İyodik asit

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Şablon:Kimyakutu DiğerKatyonlar
İyodik asit
İyodik asit
İyodik asit top-çubuk modeli
İyodik asit boşluk doldurma modeli
Tanımlayıcılar
CAS numarası 7782-68-5
PubChem 24345
ChEBI 24857
SMILES
InChI
ChemSpider 22761
Özellikler
Molekül formülü HIO3
Molekül kütlesi 175.91 g/mol
Görünüm Beyaz katı
Yoğunluk 4.62 g/cm3, katı
Erime noktası

110

Çözünürlük (su içinde) 269 g/100 mL (20 °C)
Asitlik (pKa) 0.75
Tehlikeler
Ana tehlikeler asit, oksitleyici, aşındırıcı
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
3
1
OX
Parlama noktası Alev almaz
İlgili bileşikler
İlgili
İlgili bileşikler
Belirtilmiş yerler dışında verilmiş olan veriler, Standart sıcaklık ve basınçtadır. (25 °C, 100 kPa)
Bilgi kutusu kaynakları

İyodik asit, HIO3, beyaz veya kirli beyaz bir katı madde olarak elde edilebilir. Suda çok iyi çözünür, ancak klorik asit veya bromik asidin aksine saf halde bulunur. İyodik asit +5 oksidasyon durumunda iyot içerir ve halojenlerin saf halde en stabil okso-asitlerinden biridir. İyot asidi dikkatle ısıtıldığında pentoksit iyice dehidre olur. Daha sonraki ısıtmada, iyot pentoksit ayrıca iyot, oksijen ve düşük iyot oksitleri karışımı vererek ayrışır.

Hazırlanması[değiştir | kaynağı değiştir]

İyodik asit, iyotun I2, nitrik asit HNO3, klor Cl2, klorik asit HClO3 veya hidrojen peroksit H2O2,[1] güçlü oksitleyiciler ile oksitlenmesiyle üretilebilir. Örneğin:

I2 + 6 H2O + 5 Cl2 kimyasal denge 2 HIO3 + 10 HCl

Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İyodik asit 0.75 pKa değeri ile görece güçlü bir asittir. Asidik çözelti içinde kuvvetli, bazik çözeltide az olarak oksitleyicidir. İyodik asit oksitleyici olarak hareket ettiğinde, reaksiyonun ürünü ya iyot ya da iyodür iyonudur. Bazı özel koşullar altında (çok düşük pH veya yüksek klorür iyonları konsantrasyonu- konsantre hidroklorik asit gibi), iyodik asit çözeltide altın sarısı bir bileşik olan iyot triklorüre indirgenir ve daha fazla indirgenme olmaz. Klorür iyonlarının olmaması durumunda, indirgeyici fazla miktarda bulunduğunda, tüm iyodat iyonları iyodüre dönüşür. Aşırı miktarda iyodat olduğunda, iyodatın bir kısmı iyoda dönüştürülür. Alkil halojenürlerin oluşturulması için iyonizasyonun hazırlanmasında kullanılabilir.

Kullanımları[değiştir | kaynağı değiştir]

İyodik asit, analitik kimyada güçlü bir asit olarak kullanılır. PH belirteci olarak metil kırmızısı veya metil turuncusu kullanılarak, hem zayıf hem de güçlü bazların çözeltilerini standartlaştırmak için kullanılabilir.

Tuz endüstrisinde kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

İyodik asit, tuzun iyot içeriğini arttırmak için sodyum veya potasyum iyodat sentezlemek için kullanılabilir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Holleman, Arnold F.; Wiberg, Nils (2007). Lehrbuch der Anorganischen Chemie (in German) (102nd ed.). Berlin. ISBN 978-3-11-017770-1.