ Homer, Steven and Alan L. (2001). Computability and Complexity Theory. Springer via Google Books limited view. ss. 35. ISBN 0-387-95055-9. https://books.google.com/?id=r5kOgS1IB-8C&pg=PA35. Erişim tarihi: 16 Kasım 2017. 
  8. ^ "ACM's Turing Award Prize Raised to $1 Million". ACM. 10 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160710172359/http://www.acm.org/press-room/news-releases/2014/turing-prize-announcement. Erişim tarihi: 16 Kasım 2017. 
  9. ^ "First Woman to Receive ACM Turing Award". The Association for Computing Machinery. 21 Şubat 2007. http://campus.acm.org/public/pressroom/press_releases/2_2007/turing2006.cfm. Erişim tarihi: 16 Kasım 2017. 
  10. ^ Perlis, A. J. (1967). "The Synthesis of Algorithmic Systems". Journal of the ACM 14: 1. DOI:10.1145/321371.321372. 
  11. ^ Wilkes, M. V. (1968). "Computers then and Now". Journal of the ACM 15: 1. DOI:10.1145/321439.321440. 
  12. ^ Hamming, R. W. (1969). "One Man's View of Computer Science". Journal of the ACM 16: 3. DOI:10.1145/321495.321497. 
  13. ^ Minsky, M. (1970). "Form and Content in Computer Science (1970 ACM turing lecture)". Journal of the ACM 17 (2): 197. DOI:10.1145/321574.321575. 
  14. ^ Wilkinson, J. H. (1971). "Some Comments from a Numerical Analyst". Journal of the ACM 18 (2): 137. DOI:10.1145/321637.321638. 
  15. ^ McCarthy, J. (1987). "Generality in artificial intelligence". Communications of the ACM 30 (12): 1030. DOI:10.1145/33447.33448. http://www-formal.stanford.edu/jmc/generality.ps. 
  16. ^ Dijkstra, E. W. (1972). "The humble programmer". Communications of the ACM 15 (10): 859. DOI:10.1145/355604.361591. 
  17. ^ Bachman, C. W. (1973). "The programmer as navigator". Communications of the ACM 16 (11): 653. DOI:10.1145/355611.362534. 
  18. ^ Knuth, D. E. (1974). "Computer programming as an art". Communications of the ACM 17 (12): 667. DOI:10.1145/361604.361612. 
  19. ^ Newell, A.; Simon, H. A. (1976). "Computer science as empirical inquiry: Symbols and search". Communications of the ACM 19 (3): 113. DOI:10.1145/360018.360022. 
  20. ^ Rabin, M. O.; Scott, D. (1959). "Finite Automata and Their Decision Problems". IBM Journal of Research and Development 3 (2): 114. DOI:10.1147/rd.32.0114. 
  21. ^ Rabin, M. O. (1977). "Complexity of computations". Communications of the ACM 20 (9): 625. DOI:10.1145/359810.359816. 
  22. ^ Scott, D. S. (1977). "Logic and programming languages". Communications of the ACM 20 (9): 634. DOI:10.1145/359810.359826. 
  23. ^ Backus, J. (1978). "Can programming be liberated from the von Neumann style?: A functional style and its algebra of programs". Communications of the ACM 21 (8): 613. DOI:10.1145/359576.359579. 
  24. ^ Floyd, R. W. (1979). "The paradigms of programming". Communications of the ACM 22 (8): 455. DOI:10.1145/359138.359140. http://dl.acm.org/ft_gateway.cfm?id=359140&ftid=289772&dwn=1&CFID=285645736&CFTOKEN=55009136. 
  25. ^ Iverson, K. E. (1980). "Notation as a tool of thought". Communications of the ACM 23 (8): 444. DOI:10.1145/358896.358899. 
  26. ^ Hoare, C. A. R. (1981). "The emperor's old clothes". Communications of the ACM 24 (2): 75. DOI:10.1145/358549.358561. 
  27. ^ Codd, E. F. (1982). "Relational database: A practical foundation for productivity". Communications of the ACM 25 (2): 109. DOI:10.1145/358396.358400. 
  28. ^ Cook, S. A. (1983). "An overview of computational complexity". Communications of the ACM 26 (6): 400. DOI:10.1145/358141.358144. 
  29. ^ "Kenneth Lane Thompson". ACM. 2 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170402063357/http://amturing.acm.org:80/award_winners/thompson_4588371.cfm. 
  30. ^ "Dennis M. Ritchie". ACM. 3 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170703201557/http://amturing.acm.org/award_winners/ritchie_1506389.cfm. 
  31. ^ "Niklaus E. Wirth". ACM. 29 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170629084838/http://amturing.acm.org/award_winners/wirth_1025774.cfm. 
  32. ^ "Richard ("Dick") Manning Karp". ACM. 4 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170704175158/http://amturing.acm.org/award_winners/karp_3256708.cfm. 
  33. ^ "John E Hopcroft". ACM. 29 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170629083530/http://amturing.acm.org/award_winners/hopcroft_1053917.cfm. 
  34. ^ "Robert (Bob) Endre Tarjan". ACM. 30 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20171030003443/https://amturing.acm.org/award_winners/tarjan_1092048.cfm. 
  35. ^ "John Cocke". ACM. 13 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170913183843/http://amturing.acm.org/award_winners/cocke_2083115.cfm. 
  36. ^ "Ivan Sutherland". ACM. 12 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20171012154505/http://amturing.acm.org/award_winners/sutherland_3467412.cfm. 
  37. ^ "William (“Velvel”) Morton Kahan". ACM. 3 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170703194035/http://amturing.acm.org/award_winners/kahan_1023746.cfm. 
  38. ^ "Fernando J ("Corby") Corbato". ACM. 6 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170406232713/http://amturing.acm.org:80/award_winners/corbato_1009471.cfm. 
  39. ^ Milner, R. (1993). "Elements of interaction: Turing award lecture". Communications of the ACM 36: 78–89. DOI:10.1145/151233.151240. 
  40. ^ "Butler W Lampson". ACM. 4 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170704192958/http://amturing.acm.org/award_winners/lampson_1142421.cfm. 
  41. ^ Stearns, R. E. (1994). "Turing Award lecture: It's time to reconsider time". Communications of the ACM 37 (11): 95. DOI:10.1145/188280.188379. 
  42. ^ Reddy, R. (1996). "To dream the possible dream". Communications of the ACM 39 (5): 105. DOI:10.1145/229459.233436. 
  43. ^ "Manuel Blum". ACM. 1 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170701122906/http://amturing.acm.org/award_winners/blum_4659082.cfm. 
  44. ^ "Amir Pnueli". ACM. 29 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170629090242/http://amturing.acm.org/award_winners/pnueli_4725172.cfm. 
  45. ^ "Douglas Engelbart". ACM. 4 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170704002220/http://amturing.acm.org/award_winners/engelbart_5078811.cfm. 
  46. ^ "James ("Jim") Nicholas Gray". ACM. 2 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20171002194640/http://amturing.acm.org/award_winners/gray_3649936.cfm. 
  47. ^ "Frederick P. Brooks Jr. Wins the Association for Computing Machinery's 1999 A. M. Turing Award, Called "The Nobel Prize of Computing"". University of North Carolina, Chapel Hill. 7 Ocak 2000. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160303204748/http://www.cs.unc.edu/Events/News/TuringAward.html. Erişim tarihi: 18 Kasım 2017. 
  48. ^ "Andrew Chi-Chih Yao". ACM. 3 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170703221804/http://amturing.acm.org/award_winners/yao_1611524.cfm. 
  49. ^ "Ole-Johan Dahl". ACM. 3 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170703183656/http://amturing.acm.org/award_winners/dahl_6917600.cfm. 
  50. ^ "Kristen Nygaard". ACM. 3 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170703182527/http://amturing.acm.org/award_winners/nygaard_5916220.cfm. 
  51. ^ "Rivest, Shamir, and Adleman Receive 2002 Turing Award". 29 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170829061845/http://www.ams.org/notices/200307/comm-turing.pdf. Erişim tarihi: 18 Kasım 2017. 
  52. ^ "Alan Kay". ACM. 12 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20171012154515/http://amturing.acm.org/award_winners/kay_3972189.cfm. 
  53. ^ "Vinton (“Vint”) Gray Cerf". ACM. 29 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170629090105/http://amturing.acm.org/award_winners/cerf_1083211.cfm. 
  54. ^ "Robert (“Bob”) Elliot Kahn". ACM. 14 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20171114202614/https://amturing.acm.org/award_winners/kahn_4598637.cfm. 
  55. ^ "Peter Naur". ACM. 3 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170703194450/http://amturing.acm.org/award_winners/naur_1024454.cfm. 
  56. ^ "Frances ("Fran") Elizabeth Allen". ACM. 24 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170324170217/http://amturing.acm.org:80/award_winners/allen_1012327.cfm. 
  57. ^ "2007 Turing Award Winners Announced". Dr. Dobb's. 2 Kasım 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20091102080853/http://www.ddj.com:80/206103622. 
  58. ^ "Barbara Liskov wins Turing Award". MIT News. 10 Mart 2009. 17 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170517203224/http://news.mit.edu/2009/turing-liskov-0310. Erişim tarihi: 18 Kasım 2017. 
  59. ^ "Charles P. (Chuck) Thacker". ACM. 24 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170324170227/http://amturing.acm.org:80/award_winners/thacker_1336106.cfm. 
  60. ^ "Leslie Valiant wins 2010 ACM A. M. Turing Award". Harvard Üniversitesi. 9 Mart 2011. 5 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160905182758/http://www.seas.harvard.edu:80/news/2011/03/leslie-valiant-wins-2010-acm-m-turing-award. Erişim tarihi: 18 Kasım 2017. 
  61. ^ Pearl, Judea (2011). "The Mechanization of Causal Inference: A "mini" Turing Test and Beyond" (mp4). ACM Turing award lectures (ACM). DOI:10.1145/1283920.2351636. ISBN 978-1-4503-1049-9. http://dl.acm.org/citation.cfm?id=1283920.2351636. 
  62. ^ "Judea Pearl". ACM. 26 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170826024415/http://amturing.acm.org/award_winners/pearl_2658896.cfm. 
  63. ^ "Turing award 2012". ACM. 16 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20171016065932/http://www.acm.org/press-room/news-releases/2013/turing-award-12. 
  64. ^ Lamport, L. (1978). "Time, clocks, and the ordering of events in a distributed system". Communications of the ACM 21 (7): 558-565. DOI:10.1145/359545.359563. http://research.microsoft.com/users/lamport/pubs/time-clocks.pdf. 
  65. ^ "Turing award 2014". ACM. 3 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170703233056/http://amturing.acm.org/award_winners/stonebraker_1172121.cfm. 
  66. ^ Diffie, W.; Hellman, M. (1976). "New directions in cryptography". IEEE Transactions on Information Theory 22 (6): 644–654. DOI:10.1109/TIT.1976.1055638. https://www-ee.stanford.edu/~hellman/publications/24.pdf. 
  67. ^ "Cryptography Pioneers Receive 2015 ACM A.M. Turing Award". ACM. 4 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170704184453/http://amturing.acm.org/award_winners/diffie_8371646.cfm. 
  68. ^ "Turing award 2016". ACM. 6 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170406225836/http://amturing.acm.org:80/award_winners/berners-lee_8087960.cfm. 
  69. ^ "Pioneers of Modern Computer Architecture Receive ACM A.M. Turing Award". ACM. 25 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20180325102258/https://www.acm.org/media-center/2018/march/turing-award-2017. Erişim tarihi: 23 Mart 2018. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]