C Sharp

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
C#
C Sharp wordmark.svg
Paradigması Yapısal (structured), Zorunlu (imperative), Nesne yönelimli (object-oriented), Olaya dayalı (event-driven), Fonksiyonel (functional), Genel (generic), Yansıtıcı (reflective), Eşzamanlı (concurrent)
İlk çıkışı 2000 (20 yıl önce) (2000)
Tasarımcı Microsoft
Geliştirici Microsoft
Kararlı sürüm

8.0

(23 Eylül 2019 (8 ay önce) (2019-09-23))
Önemli uygulamaları Visual C#, .NET Framework, Mono, DotGNU
Etkilendikleri C++, Java
Etkiledikleri D, Dart, Swift, Java
Platformu Cross-platform
Lisans CLR is proprietary, GPLv3, MIT/X11, LGPLv2, GPL
Olağan dosya uzantıları .cs
Ailesi C

C#; Microsoft tarafından .NET Teknolojisi için geliştirilen modern bir programlama dilidir. Sözdizimi C-like (C benzeri) bir deneyim sunar.

Microsoft tarafından geliştirilmiş olsa da ECMA ve ISO standartları altına alınmıştır.[1][2]

C programlama dilinde bir tam sayı değişkeni 1 artırmak için değişkenden sonra "++" eki kullanılır. C++ dilinin adı, C diliyle Nesne Yönelimli Programlama yapabilme olanağı (C with Classes) için eklentiler sağladığı için "C++" şeklindedir. Benzer şekilde C++ diline yeni eklentiler yapılarak ((C++)++) bir adım daha da ileriye götürülmüş ve tamamen nesneye yönelik tasarlanmış C# dilinin isimlendirilmesinde, + karakterlerinin birbirlerine yakınlaşmış hali ve bir melodi anahtarı olan C# Major kullanılmıştır.[3]

Bu dilin tasarlanmasına Pascal, Delphi derleyicileri ve J++ programlama dilinin tasarımlarıyla bilinen Anders Hejlsberg liderlik etmiştir.[3]

Birçok alanda Java'yı kendisine örnek alır ve C# da java gibi C ve C++ kod sözdizimine benzer bir kod yapısındadır. .NET kütüphanelerini kullanmak amacıyla yazılan programların çalıştığı bilgisayarlarda uyumlu bir kütüphanenin ve yorumlayıcının bulunması gereklidir. Bu, Microsoft'un .Net Framework'u olabileceği gibi ECMA standartlarına uygun herhangi bir kütüphane ve yorumlayıcı da olabilir. Yaygın diğer kütüphanelere örnek olarak Portable.Net ve Mono verilebilir.[kaynak belirtilmeli]

Nesne yönelimli programlama kavramının gelişmesine katkıda bulunan aktif programlama dillerinden biridir.[4]

C#, .NET orta seviyeli programlama dillerindendir. Yani hem makine diline hem de insan algısına eşit seviyededir. Buradaki orta ifadesi dilin gücünü değil makine dili ile günlük konuşma diline olan mesafesini göstermektedir. Örneğin; Visual Basic .NET (VB.NET) yüksek seviyeli bir dildir dersek bu, dilin insanların günlük yaşantılarında konuşma biçimine yakın şekilde yazıldığını ifade etmektedir. Dolayısıyla VB.NET, C#.NET'ten daha güçlü bir dildir diyemeyiz.[kaynak belirtilmeli]

Programın çalışması istenen bilgisayarlarda framework kurulu olması gerekmektedir. (Windows 7 ve Windows Vista'da .NET Framework kuruludur)[kaynak belirtilmeli][5]

Tasarım hedefleri[değiştir | kaynağı değiştir]

ECMA tarafından C# dilinin tasarım hedefleri şöyle sıralanır[6]:

  • C#; basit, modern, genel-amaçlı, nesneye yönelik programlama dili olarak tasarlanmıştır.
  • Çünkü yazılımın sağlamlığı, güvenirliği ve programcıların üretkenliği önemlidir. C# yazılım dili, güçlü tipleme kontrolü (strong type checking), dizin sınırlar kontrolü (array bounds checking), tanımlanmamış değişkenlerin kullanım tespiti, (source code portability), ve otomatik artık veri toplama (garbage collector) gibi özelliklerine sahiptir.
  • Programcı portatifliği özellikle C ve C++ dilleri ile tecrübesi olanlar için çok önemlidir.
  • Enternasyonal hale koymak için verilen destek çok önemlidir.
  • C# programlama dili Sunucu (bilişim) ve gömülü sistemler için tasarlanmıştır. Bununla birlikte C# programlama dili en basit işlevselli fonksiyondan işletim sistemini kullanan en teferruatlısına kadar kapsamaktadır.
  • C# uygulamaları hafıza ve işlemci gereksinimleri ile tutumlu olmak üzere tasarlanmıştır. Buna rağmen C# programlama dili performans açısından C veya Assembly dili ile rekabet etmek için tasarlanmamıştır.

Merhaba Dünya[değiştir | kaynağı değiştir]

// Konsol uygulamaları yazılması için System isim uzayı eklenir. 
// Bu sayede derleyici, System.dll'i kullanması gerektiğini bilir.
using System;

// Sınıf tanımlamasıdır.
class Program
{
    // .NET çalışma zamanında ön tanımlı olarak Main() fonksiyonunu çalıştırır.
    static void Main()
    {
        // Console sınıfı içerisindeki Writeline() fonksiyonu çalıştırılır
        Console.WriteLine("Merhaba Dünya!");
        // Kullanıcıdan herhangi bir tuşa basarak çıkması için bir tuş okunur.
        Console.ReadKey();
    }
}

Basit bir hesap makinesi örneği[değiştir | kaynağı değiştir]

using System;

class Program
{
    double sayi1, sayi2, cevap;
    string islem;
    static void Main(string[] args)
    {
        Console.Write("Lütfen ilk tam sayıyı giriniz: ");
        sayi1 = Convert.ToDouble(Console.ReadLine());
        Console.Write("Lütfen yapacağınız işlemi giriniz (+, -, /, *): ");
        islem = Console.ReadLine();
        Console.Write("Lütfen ikinci tam sayıyı giriniz: ");
        sayi2 = Convert.ToDouble(Console.ReadLine());
        switch (islem)
        {
            case "-":
                cevap = sayi1 - sayi2;
                break;
            case "+":
                cevap = sayi1 + sayi2;
                break;
            case "/":
                cevap = sayi1 / sayi2;
                break;
            case "*":
                cevap = sayi1 * sayi2;
                break;
            default:
                cevap = 0;
                break;
        }
        Console.WriteLine(sayi1.ToString() + " " + islem + " " + sayi2.ToString() + " = " + cevap.ToString());
        Console.ReadLine();
    }
}

Sürümler[değiştir | kaynağı değiştir]

Sürüm Yayın Tarihi .Net Framework Visual Studio
C# 1.0 Ocak 2002 .NET Framework 1.0 Visual Studio .NET 2002
C# 1.1
C# 1.2
Nisan 2003 .NET Framework 1.1 Visual Studio .NET 2003
C# 2.0 Kasım 2005 .NET Framework 2.0
.NET Framework 3.0
Visual Studio 2005
Visual Studio 2008
C# 3.0 Kasım 2007 .NET Framework 2.0

.NET Framework 3.0
.NET Framework 3.5

Visual Studio 2008
C# 4.0 Nisan 2010 .NET Framework 4 Visual Studio 2010
C# 5.0 Ağustos 2012 .NET Framework 4.5 Visual Studio 2012
Visual Studio 2013
C# 6.0 Temmuz 2015 .NET Framework 4.6
.NET Core 1.0
.NET Core 1.1
Visual Studio 2015
C# 7.0 Mart 2017 .NET Framework 4.7 Visual Studio 2017 version 15.0
C# 7.1 Ağustos 2017 .NET Core 2.0 Visual Studio 2017 version 15.3[7]
C# 7.2 Kasım 2017 Visual Studio 2017 version 15.5[8]
C# 7.3 Mayıs 2018 .NET Core 2.1
.NET Core 2.2
.NET Framework 4.8
Visual Studio 2017 version 15.7[8]
C# 8 Eylül 2019 .NET Core 3.0 Visual Studio 2019 version 16.3[8]

Performans[değiştir | kaynağı değiştir]

  • C#, Sanal Makine'ye dayalı dillerden biridir, direkt yerleşik kod'a derlenen dillerden daha yavaştır.[9].
  • Bellek yönetiminde bir atık toplayıcısına ihtiyaç duyuyor olması, sistem kaynaklarını C, C++ veya Rust (programlama dili) gibi dillere göre daha fazla tükettiği anlamına gelir. Sistem kaynaklarının kullanımına bağlı performans düşüşü olabilir.[kaynak belirtilmeli]

Platform[değiştir | kaynağı değiştir]

  • .NET Microsoft uygulama bonservisi Windows üzerinde geçerlidir. Fakat C# programlarını Windows, Linux veya macOS üzerinde yürüten başka uygulamalar da yer almaktadır. Mono (software) ve DotGnu [1].

Güvenlik[değiştir | kaynağı değiştir]

  • C# sanal makineye dayalı bir dil olduğundan kaynak kodlarının korunması zordur. Kaynak kodları karıştırıp şifreleyen ek uygulamalar ile güvenlik düzeyi artırırsa da tam olarak koruma sağlanmaz.[kaynak belirtilmeli]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Standard ECMA-334". 2 Mayıs 2020. 15 Nisan 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2020. 
  2. ^ "ISO - ISO/IEC 23270:2018". 2 Mayıs 2020. 12 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2020. 
  3. ^ a b "The A-Z of Programming Languages: C#, Computerworld". 2 Mayıs 2020. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2020. 
  4. ^ "Top Programming Languages To Follow in 2020". 2 Mayıs 2020. 16 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2020. 
  5. ^ ".NET Framework version history - Wikipedia". 2 Mayıs 2020. 27 Aralık 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2020. 
  6. ^ "ECMA Specifications for C#" (PDF). 2 Mayıs 2020. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2020. 
  7. ^ "Visual Studio 2017 15.3 Release Notes". docs.microsoft.com. 27 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2020. 
  8. ^ a b c "Visual Studio 2017 15.9 Release Notes". docs.microsoft.com. 10 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2020. 
  9. ^ "Computer Language Benchmarks Game". 8 Eylül 2007. 1 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2007. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]