Portal:Filistin

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Vikipedi Portalleri: Sanat • Kültür • Coğrafya • Sağlık • Tarih • Matematik • Bilim • Askeriye • Toplum • Din • Teknoloji

Gazze.

Giriş

Flag of Palestine.svg
Filistin (Arapça: فلسطين, İbranice: פלשתינה, ), Doğu Akdeniz'de ve Orta Doğu'da, İsrail topraklarının tamamı ile Gazze Şeridi ve Batı Şeria gibi Filistinlilerin kontrolündeki toprakları kapsayan bölge. Bölgenin sınırları oldukça tartışmalıdır ve bazı kaynaklar Ürdün'ü de dahil ederler. Filistin (bazı kaynaklarda bir kısmı), Kutsal Topraklar olarak bilinir ve Yahudiler, Hıristiyanlar ve Müslümanlar için kutsaldır. 20. yüzyıldan beri bölgede Arap ve Yahudi milli unsurlarının mücadelesi devam etmekte, zaman zaman uzun süreli şiddete ve hatta savaşa dönüşmektedir.
Devamı...

Seçilen Madde

Gazze

Gazze (Arapça: غزة, /ˈɣazːa/; İbranice: עזה, Azza, /ˈʕaza/), Filistin'in güneybatısında bulunan, Gazze Şeridi'nin en büyük şehri. Akdeniz sahilinden 4 km içeride kurulmuş olan Gazze'nin nüfusu 450.000'dir.

Gazze'deki insan yerleşim tarihi bu şehri dünyadaki en eski şehirlerden biri yapacak şekilde 5.000 yıla ulaşmaktadır. Kuzey Afrika ve Levant arasındaki Via Maris denilen ticaret rotası üzerinde yer aldığı için tarihinin büyük bir bölümünde Güney Filistin'in değerli bir antreposu ve Kızıldeniz üzerinden gelen Baharat Yolu üzerinde önemli bir mola yeri olarak işlev gördü.

Romalılar ve daha sonra Bizanslılar altında, Gazze ve göreceli barış dönemi yaşayarak önemli bir yerleşim birim oldu. 635 yılında, İslam Ordusu tarafından fethedildi ve hızlı bir şekilde İslami bir hukuk merkezi haline geldi. Ancak, Haçlılar istilası ile şehir harap oldu. Aşağıdaki bölümlerde bir tarihçinin Haçlılar'ın şehri "insansız ve harap bulduğundan" bahsettiği yazmakta olup bu konuda kesin kaynak yoktur. Sonraki yüzyıllarda, Gazze seller ve Moğol akınları yüzünden birçok sıkıntı yaşadı. 16. yüzyılda, Osmanlı İmparatorluğu'na dahil olduğunda bir köy durumundaydı. Osmanlı hakimiyetinin ilk yarısında, Rıdvan Hanedanı yönetiminde şehirde büyük ticaret ve barış içinde dönem geçti.

Gazze I. Dünya Savaşı sırasında, İngiliz kuvvetlerine teslim oldu ve İngiliz Mandası altında Filistin'in bir parçası haline geldi. 1948 Arap-İsrail Savaşı sonucu, Mısır yönetiminde Gazze Şeridi'nde bazı gelişmeler olmuştur. 1967 yılında İsrail tarafından Altı Gün Savaşı sonucu ele geçirildi; ancak 1993 yılında, şehir yönetimi Filistin Ulusal Yönetimi'ne geçti. Hamas, 2007 yılında yapılan seçimleri kazanarak şehri El Fetih'den teslim aldı ve o tarihten beri İsrail tarafından abluka altında tutulmaktadır.

Devamı...

Seçilen Film

27 Aralık 2008 tarihinden 18 Ocak 2009'a süren Gazze Savaşı'nda İsrail Savunma Kuvvetleri'nin Filistin'e yönelik saldırısında yaralanmış çocuklar, Al Jazeera tarafından haber konusu olarak yayınlanmıştır.

Tarih ve Kültür

Levant 830.svg
Filistin adının zaman çizelgesi'ni, yani Filistin ve kökdaşları olan Filastin ve Palaestina isminin tarih boyunca geçirdiği evreleri konu alır.

Mısır hiyerogliflerinde P-r-s-t olarak geçen Peleset isminin, Mısır'ın yirminci hanedanlığında ~MÖ 1150'lerdeki belgelerde komşu halk ve topraklar için kullanıldığı görülür. İlk olarak Medinet Habu Tapınağı'ndaki metinlerde beliren Peleset ismi, kendisini III. Ramses iktidarlığındaki Mısır'ı işgal eden bir deniz kavmi olarak gösterir. ~MÖ 8.yy'da III. Adad-nirari'den bir asır sonra II. Sargon'a kadar Asur kayıtlarında bu bölge için Palaştu veya Pilistu ismi kullanıldığı görülür. Hem Mısır hem Asur kaynakları, bu ismin kullanıldığı toprakların sınırlarından bahsetmemektedir.


Bölge ve Coğrafyası

Smuggling tunnel in Rafah (2009).jpg
Gazze Şeridi tünelleri, İsrail tarafından ekonomik ve ticari ambargo uygulanan Filistin'lilerin Mısır'dan Gazze'ye ticari taşımacılık yaptığı tünellerdir. Tünel derinliği metrelerce olup, uzunluğu ise kilometrelere varan ve 14 kilometrelik sınır boyunca konuşlanmakta, bu tünellerden inşaat malzemesi başta olmak üzere gıda, ilaç, yakıt gibi ihtiyaçlar Gazze’ye getirilmektedir. Hamas'ın bu tüneli kullananlardan vergi aldığı bilinmekte olup 900 tünel bu yolla resmi olarak çalıştırılmaktadır. Ancak diğer kaçak olarak tanımlanan tünellerle bu sayı 2 bine ulaşmaktadır.

İsrail tarafından yasadışı olarak Gazze çevresi bariyerinin varlığından ve sınır geçiş kontrolünü İsrail Savunma Kuvvetleri elinde tuttuğundan Filistinliler ihtiyaç malzemesi taşımak için bu yöntemlere başvurmuştur. 1994 yılında ilk tünel açılmış o günden günümüze ara ara İsrail Hava Kuvvetleri'nin bombardımanına uğramaktadır. İngiltere Parlamentosunun bir raporuna göre İsrail Gazze Şeridi’nde bulunan 4 bin ürünün sadece 73 tanesinin girişine resmen izin vermektedir.


Seçilen Resim

Palestinian women grinding coffee beans.jpg
Filistin'de eski usüllerle kahve öğüten kadınlar, 1905. (Kaynak:Library of Congress)

Seçilen Kişi

Yasser-arafat-1999-2.jpg
Yaser Arafat, Yaser Arafat, tam adıyla Muhammed Abdurrahman Abdurrauf Arafat el-Kudva el-Hüseyni (Arapça: محمد عبد الرحمن عبد الرؤوف عرفات القدوة الحسيني), kod adı Ebu Ammar, (d. 24 Ağustos 1929, Kahire, Mısır – ö. 11 Kasım 2004, Paris, Fransa) Filistinli lider. Filistin Kurtuluş Örgütü'nün (FKÖ) lideri ve Filistin Ulusal Yönetimi'nin ilk başkanı. Arafat, Filistin'in özerkliği için durmaksızın İsraillilere karşı mücadele etti. Hayatının çoğunu 1958 ile 1960 yılları arasında kurduğu siyasi el Fetih örgütünün liderliğini yaparak geçirdi. Önceleri İsrail'in varlığına karşı idiyse de 1988 yılında BM Güvenlik Konseyi'nin 242 sayılı kararını kabul ederek bu görüşünü değiştirmiştir.

Arafat, 1960'ların sonu ile 1970'lerin başında, el Fetih bir iç savaş sırasında Ürdün ile açıkça karşı karşıya kaldığında olduğu gibi sürekli anlaşmazlıkların ortasında kaldı. Ürdün'den dışarı zorla çıkarılan ve Lübnan'a yerleşen Arafat ve el Fetih, ülkenin işgal edildiği 1978 ve 1982 yıllarında İsrail'in hedefi oldu. Siyasi görüşleri ne olursa olsun Filistinlilerin çoğunluğu Arafat'ı bir özgürlük savaşçısı ve şehit olarak tanımlarken, İsraillilerin çoğu, örgütünün sivillere karşı giriştiğini savunduğu birçok eylem nedeniyle terörist olarak görmektedir.


Seçilen Söz

« Filistin için kanımıza dökmeye hazırız! Biz vakıa birkaç sene Araplardan uzak kaldık. Fakat şimdi kendimize kafi derecede güvenip ve kudretimizi bildiğimiz için İslamiyet'in mukaddes yerlerini Musevilerin ve Hıristiyanların nüfuzu altına girmesine mani olacağız. Binaenaleyh şunu söylemek istiyoruz ki buraların Avrupa emperyalizminin oyun sahası olmasına müsaade etmeyeceğiz. »
(Mustafa Kemal Atatürk, Hakimiyet-i Milliye 27 Temmuz 1937 sayısı.)

Haberler

Diğer VikiProjeler

Seçkin ve Kaliteli İçerik

İlgili Portaller

Üst portaller: Asia (orthographic projection).svg Asya · Middle East (orthographic projection).svg Orta Doğu · Flag of UNESCO.svg BM

Komşu portaller: Flag of Israel.svg İsrail · Flag of Egypt.svg Mısır

Diğer portaller: Flag of the United States.svg ABD· Flag of Turkey.svg Türkiye

Kardeş Projeler

Commons-logo.svgFilistin Commons'da araWiktionary-logo-en.pngFilistin VikSözlük'te araWikibooks-logo.svgFilistin VikiKitap'ta araWikiquote-logo.svgFilistin VikiSöz'de araWikisource-logo.svgFilistin VikiKaynak'ta ara
I. Dünya Savaşı • Afrika • Amerika Birleşik Devletleri • Anime ve manga • Ankara • Antropoloji • Askeriye • Astronomi • Asya • Avrupa Birliği • Azerbaycan • Beşiktaş • Bilim • Bizans İmparatorluğu • Bosna-Hersek • Caz • Cinsellik • Coğrafya • Çin • Dil • Din • Edebiyat • Enerji • Ermenistan • Evrimsel biyoloji • Felsefe • Feminizm • Fenerbahçe • Filistin • Fizik • Fransa • Futbol • Galatasaray • Güney Kore • Gürcistan • Harry Potter • Havacılık • Hristiyanlık • Irak • İngiltere • İnsan hakları • İnternet • İran • İslam • İstanbul • İzmir • Japonya • Kazakistan • Kıbrıs • Kuveyt • Kültür • LGBT • Liberalizm • Madonna • Makedonya • Matematik • Medya • Meksika • Michael Jackson • Mustafa Kemal Atatürk • Müzik • Orta Doğu • Orta Dünya • Osmanlı İmparatorluğu • Otomobil • Pakistan • Psikoloji • Rusya • Sanat • Simpsonlar • Sinema • Siyaset • Sosyalizm • Sovyetler Birliği • Spiritüalizm • Spor • Suriye • Tarih • Teknoloji • Televizyon • Terörizm • Tıp • Tiyatro • Toplum • Türk Silahlı Kuvvetleri • Türk tarihi • Türkiye • Video oyunları • Yahudilik • Yıldız Geçidi

Portal nedir? | Portal listesi | Portal dizini | Portal kategorileri
Seçkin portaller | Sayfayı yenile