Portal:Tiyatro

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Vikipedi Portalleri: Sanat • Kültür • Coğrafya • Sağlık • Tarih • Matematik • Bilim • Askeriye • Toplum • Din • Teknoloji

değiştir  izle  

Tiyatro Portalı


P culture.svg
P culture.svg

Tiyatro Portalı


Tiyatro, oyuncu ya da oyuncular tarafından bir sahnede ya da bir alanda, seyirciler önünde sergilenmesi amacıyla yazılmış ya da doğaçlama oluşturulmuş edebi sahne sanatıdır. Genel olarak temsil edilen eser anlamında da kullanılır. Tiyatro, bir sahne sanatıdır. Tiyatro eseri, olayları oluş halinde gösterir. Bu yönüyle konuşma ve eyleme dayanan bir gösteri sanatı olarak da tanımlanabilir. Yaygın hümanist bir deyişle tiyatro; insanı, insana, insanla, insanca anlatma sanatı olarak ifade edilir.

Tiyatro eserinin diğer türlerden en önemli farkı; diğer edebi eserler okumak ve dinlemek için yazılmışken, tiyatro oyununun sahnede seyirci önünde oynanmasıdır. Değer ölçülerini, izleyenin kanaat ve anlayışlarından alır. Göze görünür bir karaktere sahip olması, canlı olarak meydana geliş niteliğiyle toplum psikolojisine hitap eder. Temsil yeri ve eser, tiyatronun edebiyat öğesidir. Bu edebiyat öğesi yanında tiyatro kavramı içinde oyunculuk, sahne düzeni, ışıklandırma, dekor, kostüm, müzik gibi unsurların bütünlüğü söz konusudur.

Tiyatro metinlerine "oyun," metinleri yazan kişiye oyun yazarı (müellif) ve oyunu sahnede canlandıran kişilere ”oyuncu” (ya da daha genel olarak tiyatrocu) denir. Ayrıca eserin sahnelenmesinde görev alan sahne amiri, dekor ve kostüm sorumlusu, ışıkçı, suflör gibi diğer yardımcı elemanlar da vardır.

değiştir  izle  

Seçilen madde

Epik tiyatro, siyasal amaçlı bir tiyatro düşüncesidir. Bertolt Brecht’in doğrudan Marksizm-Leninizm etkilenimiyle oluşturduğu ve seslendiği seyirci kitlesini de emekçi sınıf olarak belirlemiş bir kuramdır.

Teoride ve pratikte Marksizmin felsefi, siyasal ve ekonomik tahlillerini tiyatro sahnesine yansıtmaya çalışır. Brecht tarafından bilim çağının tiyatrosu olarak değerlendirilen epik tiyatro, kapitalizm ve sınıflı toplum eleştirisi yapar; oyunlar bir devrimin gerekliliğini çoğu kez doğrudan işaret etmese bile, varolan sistemin olumsuzlanması yoluyla, seyircisini başka alternatifler üzerine düşünmeye çağırma iddiasındadır.

İşte yazarın seyircisini sokmayı arzuladığı bu aktif eleştirel tutum, Brecht tarafından ilk kez 1927 yılında kullanılan epik tiyatro nitelemesinde karşılığını bulur. Brecht canlandıran, taklit eden, seyirciyi yanılsamaya sokan gerçekçi tiyatro düşüncesinin karşısına koyduğu epik tiyatronun, yanılsamacı yönü yokedilmiş, anlatımcı bir tiyatro olmasını hedefler. Brecht’e göre, görünenin ardındaki gerçeği göstermek, burjuva gerçekçiliğiyle ve bütünlüklü bir tiyatro algısıyla mümkün değildir. Tam tersine bu algıyı kıracak, seyirciyi determinist neden-sonuç ilişkisinin cenderesinden kurtaracak ve böylece yanılsamayı kıracak bir tiyatroya ihtiyaç vardır.

değiştir  izle  

Seçilen biyografi

Oscar Wilde 3g07095u-adjust.jpg
Oscar Wilde (16 Ekim 1854, Dublin - 30 Kasım 19, Londra). Ünlü İrlandalı oyun yazarı, romancı, kısa öykücü ve şair. Tam adı Oscar Fingal O’Flahertie Wills Wilde. İğneli uslûbu ile geç Victoria dönemi Britanya'sının en başarılı ve ünlü yazarları arasına girdi. Bir dava sonucu fiili livata ve ahlaksızlıktan suçlu bulununca büyük bir düşüş yaşadı ve doğduğu ortamla tam bir zıtlık içindeki fakir bir otel odasında öldü.

Oscar Wilde İrlanda'nın tanınmış göz cerrahlarından olan Sir William Wilde ve başarılı bir yazar, genç İrlandalı devrimcilere örnek bir şair olan Jane Francesca Wilde'ın ikinci çocuğu olarak Dublin’de doğdu. Babası 1864’te tıp bilimine hizmetleri nedeniyle şövalye unvanı almıştı. Haziran 1855’te aile lüks bir bölgeye taşındı. Wilde’ın kardeşi Isola burada doğdu. Jane Wilde burada cumartesi akşamları Sheridan le Fanu, Samuel Lever, George Petrie, Isaac Butt ve Samuel Ferguson gibi isimleri davet ettiği partiler düzenlerdi. Wilde 9 yaşına kadar evde eğitim gördükten sonra Portora Kraliyet Okulu’na kaydoldu. Yazları aileyle geçiren Wilde kardeşler George Moore’la oyunlar oynardı.


değiştir  izle  

Seçilen oyun

Saygılı Yosma (Fransızca: La Putain respectueuse), Fransız yazar ve filozof Jean-Paul Sartre'ın 1946 yılında Fransızca olarak kaleme aldığı tiyatro oyunu. İki perde olarak yazılan eser 1930'ların Amerika Birleşik Devletleri'nde geçer. Seçkin bir güneyli ailenin, oğullarını, siyahi bir adamı öldürdüğü için ceza almaktan kurtarmaya çalışmasını anlatmaktadır. Aile, bunu beyaz bir hayat kadını olan Lizzie MacKay'i oğulları yerine masum bir siyahi adamı suçlaması için yalancı şahitlik yapmaya ikna ederek başarmaya çalışır.

İlk kez Kasım 1946'da Paris'te sergilenen Saygılı Yosma, Sartre'ın 1945'te ABD'ye yaptığı ziyaretlerdeki gözlemlerine dayanır. Yazar, 1931 yılında bu ülkede gerçekleşen ve dokuz siyahi adamın iki beyaz hayat kadınına tecavüz etmekle suçlanarak ceza aldıkları Scottsboro davasından ve ziyareti sırasında tanıştığı Richard Wright'ın kitaplarından ilham alarak bu oyunu yazdı. Sartre eserde, ırkçılığı ve Amerikan toplumundaki sınıf sistemini beyaz bir fahişe, ona tecavüz etmekle suçlanan siyahi bir adam ve cinayet işlemiş zengin bir beyaz adamın hikâyesini anlatarak ironik bir şekilde eleştirdi.


değiştir  izle  

Gündemdeki tiyatro olayları

İstanbul Tiyatro Festivali

20. İstanbul Tiyatro Festivali 3 - 28 Mayıs tarihleri arasında gerçekleşecek. Festival 3 Mayıs'ta Şahika Tekand'ın yaptığı ve Studio Oyuncuları’nın sahneleyeceği, Samuel Beckett’in Godot'yu Beklerken oyunu ile Uniq İstanbul'da açılacak. Toplam 32 oyun, dans ve diğer gösterinin yer alacağı festivalde, 23 yerli 9 uluslararası yapım yer alıyor. Festivale Türkiye'nin yanı sıra Almanya, Belçika, Fransa, Hollanda, İngiltere, İsviçre, İran, Kanada ve Portekiz gibi ülkeler de katılacak. 1 Mart'ta basına açıklandı.

Afife Ödülleri

20. Afife Tiyatro Ödülleri 25 Nisan 2016 tarihinde Haliç Kongre Merkezi’nde yapılan törenle sahiplerine verildi. Yılın En Başarılı Prodüksiyonu ödülü Yanlışlıklar Komedisi oyunu ile Bakırköy Belediye Tiyatroları birliğine, Yılın En Başarılı Yönetmeni ödülü ise Antabus oyunu ile İlham Yazar'a verildi. Yılın En Başarılı Oyuncusu ödüllerini Nihal Yalçın ve İbrahim Selim alırken, Yardımcı Rolde Yılın En Başarılı Oyuncusu ödüllerine ise Tuğçe Altuğ ve Ushan Çakır layık görüldü. Bu sene En Başarılı Sahne Müziği ve En Başarılı Giysi Tasarımı ödülleri ise İBB Şehir Tiyatroları tarafından sahnelenen William Shakespeare'in Onikinci Gece oyununa verildi.

değiştir  izle  

Seçilen söz

Benim cephem sahne. Ben tiyatronun bir neferiyim. Asker hastalıktan ölmez; kurşunla ölür. Ben de cephede yani sahnede alkışlarla ve alkışların arasında ölmek istiyorum.
Nejat Uygur
değiştir  izle  

Seçilen resim

George Romney - William Shakespeare - The Tempest Act I, Scene 1.jpg
üreten(ler): George Romney (sanatçı, 1734-1802), John Boydell (yayıncı, 1719-1804), Josiah Boydell, (yayıncı, 1752-1817), B[enjamin?] Smith (gravür sanatçısı, bilinmiyor))

William Shakespeare'in Fırtına oyununun I. perde 1. sahnesi: Sol taraf: Fırtınaya yakalanıp bir yalnız adaya sürüklenen ve Napoli Kralı Alonso ve Milano Dükası Antonio'nun bindiği gemi, sağ taraf: 12 yıl önce kardeşi Antonio tarafından Milano Dükalığından alınıp sınırdışı edildikten sonra o adada yaşayan Prospero ve kızı Miranda. (Gravür, 1797)

değiştir  izle  

Kategoriler

değiştir  izle  

Yeni maddeler

Şubat 2010 (1) Kumbaracı50

Ocak 2010 (2) Talat Artemel, Maurice Chevalier

Aralık 2009 (9) Beyhan Saran, Havin Funda Saç, Nergis Öztürk, Yıldız Kültür, Rıza Akın, Gözde Kansu, Selma Kutluğ, Ruined (oyun), Nazan Kesal

Kasım 2009 (3) Demet Tuncer, Şebnem Bozoklu, Nejat Birecik

Ekim 2009 (4) Palyaço, IV. Henry, Bölüm 2, En İyi Kadın Oyuncu Tony Ödülü (Oyun), God of Carnage

Ağustos 2009 (1) Mete Sezer

Haziran 2009 (2) İstanbul Efendisi, Saygılı Yosma

Mayıs 2009 (6) Yaman Tarcan, Jerzy Grotowski, Caveman, War Horse (oyun), Selçuk Baran, Yedi Yahudi Çocuk, Ege Üniversitesi Tiyatro Topluluğu, EÜTT Tiyatro Günleri

Mart 2009 (4) Delil Yetersizliği (oyun), Sefiller (müzikal), İzmir Devlet Tiyatrosu, Sabancı Uluslararası Tiyatro Festivali, Gilbert ve Sullivan

Şubat 2009 (7) Türkel Minibaş, Aç Sınıfın Laneti, Salih Tozan, Burhanettin Tepsi, Seyfi Havaeri, Erhan Yazıcıoğlu, Hayvan Çiftliği (oyun)

Ocak 2009 (4) Hüseyin Şadi Karagözoğlu, Turan Oflazoğlu, Kandemir Konduk, Neil Simon

Temmuz 2015 (1) Kerbela (oyun)

Nisan 2016 (3) Kosova Ulusal Tiyatrosu Mazhit Gafuri Başkurt Akademik Drama Tiyatrosu Slovak Ulusal Tiyatrosu

Mayıs 2016 (1) 39 Basamak (oyun)

Eklenen maddeler - Arşiv

değiştir  izle  

Seçkin ve kaliteli içerik

değiştir  izle  

Başlıklar

Tiyatro

Tarih: Sanskrit OyunlarıNatya ShastraNatya Shastra of BharataKoodiyattamBhasaKālidāsaKathakaliBhavabhutiHarshaChinese theatreCantonese OperaBeijing OperaRamakienNohBunrakuKabukiButohTheatre of Ancient GreeceTheatre of ancient RomeMedieval theatreCommedia dell'ArteEnglish Renaissance theatreRestoration comedyRestoration spectacularNeoclassicismTwentieth century theatre

P culture.svg

Türleri: KomediDramaMüzikal tiyatro

Felsefe: AristotelesPoeticsKonstantin StanislavskiAntonin ArtaudBertolt BrechtOrson WellesPeter BrookJerzy GrotowskiMeisner techniqueStanislavsky SystemMethod actingPresentational acting

Organizasyon: Community theatreDinner theatreFringe theatreSummer stock theatreRegional theatreOff-Off-BroadwayOff-BroadwayOff West EndBroadway theatreWest End theatre

Dernekler: Actors Equity AssociationSociety of Stage Directors and ChoreographersInternational Alliance of Theatrical Stage Employees

Ödüller: Back Stage West Garland AwardsDrama Desk AwardEvening Standard AwardsGreen Room AwardHans-Reinhart-RingHelpmann AwardJoseph Jefferson AwardLaurence Olivier AwardsLondon Critics' Circle Theatre AwardsLucille Lortel AwardManchester Evening NewsMatilda AwardNew York Innovative Theatre AwardsMolière AwardObie AwardOvation AwardsSangeet Natak Academy AwardTheatre Pasta Theatre AwardsTony Award

Stagecraft: Theatre directorPlaywrightActorProduction teamSet designerLighting designerCostume designerSound designDramaturgStage managementProduction managerTechnical theatre

değiştir  izle  

Yapabilecekleriniz

değiştir  izle  

VikiProjeler

Community.png
Ana Vikiproje
Kardeş Vikiprojeler

Vikiproje nedir?

değiştir  izle  

İlgili VikiPortaller

değiştir  izle  

Diğer VikiPortaller

I. Dünya Savaşı • Afrika • Amerika Birleşik Devletleri • Anime ve manga • Ankara • Antropoloji • Askeriye • Astronomi • Asya • Avrupa Birliği • Azerbaycan • Beşiktaş • Bilim • Bizans İmparatorluğu • Bosna-Hersek • Caz • Cinsellik • Coğrafya • Çin • Dil • Din • Edebiyat • Enerji • Ermenistan • Evrimsel biyoloji • Felsefe • Feminizm • Fenerbahçe • Filistin • Fizik • Fransa • Futbol • Galatasaray • Güney Kore • Gürcistan • Harry Potter • Havacılık • Hristiyanlık • Irak • İngiltere • İnsan hakları • İnternet • İran • İslam • İstanbul • İzmir • Japonya • Kazakistan • Kıbrıs • Kuveyt • Kültür • Lady Gaga • LGBT • Liberalizm • Madonna • Makedonya • Matematik • Medya • Meksika • Michael Jackson • Mustafa Kemal Atatürk • Müzik • Orta Doğu • Orta Dünya • Osmanlı İmparatorluğu • Otomobil • Pakistan • Psikoloji • Rusya • Sanat • Simpsonlar • Sinema • Siyaset • Sosyalizm • Sovyetler Birliği • Spiritüalizm • Spor • Suriye • Tarih • Teknoloji • Televizyon • Terörizm • Tıp • Tiyatro • Toplum • Türk Silahlı Kuvvetleri • Türk tarihi • Türkiye • Video oyunları • Yahudilik • Yıldız Geçidi

değiştir  izle  

Kardeş projelerde tiyatro