Arsenöz asit

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Arsenöz asit
Arsenous-acid-2D.svg
Arsenous-acid-3D-balls.png
Tanımlayıcılar
CAS numarası 13464-58-9
PubChem 545
DrugBank DB04456
ChEBI CHEBI:49900
SMILES
ChemSpider 530
Özellikler
Molekül formülü H3AsO3
Molekül kütlesi 125.94 g/mol
Tehlikeler
Ana tehlikeler Toksik, aşındırıcı
Belirtilmiş yerler dışında verilmiş olan veriler, Standart sıcaklık ve basınçtadır. (25 °C, 100 kPa)
Bilgi kutusu kaynakları

Arsenöz asit (veya arsenik oksit), H3AsO3 formülüne sahip bir inorganik bileşiktir. Sulu çözeltilerde meydana geldiği bilinmektedir, ancak bu gerçek As(OH)3'ün öneminden uzaklaşmasa da saf bir malzeme olarak izole edilmemiştir.[1]

Özellikler[değiştir | kaynağı değiştir]

As(OH)3, arseniğe bağlı üç hidroksil grubundan oluşan piramidal bir moleküldür. Arsenöz asit çözeltilerinin 1H NMR spektrumu, molekülün yüksek simetrisiyle tutarlı tek bir sinyalden oluşur.[2] Buna karşılık, nominal olarak ilgili fosforöz asidi H3PO3, HPO(OH)2 yapısını benimser. Arsenöz asidin (P(OH)3) yapısal analogu, bu tür çözeltilerin çok küçük bir denge bileşenidir. As ve P bileşiklerinin farklı davranışları, yüksek oksidasyon durumlarının ana grup elementlerinin daha hafif üyeleri için daha ağır konjenerlerinden daha kararlı olduğu bir eğilimi yansıtır.[3]

Arsenöz asidin bir totomeri arsonik asit olarak adlandırılan HAsO(OH)2'dir. İzole edilmemiş veya iyi karakterize edilmemiştir.

Fosforöz asit arsenöz asidin aksine dihidroksi tautomer olarak bulunur.

Sentezi[değiştir | kaynağı değiştir]

As(OH)3'ün hazırlanması suda arsenik trioksitin yavaş hidrolizini içerir. Baz ilavesi, arsenöz asidi arsenit iyonlarına [AsO(OH)2], [AsO2(OH)]2−, and [AsO3]3−'e dönüştürür.

Reaksiyonlar[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk pKa değeri 9.2 olduğunda, As(OH)3 zayıf bir asittir. Sulu arsenik trioksite atfedilen reaksiyonlar, arsenöz asit ve konjugat bazlarından kaynaklanır.

Arsenik trioksit gibi, arsenöz asit bazen amfoteriktir. Örneğin, arsenik triklorür, tribromür ve triiyodür üretmek için hidroklorik, hidrobromik ve hidroiyodik asitlerle reaksiyona girer.

As(OH)3 + 3 HCl ⇌ AsCl3 + 3 H2O
As(OH)3 + 3 HBr ⇌ AsBr3 + 3 H2O
As(OH)3 + 3 HI ⇌ AsI3 + 3 H2O

Arsenöz asidin metil iyodür ile reaksiyonu, metilersonik asit verir. Tarihsel olarak önemli olan bu dönüşüm Meyer reaksiyonudur:[4]

As(OH)3 + CH3I + NaOH ⇌ CH3AsO(OH)2 + NaI + H2O

Alkilasyon As'de meydana gelir ve As'ın oksidasyon durumu III'den V'ye yükselir.

Toksikoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Arsenöz içeren bileşikler yüksek derecede toksik ve kanserojendir. Arsenöz asit, arsenik trioksitin anhidrit formu, bir herbisit, böcek ilacı ve rodentisit olarak kullanılır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Munoz-Hernandez, M.-A. (1994). "Arsenic: Inorganic Chemistry". In King, R. B. (ed.). Encyclopedia of Inorganic Chemistry. Chichester: John Wiley & Sons.
  2. ^ Kolozsi, A.; Lakatos, A.; Galbács, G.; Madsen, A. Ø.; Larsen, E.; Gyurcsik, B. (2008). "A pH-Metric, UV, NMR, and X-ray Crystallographic Study on Arsenous Acid Reacting with Dithioerythritol" (PDF). Inorganic Chemistry. 47: 3832–3840. doi:10.1021/ic7024439. PMID 18380458 9 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Archived from the original 25 Nisan 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (pdf) on 2012-04-25. Retrieved 2011-12-18.
  3. ^ Greenwood, Norman N.; Earnshaw, Alan (1997). Chemistry of the Elements (2nd ed.). Butterworth-Heinemann. ISBN 978-0-08-037941-8.
  4. ^ G. Meyer (1883). "Ueber einige anomale Reaktionen". Berichte der deutschen chemischen Gesellschaft. 13: 1439–1443. doi:10.1002/cber.188301601316.