Jennifer Doudna

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
2016'da Royal Society'nin yabancı üyeliğine kabul edilme töreninde Jennifer Doudna

Jennifer Doudna (d. 19 Şubat 1964, Washington, DC),[1] Amerikalı biyokimyacı. Çalışmalarıyla CRISPR aracılığıyla genom düzenleme teknolojisini geliştirme sürecine liderlik eden bilim insanlarından olmuş, bu rolü nedeniyle "CRISPR devrimi" olarak ifade edilen sürecin liderlerinden biri olarak tanımlanmıştır.[2] 2012 yılında, Doudna ile Emmanuelle Charpentier, bakterilerin dış etmenlere bağışıklığında rol oynayan enzimler olan CRISPR/Cas9'un, programlanabilir bir şekilde genomun değiştirilip düzenlenmesinde kullanılabileceğini öneren ilk bilim insanları oldular.[3] Doudna ile Charpentier'in çalışmaları daha sonra çeşitli araştırma ekipleri tarafından geliştirildi ve temel biyoloji ve protein araştırmalarından, orak hücreli anemi, kistik fibrozis gibi hastalıkların tedavisine yönelik araştırmalara uzanan bir yelpazede araştırmacılar tarafından kullanılmaya başlandı.[4]

Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley'in (UC Berkeley) Kimya ve Kimya Mühendisliği Bölümünde kimya profesörlüğü, Moleküler Biyoloji ve Hücre Biyolojisi Bölümünde biyokimya ve moleküler biyoloji profesörlüğü yapmaktadır. Bunun yanında UC Berkeley'de "Li Ka Shing Chancellor's Professorship in Biomedicine and Health" (Li Ka Shing Rektörlük Biyotıp ve Sağlık Profesörlüğü) unvanına sahip olup, UC Berkeley ile UC San Francisco'nun ortak olarak yürüttükleri bir kurum olan Innovative Genomics Institute'ün ("İnovatif Genomik Enstitüsü") müdürüdür.[5] 1997'den bu yana Howard Hughes Medical Institute'te araştırmacı olarak çalışmaktadır.[6][7][8]

Doudna, biyokimya ve genetiğe katkıları nedeniyle ödüller kazanmış ve akademi üyeliklerine kabul edilmiştir. 2000 yılında X ışını kristalografisi aracılığıyla ribozimin yapısını keşfettiği için Alan T. Waterman Ödülü'nü aldı.[9] 2015'te CRISPR/Cas9 teknolojisini geliştirmeleri nedeniyle Charpentier ile birlikte Breakthrough Prize in Life Sciences'a layık görüldü. Aldığı diğer ödüller arasında Gruber Genetik Ödülü (2015),[10] Gairdner Vakfı Uluslararası Ödülü (2016)[11] ve Japonya Ödülü (2017) bulunmaktadır. 2002'de Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Bilimler Akademisine seçildi.[7] 2015'te Charpentier ile birlikte Time dergisinin dünyadaki en fazla etki sahibi insanları listelediği Time 100 listesinde yer aldı.[12]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Jennifer Doudna – American biochemist". Encyclopædia Britannica Online. 19 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 November 2015. 
  2. ^ https://www.forbes.com/sites/stevensalzberg/2018/03/26/crispr-restored-scientists-reverse-finding-that-gene-editing-technology-had-flaws/#384fc9bd7f92
  3. ^ Jinek, M.; Chilynksi, K.; Fonfara, I.,; Hauer, M.,; Doudna, J.,; Charpentier, E., (August 17, 2012). "A programmable dual-RNA-guided DNA endonuclease in adaptive bacterial immunity". Science. 337 (6069), s. 816–821. Bibcode:2012Sci...337..816J. doi:10.1126/science.1225829. PMID 22745249. 
  4. ^ Barrangou, R.; Doudna, J., (September 8, 2016). "Applications of CRISPR technologies in research and beyond". Nature Biotechnology. 34 (9), s. 933–941. doi:10.1038/nbt.3659. PMID 27606440. 
  5. ^ "Curriculum Vitae (Jennifer A. Doudna)" (PDF). Lawrence Berkeley National Laboratory. 30 Ocak 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 24 October 2017. 
  6. ^ "Interview with Jennifer Doudna (recorded in 2004)". National Academy of Sciences. 21 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 November 2017. 
  7. ^ a b Marino, M. (2004). "Biography of Jennifer A. Doudna". Proceedings of the National Academy of Sciences. 101 (49), s. 16987. Bibcode:2004PNAS..10116987M. doi:10.1073/pnas.0408147101. PMC 535403 $2. 
  8. ^ Şablon:Scopus
  9. ^ "Alan T. Waterman Award Recipients, 1976 – present". National Science Foundation. 13 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 October 2017. 
  10. ^ "2015 Genetics Prize: Jennifer Doudna". The Gruber Foundation. 5 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 October 2017. 
  11. ^ "Jennifer Doudna". Canada Gairdner Foundation. 12 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 November 2017. 
  12. ^ King, Mary-Claire. "Time 100 Most Influential People: Emmanuelle Charpentier & Jennifer Doudna". Time. April 16. 2015. Web. 25 Dec. 2016.