İyot pentaoksit
 | |
 | |
| Adlandırmalar | |
|---|---|
İyot pentoksit | |
Diğer adlar İyot(V) oksit İyodik anhidrit | |
| Tanımlayıcılar | |
3D model (JSmol) |
|
| ChEBI | |
| ChemSpider | |
| ECHA InfoCard | 100.031.569 |
PubChem CID |
|
| UNII | |
CompTox Bilgi Panosu (EPA) |
|
| |
| |
| Özellikler | |
| Molekül formülü | I2O5 |
| Molekül kütlesi | 333,81 g/mol |
| Görünüm | beyaz kristalimsi katı[1] higroskopik |
| Yoğunluk | 4,980 g/cm3[1] |
| Erime noktası | 300 °C (572 °F; 573 K)[2] (ayrışır) |
| Çözünürlük | suda ve nitrik asitte çözünür; etanol, eter ve CS2te çözünmez |
| −79,4·10−6 cm3/mol | |
| Termokimya | |
Standart formasyon entalpisi (ΔfH⦵298) |
−173,0 kJ/mol |
| Tehlikeler | |
| İş sağlığı ve güvenliği (OHS/OSH): | |
| Ana tehlikeler | oksitleyici |
| NFPA 704 (yangın karosu) |
|
| Benzeyen bileşikler | |
Diğer anyonlar |
iyot pentaflorür |
| Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa). | |
| Bilgi kutusu kaynakları | |
İyot pentaoksit I2O5 formülü ile gösterilen kimyasal bileşiktir. Bu iyot oksit, iyot asidinin anhidriti ve iyotun tek kararlı oksididir. 200 °C'de kuru hava akımında iyodik asidi kurutmak suretiyle üretilir:[1]
- 2HIO3 → I2O5 + H2O
Yapısı
[değiştir | kaynağı değiştir]I2O5 139.2°'lik I-O-I açısı ile açısal şekle sahiptir, ancak molekülün bir ayna düzlemi yoktur, bu yüzden simetrisi C2v yerine C2'dir. Terminal I-O mesafeleri 1,80 Å ve köprüleme IO mesafeleri 1,95 Å civarındadır.[3]
Reaksiyonları
[değiştir | kaynağı değiştir]İyot pentaoksit oda sıcaklığında karbonmonoksit ile karbondioksiti kolayca okside eder:
- 5CO + I2O5 → I2 + 5CO2
Bu reaksiyon, bir gaz numunesinde CO konsantrasyonunu analiz etmek için kullanılabilir.
I2O5, SO3 ve S2O6F2 ile [+IO2] iyodil tuzları oluşturur, konsantre sülfürik asit ile ise [IO+] iyodosil tuzları oluşturur.
İyot pentoksit, yaklaşık 350 °C'ye ısıtıldığında iyot (buhar) ve oksijene ayrışır.[4]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- 1 2 3 Greenwood, Norman N.; Earnshaw, Alan (1997). Chemistry of the Elements (2. bas.). Butterworth-Heinemann. ss. 851–852. ISBN 0080379419.
- ↑ Patnaik, P. (2002). Handbook of Inorganic Chemicals. McGraw-Hill. ISBN 0-07-049439-8.
- ↑ Selte, K.; Kjekshus, A. (1970). "Iodine Oxides: Part III. The Crystal Structure of I2O5 10 Haziran 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi." (pdf). Acta Chemica Scandinavica. 24 (6): 1912–1924. doi :10.3891/acta.chem.scand.24-1912 18 Şubat 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ↑ G. Baxter ve G. Tilley, "İyot ve Gümüşün Atomik Ağırlıklarının Bir Tekrarı" , Kimya Haberleri ve Endüstri Bilimleri Dergisi; Cilt 99-100, Kraliyet Cemiyeti Yıldönümü Toplantısı, 3 Aralık 1909, s. 276. ( Google Kitaplar 7 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. )