Mihail (Trabzon imparatoru)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Mihail Komnenos
Μιχαήλ Μέγας Κομνηνός
Michael of Trebizont.JPG
Mihail Komnenos adına basılmış sikke.
Trabzon İmparatoru
Hüküm süresi 1341
Önce gelen Anna Anakutlu Komnini
Sonra gelen Anna Anakutlu Komnini
Hüküm süresi 1344-1349
Önce gelen III. İoannis
Sonra gelen III. Aleksios
Eş(leri) Akropolitissa
Çocukları III. İoannis
Hanedan Komnenos Hanedanı
Babası II. İoannis
Annesi Eudokia Palaiologina
Doğum 1285

Mihail Megas Komnenos (Yunanca: Μιχαήλ Μέγας Κομνηνός, Mikhaēl Megas Komnēnos), (1285-1355'ten sonra), 30 Temmuz 1341 tarihinde bir gün ve 3 Mayıs 1344 tarihinden 13 Aralık 1349 tarihine kadar Trabzon İmparatorluğu'nun imparatoru. Trabzon İmparatoru II. İoannis ile Eudokia Palaiologina'nın küçük oğludur. Soylu Konstantin Akropolites'in kızı Akropolitissa ile evlenmiş ve bu evlilikten III. İoannis doğmuştur.

Yaklaşık 1297 yılında annesi Eudokia tarafından Konstantinopolis'e getirilmiştir ve muhtemelen 1341 yılına kadar Bizans başkentinde kalmıştır. V. İoannis iktidarında, kendisini destekleyen hizbin davetiyle yeğeni Anna Anakutlu Komnini yerine tahta çıkmak üzere Trabzon'a gelmiştir. Görevden alınmış İrini Paleologina ile evlenme niyeti vardı. Ancak Mihail sarayda tutuklandı, Anna'yı destekleyen Laz hizbi Mihail'i destekleyen kuvvetleri etkisiz hale getirip gemileri ele geçirdiler. Ertesi gün Mihail, Oinaion'a Megadük Hadım İoannis gözetiminde sürgüne gönderildi, İrini Paleologina'ta Konstantinopolis'e yollandı.

Ancak hiziplerden biri ile Ceneviz desteği ile Mihail'in oğlu III. İoannis 4 Eylül 1342 tarihinde taç giydi. Ancak bir süre sonra İoannis, yetersiz yönetimi, onun destekçilerinin, Megadük İoannis'in ölümünün de cesaretlendirmesi ile, Mihail'i Trabzon'a getirip, 3 Mayıs 1344 tarihinde tac giydirmelerine neden olmuştur. İoannis, 3 Mayıs 1344 tarihinde Bizans gardiyanlar nezaretinde St. Sabas manastırına kapatılmıştır. Destekçileri de öldürülmüştür.

Mihail, kendisini tahta çıkartan hizbin başı Niketas'a, Megadük (Megas doux) unvanı vermiştir. Tüm yetkilerinin Niketas ve bakanlarına devir ettiğine dair bir evrak zorla kendisine imzalatılmıştır. Ancak bu usul, Trabzon halkının tepkisi nedeniyle çok uzun sürmedi. Mihail, çıkan isyanla yakaladığı avantajı kullanarak Niketas 1345 yılında tutuklattı. O ve oğlu önce Konstantinopolis'e sonra Hadrianapolis'e tutuklu olarak nakledilmiştir. Böylece Trabzon soyluları üzerindeki etkisi ortadan kaldırılmıştır.

Trabzon'da yaşanan bu belirsizlikten yararlanan, Türkmenler 1346 yılında İmparatorluğa saldırdılar ve Hagios Andreas ve Oinaion şehrini ele geçirdiler. Bir sonraki saldırı 1348 yılında oldu. Bu saldırı üç gün süren bir savaştan sonra savuşturuldu. Bu olay, Mihail iktidarını az da olsa güçlendirdi.

1348 yılında, Ceneviz, daha önce Trabzon'da yaşanan Ceneviz katliamının intikamı olarak, İmparatorluğun en önemli ikinci şehri olan Kerasous'unu ele geçirdi. Yapılan anlaşma sonrası Leontokastron kalesi, Kerasous'a karşılık Cenevizlilere verildi. Bu Karadeniz'in tamamen Ceneviz hakimiyetine geçmesine neden oldu.

Ufalanan imparatorluğu yönetmekte aciz kalan Mihail, 13 Aralık 1349 tarihinde hapisten kaçan Megadük Niketas tarafından tahtan azledildi. Bizans İmparatoru VI. İoannis'un desteği ile İmparator Basileios'un oğlu İoannis, III. Aleksios olarak 22 Aralık tarihinde tahta çıktı.

Azledildikten sonra Mihail, mağara manastırı olan St.Sabas'ta keşiş olmaya zorlanmıştır. 1351 yılında Konstantinopolis'e yollandı. Mihail, Bizans İmparatoru V. İoannis tarafından serbest bırakıldı. Tacını geri almak umuduyla Trabzon'a gitti ama başarısız olarak Konstantinopolis'e geri döndü. Döndükten belirsiz bir süre sonra öldü.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • W. Miller, Trebizond: The Last Greek Empire of the Byzantine Era, Chicago, 1926.
Resmî unvanlar
Önce gelen:
Anna Anakutlu Komnini
Trabzon İmparatoru
1341
Sonra gelen:
Anna Anakutlu Komnini
Önce gelen:
III. İoannis
Trabzon İmparatoru
1344-1349
Sonra gelen:
III. Aleksios