Charles Lyell

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Sir Charles Lyell
Charles Lyell00.jpg
Doğum 14 Kasım 1797
Kinnordy House, Angus, İskoçya
Ölüm 22 Şubat 1875 (77 yaşında)
Harley Street, Londra, Büyük Britanya
Milliyet İskoç
Vatandaşlık Büyük Britanya
Eğitim King's College London
Bilimsel kariyeri
Dalı Jeoloji
Avukatlık
Etkilendikleri James Hutton
John Playfair
Jean-Baptiste Lamarck
Etkiledikleri Charles Darwin
Alfred Russel Wallace
Thomas Henry Huxley
Roderick Impey Murchison
Joseph Dalton Hooker
Charles Lyell

Charles Lyell, (Kinnordy House, Angus, İskoçya, 14 Kasım 1797 – Harley Street, Londra, Büyük Britanya, 22 Şubat 1875) Jeolojinin babası sayılan İskoç jeolog.

Bilim insanlarının jeolojiyle hiç ilgilenmediği zamanda Lyell bu ilimle ilgilenmeye başlamıştı. O zamanda dünyanın küresel bir şekli olduğuna hatta ovuk bir top gibi olduğu sanılırdı. Sadece bunu henüz kimse ispatlamamıştı. Charles Lyell bu sorulara ilk insan olarak bilimsel metotlarla cevap bulmuştur. Avrupa'da jeolojinin babası olduğu söylenir ve bu isimle ona hürmet edilir.[1][2]

Biyografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Lyell, 14 Kasım 1797'de İskoçya’da, Kirriemuir yakınlarındaki Kinnordy House'da emlakçı zengin bir ailede doğdu. Lyell'in büyükbabası, Montrose'daki Kraliyet Donanması'nı tedarik ederek Kinnordy House'u satın almalarını sağlayan aile servetini yapmıştı.[3]

Günümüzde ailenin koltuğu, Strathmore'da Yayla Sınırı Fayının yakınında yer almaktadır.[4] Evin etrafında, iyi tarım arazileri vardır. Ancak kuzeybatısında, Grampian Dağları vardır. Ailesinin ikinci kır evi tamamen farklı bir jeolojik ve ekolojik bir alandaydı ve çocukluğunun çoğunu burada; güney İngiltere'deki Hampshire'daki New Forest'daki Bartley Lodge'da geçirdi.[5]

Doğduyu ülke İskoçya'nın temel bölgeleri

Lyell, 1816'da Oxford'daki Exeter College'a girdi ve Profesör William Buckland'ın jeolojik söyleşilerine katıldı. Aralık 1819'da klasikler ikinci sınıf derecesi, 1821’de de Master of Arts kazandı.[6] Mezun olduktan sonra meslek olarak hukuk aldı ve 1820'de Lincoln's Inn'e girdi. Jeolojik olayları gözlemleyebileceği yerlerden biri olan İngiltere'nin kırsalından bir devre tamamladı. 1821'de Edinburgh'daki jeolog Robert Jameson ile tanıştı. Görme yeteneği bozulmaya başladığında, yan-dal olarak yaptığı jeolojiye tam zamanlı bir meslek olarak yapmak istedi. Yoğun çalışmaları sonucunda ilk makalesi: "Son zamanlarda Forfarshire'da tatlı su kireçtaşının oluşumu üzerine" 1822’de yayımlandı. 1827 yılına gelindiğinde ise, hukuku ve avukatlığı terk etmiş ve üniformiteryanizmin genel kabulü ile sonuçlanacak bir jeolojik kariyere başlamıştı.

Jeoloji çalışmaların başlangıcı[değiştir | kaynağı değiştir]

1827'de Charrles Leyll avukat bürosunu kapattı ve sadece jeolojiyle ilgilenmeye başladı ve James Hutton'nun teorileriyle ilgilenmeye başladı. Boyle James Hutton'la beraber modern jeolojinin kurucusu sayılıyor.

En çok araştırdığı dal stratigrafidir. 1828'de güney Fransa'da araştırmalarını devam ederken, "strata"nın midye kabukların dağıtımıyla sınıflandırılabildiğini buldu. Bu fikrin temeliyle tersiyer periodu üç sınıfa ayırdı: pliyosen, miyosen ve eosen.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Cannon (1961), pp. 301–314.
  2. ^ Crutzen, Paul. "The 'Anthropocene'" (PDF). Retrieved 16 May 2019.
  3. ^ Darwin, Charles. "On the Origin of Species". Complete Works of Charles Darwin Online. John Murray. Retrieved 16 May 2019.
  4. ^ Bailey, Sir Edward (1962). Charles Lyell. London: Thomas Nelson.
  5. ^ Wilson, Leonard G. (1973). "Charles Lyell". In Gillispie, Charles Coulston (ed.). Dictionary of Scientific Biography. VIII. Pennsylvania: Charles Scribner's Sons.
  6. ^ No. 20905". The London Gazette. 13 October 1848. p. 3692.