OpenDocument Biçimi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
OpenDocument Metin
ODF textdocument 48x48.png
Dosya Uzantısı: .odt
Format Tipi: Metin Dosyası Biçimi
OpenDocument Hesap tablosu
ODF spreadsheet 48x48.png
Dosya Uzantısı: .ods
Format Tipi: Hesap Tablosu Dosya Biçimi
OpenDocument Sunum
ODF presentation 48x48.png
Dosya Uzantısı: .odp
Format Tipi: Sunu Dosyası Biçimi

OpenDocument[değiştir | kaynağı değiştir]

OpenDocument ya da tam adıyla OASIS OpenDocument XML biçimi, sayısal ortamda metin, hesap tablosu, çizim ve sunu gibi belgelerinizi saklamaya yarayan bir açık ve özgür belge standardıdır. İlk sürümü 3 Mayıs 2006 tarihinde kabul edilen OpenDocument biçimi, açık bir standart olma iddiasını doğrular bir şekilde, çok sayıda kelime işlemci ve ofis yazılımı tarafından desteklenmektedir. 17 Temmuz 2015 tarihinde ISO/IEC 26300:2015 adıyla güncellenmiş 1.2 sürümü kabul edilen[1] bu ISO standardı, günümüzde pek çok ülke tarafından kamuda temel belge saklama biçimi olarak kabul edilmektedir.

OpenOffice.org 2.0'dan itibaren tüm OpenOffice.org bileşenleri (Writer, Calc, Impress, vb) standart OASIS OpenDocument XML biçimini kullanmaya başladı. Bu sayede üreticiden bağımsız bir şekilde hazırlanan belgeler, herhangi bir editör yardımıyla açılıp incelenebilmektedir. Bu belge biçimi LibreOffice, Apache OpenOffice, açık kaynak kodlu Calligra, Google Dokümanlar arayüzü, StarOffice ve Lotus Notes ürünleri tarafından da kullanılmaktadır.

13 Aralık 2007 tarihinde Wikimedia Foundation tarafından yapılan açıklamayla[2], Wiki yazılımlarında da OpenDocument standardının destekleneceğini duyurdu. WikiEducator isimli bir projenin bir parçası olarak düşünülen bu özellikle ansiklopedik Wiki maddelerinin eğitim kurumları ve öğrenciler tarafından kolay indirilebilir ve okunabilir bir biçimde sunulması hedefleniyor.

21 Mayıs 2008 günü Microsoft firması yaptığı basın duyurusu[3] ile 2009'un ilk çeyreğinde yayınlanan SP2 (Service Pack 2) ile birlikte, OpenDocument standardı Office 2007 ve sonrasındaki tüm Microsoft Office ürün aileleri tarafından desteklenmeye başlandı.

Dosya biçimleri[değiştir | kaynağı değiştir]

En yaygın OpenDocument dosya biçimleri şu şekilde sıralanabilir:

ODT (kelime işlem, metin) Open Document Text bir başka deyişle Açık Belge Metni, sayısal ortamda metinlerinizi saklamaya yarayan, açık ve özgür bir dosya biçimidir.
ODS (hesap tablosu) Open Document Spreadsheet bir başka deyişle Açık Belge Hesap Tablosu, sayısal ortamda tablo ve diyagramlarınızı saklamaya yarayan, açık ve özgür bir dosya biçimidir.
ODP (sunum) Open Document Presentation bir başka deyişle Açık Belge Sunusu, sayısal ortamda sunumlarınızı saklamaya yarayan, açık ve özgür bir dosya biçimidir.
ODG (grafik/çizim) Open Document Graphic bir başka deyişle Açık Belge Çizimi, sayısal ortamda çizimlerinizi saklamaya yarayan, açık ve özgür bir dosya biçimidir.
ODF (matematik formülleri) Open Document Formula bir başka deyişle Açık Belge Formülü (.odf), matematiksel formülleri saklamaya yarayan, açık ve özgür bir dosya biçimidir.
ODB (veritabanı) Open Document Base

Sıkıştırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Aslında birer XML belgeleri olan OpenDocument dosyaları, kayıpsız ZIP sıkıştırma algoritmasını desteklemektedir. Bu nedenle OpenDocument dosyaları Microsoft Office belgelerine (.doc) kıyasla yüzde 40 ila 70 daha az disk alanı kaplamaktadır.

Kullanım[değiştir | kaynağı değiştir]

OpenDocument biçimini kullanan yazılımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir ISO standardı olan OpenDocument dosya biçimi, her geçen gün artan sayıda yazılım tarafından desteklenmektedir. Bu yazılımların en önemlilerini, hangi sürümlerinden itibaren OpenDocument biçimlerini destekledikleri (desteğin geldiği sürüm numarası ve "artı" işareti) bilgisiyle birlikte aşağıdaki listeden görebilirsiniz:

OpenDocument biçimini tercih eden ülkeler[değiştir | kaynağı değiştir]

28 ülkenin üye olduğu Kuzey Atlantik Paktı (NATO), Kurallar ve Standartlar Uyumluluğu listesine açık endüstri standardı olan OpenDocument'i eklemiş durumdadır. NATO üyesi tüm ülkeler, ordularında OpenDocument dosya biçimlerini kullanmak zorunda.

Yeni OASIS OpenDocument XML standardı, Avrupa Komisyonu tarafından da tüm AB üyesi ülkelere öneriliyor[4].

OpenDocument standardı, günümüzde aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 28 ülke ve eyalet düzeyinde sekiz özerk yönetim birimi tarafından kamusal bilgi ve hizmetlerde tercih edilmektedir. Kamusal bilgi ve hizmetlerde OpenDocument biçimini tercih eden ülkelerin listesi aşağıdadır:

  • Almanya
  • Belçika
  • Birleşik Krallık (UK)[5]
  • Brezilya
  • Danimarka
  • Ekvator
  • Fransa
  • Güney Afrika
  • Güney Kore
  • Hırvatistan
  • Hindistan
  • Hollanda
  • İsveç
  • İsviçre
  • İtalya
  • Japonya
  • Litvanya
  • Macaristan
  • Malezya
  • Norveç[6][7]
  • Polonya
  • Portekiz
  • Rusya
  • Sırbistan
  • Slovakya[8]
  • Türkiye[9]
  • Uruguay
  • Venezuela

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Vignoli, Italo. "Open Document Format (ODF) 1.2 published as International Standard 26300:2015 by ISO/IEC". https://blog.documentfoundation.org/2015/07/17/open-document-format-odf-1-2-published-as-international-standard-263002015-by-isoiec/. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2015. 
  2. ^ "Wikis Go Printable". http://wikimediafoundation.org/wiki/Wikis_Go_Printable. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2013. 
  3. ^ "Microsoft Expands List of Formats Supported in Microsoft Office". http://www.microsoft.com/Presspass/press/2008/may08/05-21ExpandedFormatsPR.mspx. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2013. 
  4. ^ "IDA promotes the use of open document formats for e-government interoperability". 1 Haziran 2004. http://ec.europa.eu/idabc/en/document/3197.html. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2013. 
  5. ^ "Guidance: Open Document Format (ODF) and procurement". https://www.gov.uk/government/publications/open-document-format-odf-procurement/open-document-format-odf-and-procurement. Erişim tarihi: 27 Mart 2015. 
  6. ^ "New obligatory IT standards for the state sector adopted". 02 Temmuz 2009. http://www.regjeringen.no/en/dep/fad/press-centre/press-releases/2009/new-obligatory-it-standards-for-the-stat.html?id=570650. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2013. 
  7. ^ "Norveç'ten OOXML'ye kısmi veto". Sol Haber. 16 Temmuz 2009. http://haber.sol.org.tr/bilim-teknoloji/norvecten-ooxmlye-kismi-veto-haberi-15742. Erişim tarihi: 14 Haziran 2015. 
  8. ^ "Štandardy pre informačné systémy verejnej správy". http://www.informatizacia.sk/standardy-is-vs/596s. Erişim tarihi: 29 Mart 2015. 
  9. ^ "Birlikte Çalışabilirlik Esasları Rehberi, Sürüm 2.1". T.C. Kalkınma Bakanlığı. http://www.bilgitoplumu.gov.tr/wp-content/uploads/2014/04/Birlikte_Calisabilirlik_Esaslari_Rehberi_2.1.pdf. Erişim tarihi: 22 Nisan 2015.